หลักสูตรบูรณาการสู่สะเต็มศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอหลักสูตรบูรณาการและหลักสูตรบูรณาการตามแนวสะเต็มศึกษาที่กำลังได้รับความสนใจว่าเป็นอีกแนวทางหนึ่งที่สามารถพัฒนาศักยภาพของคนให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของโลกในศตวรรษที่ 21 ได้ เพราะเป็นการจัดหลักสูตรโดยการเชื่อมโยงสาระสำคัญ (Main concept) ของวิชาที่มีความสัมพันธ์กันมาผสมผสาน เกิดเป็นเนื้อหาใหม่ที่มีลักษณะเป็นองค์รวมและสอดคล้องกับสภาพจริง ทำให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้อย่างมีความหมาย และนำไปใช้ประโยชน์ในชีวิตจริงได้ นอกจากนั้นยังมีแนวคิดการจัดหลักสูตรบูรณาการตามแนวสะเต็มศึกษา (STEM Education) ด้วยการ บูรณาการความรู้ในแนวสหวิทยาการ ได้แก่ วิชาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์เข้าด้วยกัน จุดเด่นของหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ตามแนวสะเต็มศึกษา คือ การผนวกแนวคิดการออกแบบเชิงวิศวกรรมเข้ากับการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี โดยผู้เรียนต้องนำความรู้มาออกแบบชิ้นงานและแก้ปัญหาตามแนวทางของวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยี จึงเป็นการสร้างคนให้มีทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี มีการคิดเป็นวิทยาศาสตร์และการคิดทางคณิตศาสตร์ ทำงานเป็นระบบอย่างมีประสิทธิภาพ มีทักษะในการสื่อสาร มีมุมมองที่หลากหลายและยืดหยุ่น ซึ่งคุณลักษณะดังกล่าวจำเป็นต้องสร้างและปลูกฝังให้เกิดขึ้นในตัวเด็กและเยาวชนคนไทย เพื่อให้มีศักยภาพในการดำเนินชีวิตและเป็นกำลังสำคัญในการนำประเทศสู่การพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมที่ยั่งยืน
Article Details
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้นเพียงผู้เดียว และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
กองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการคัดเลือกบทความลงตีพิมพ์และจะแจ้งให้เจ้าของบทความทราบหลังจากผู้ประเมินบทความตรวจอ่านบทความแล้ว
ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำ เว้นเสียแต่ว่าจะได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยฯ เป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารอ้างอิง
จำรัส อินทลาภาพร และคณะ. (2558). การศึกษาแนวทางการจัดการเรียนรู้ตามแนวสะเต็มศึกษาสำหรับผู้เรียนระดับประถมศึกษา. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ชนาธิป พรกุล. (2561). กระบวนการสร้างความรู้ของครู กรณีการสอนบูรณาการ. กรุงเทพมหานคร:
โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชวลิต ชูกำแพง. (2558). การพัฒนาหลักสูตร. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
นัสรินทร์ บือชา. (2558). ผลการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะเต็มศึกษา (STEM Education) ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนชีววิทยา ความสามารถในการแก้ปัญหาและความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต.มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
นิภาวรรณ กันทเนตร์ และคณะ. (2560). หลักสูตรบูรณาการ. วารสารวิชาการสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. 10(1). 6.
บุญธรรม เพิ่มสุข และพรทิพย์ สว่างลาภ. (2558). การพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนขนาดเล็กโดยใช้การพัฒนาหลักสูตรและแผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 : กรณีศึกษาโรงเรียนบ้านวังนางนวล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี.
พรทิพย์ ศิริภัทราชัย. (2560). STEM Education กับการพัฒนาทักษะในศตวรรษที่ 21. วารสารนักบริหาร. 2(1). 50–51.
พรพรรณ ไวทยางกูล. (2558). ทิศทางของสะเต็มศึกษาในประเทศไทย. แหล่งที่มา http://nstda.or.th/secencecamp/th/file/STEM%20Day2015_STEM%20Thai.pdf. สืบค้นเมื่อ 9 เม.ย. 2559.
พิมพันธ์ เดชะคุปต์. (2560). สอนเขียนแผนบูรณาการบนฐานเด็กเป็นสำคัญ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พูนสุข อุดม. (2558). รูปแบบการบูรณาการหลักสูตร. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ. 5(1). 45.
เพลินจิต กิตติยงวิวัฒน์. (2562). การสร้างเครือข่ายการจัดการเรียนรู้สะเต็มศึกษา (STEM Education) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมในโรงเรียนมัธยมศึกษาจังหวัดเพชรบุรี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 10. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี.
วัฒนาพร ระงับทุกข์. (2559). เทคนิคและกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์พริกหวานกราฟฟิค.
ศศิมา สุขสว่าง. (2560). การพัฒนาความคิดเชิงนวัตกรรม (Innovative Thinking) เพื่อพัฒนานวัตกรรมในองค์กร. แหล่งที่มา http://www.sasimasuk.com/16805006/. สืบค้นเมื่อ 28 ม.ค. 2563.
ศูนย์สะเต็มศึกษาแห่งชาติ. (2558). คู่มือเครือข่ายสะเต็มศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา, กระทรวงศึกษาธิการ. (2558). รายงานการวิจัยเรื่อง แนวทางการพัฒนาการศึกษาไทยกับการเตรียมความพร้อมสู่ศตวรรษที่ 21. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
สินีนาฏ ทาบึงกาฬ. (2558). งาน วทร 22 กับการขับเคลื่อนสะเต็มศึกษาในโรงเรียน. นิตยสาร สสวท. 19(3). 40 – 41.
สิริพัชร์ เจษฎาวิโรจน์. (2559). การจัดการเรียนการสอนแบบบูรณาการ. กรุงเทพมหานคร: บุ๊คพอยท์.
สุพรรณี ชาญประเสริฐ. (2559). การออกแบบการจัดการเรียนรู้ตามแนวทางสะเต็มศึกษากับการพัฒนาทักษะในศตวรรษที่ 21. นิตยสาร สสวท. 19(2). 14–16.
สุวิทย์ มูลคำ และสุนันทา สุนทรประเสริฐ. (2558). การพัฒนาผลงานทางวิชาการสู่การเลื่อนวิทยฐานะ. กรุงเทพมหานคร: ภาพพิมพ์.
อโนดาษ์ รัชเวทย์. (2560). การพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมในศตวรรษที่ 21 โดยชุดการเรียนการสอนตามแนวสะเต็มศึกษา เรื่อง การแยกสาร ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัย ฟาร์อิสเทอร์น. 11(2). 226–238.
อรทัย มูลคำ และคณะ. (2558). การบูรณาการหลักสูตรและการเรียนการสอนโดยเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพมหานคร: ที.พี.พริ้นท์.
อังคณา อ่อนธานี. (2563). มุมมองในการพัฒนาหลักสูตรผ่านแผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร. 22(1). 366 – 380.