Folktales: Status of Research in Thailand (1973 - 2022)
Keywords:
folk tale, status, researchAbstract
This research article examines the status of folk tale research in Thailand from 1973 to 2022, utilizing data from the Library Network Project in Thailand (ThaiLIS). The findings reveal a total of 112 research studies conducted in this field, with 99 of these studies focusing on specific areas within folk tales. The institution leading in folklore research is Naresuan University, which accounted for 29 studies. The peak period for research production occurred between 2003 and 2007, yielding 19 studies. The predominant objective of this research was to analyze reflections present in 66 folk tales, followed closely by the documentation of 47 folk tales and classification, which has been a significant aim since the inception of these studies. Notably, the folk tales from the northeastern region of Thailand were the most extensively studied, with 32 stories highlighted. Document research emerged as the most common methodology, encompassing 54 studies. Regarding research trends, there was a rise in folk tale research from 1988 to 2007, followed by a decline from 2008 to 2022. Survey research was primarily conducted between 1973 and 1992, during which Thailand had not yet collected data on folk tales. Subsequently, researchers shifted to document studies, utilizing collected folk tales and applying various theoretical frameworks of interest. This shift has played a crucial role in preserving these tales, ensuring they are recorded in writing and continue to resonate within society.
References
กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2552 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. กรุงเทพ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี.
________. (2553). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 และ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2553. กรุงเทพ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี.
กิตสุรางค์ กาฬสุวรรณ. (2546). การวิเคราะห์โครงสร้างนิทานพื้นบ้านไทยมุสลิมภาคใต้ตามทฤษฎีโครงสร้างนิทานของวลาดิมีร์ พรอพพ์. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาไทย, มหาวิทยาลัยศิลปากร).
กุสุมา ชัยวินิตย์. (2531). ศาสนาชาวบ้านในวรรณกรรมนิทานพื้นบ้านอีสาน. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาไทยคดีศึกษา, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม).
จันทร์ศรี สุปัญญากร. (2517). วรรณกรรมไทยรามัญจาก ตำบลทรงคนอง อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ. (วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต, วิทยาลัยวิชาการศึกษาประสานมิตร).
ฉัตรวัชระ เสนะบุตร์. (2545). การศึกษาวิถีชีวิตของชาวอีสานจากวรรณกรรมพื้นบ้านเรื่อง ผาแดง นางไอ่. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาไทยศึกษา, มหาวิทยาลัยรามคำแหง).
ชลธิชา นิสัยสัตย์. (2552). "ยักษ์" ในนิทานพื้นบ้านภาคเหนือของไทย: บทบาทและความหมายเชิงสัญลักษณ์. (วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาไทย, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย).
ชนัญชิดา เรืองจรูญ. (2560). การเปรียบเทียบนิทานมหัศจรรย์ไทยและนิทานมหัศจรรย์ต่างประเทศตามกรอบทฤษฎีโครงสร้างนิทานพื้นบ้านของวลาดิมีร์พรอพพ์. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสาร, มหาวิทยาลัยบูรพา).
ชนาภัทร์ วงศ์โรจนภรณ์. (2561). การเผยแพร่พระพุทธศาสนาผ่านวรรณกรรมท้องถิ่นเรื่องพระเจ้าห้าพระองค์: กรณีศึกษาวัดพระยอดขุนพลเวียงกาหลง จ. เชียงราย. (ดุษฎีนิพนธ์ พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชาพระพุทธศาสนา, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย).
ณีรนุช แมลงภู่. (2552). อนุภาคการให้รางวัลและการลงโทษในนิทานพื้นบ้านไทย: ลักษณะและความหมายเชิงวัฒนธรรม. (วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาไทย, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย).
ทองสุข บุญธรรม. (2530). สิทธิมนุษยชนจากนิทานพื้นบ้านตำบลชัยนาท อำเภอเมืองชัยนาท จังหวัดชัยนาท. (วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทร วิโรฒ พิษณุโลก).
ธนาวิน เสาวพันธ์พิสุทธิ. (2545). วิเคราะห์ตัวละครเหนือธรรมชาติในนิทานพื้นบ้านภาคเหนือ. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาไทยศึกษา, มหาวิทยาลัยรามคำแหง).
ธิดารัตน์ ภูมิวัฒนะ. (2554). วิถีชีวิตชาวอีสานใต้ที่ปรากฏในนิทานพื้นบ้าน: กรณีศึกษาเรื่องปาจิต-อรพิม. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาการวิจัยและพัฒนาท้องถิ่น, มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์).
ธีรวุฒิ เอกะกุล. (2552). ระเบียบวิธีวิจัยทางพฤติกรรมศาสตร์และสังคมศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 6). อุบลราชธานี: วิทยาออฟเซทการพิมพ์.
นภาพร แสงสุข. (2542). สารัตถะจากนิทานพื้นบ้านเขมร. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตร มหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาไทย, มหาวิทยาลัยนเรศวร).
ประคอง นิมมานเหมินท์. (2551). นิทานพื้นบ้านศึกษา. กรุงเทพฯ: ศูนย์คติชนวิทยาและภาควิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ประจักษ์ สายแสง. (2516). วรรณกรรมจากตำบลศรีคีรีมาศ จังหวัดสุโขทัย. (วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาไทย, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ).
ประยูร ทรงศิลป์. (2542). การศึกษาวิเคราะห์ตำนานและนิทานพื้นบ้านเขมรภาคที่ 1 – 9. กรุงเทพฯ: ภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สถาบันราชภัฏธนบุรี.
ปราณี ขวัญแก้ว. (2517). วรรณคดีชาวบ้านจาก "บุดดำ" ตำบลร่อนพิบูลย์. (วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาไทย, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ).
ปรีชา อุยตระกูล. (2520). วรรณกรรมพื้นบ้านจาก ตำบลรังกาใหญ่ อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา. (วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาไทย, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ).
ปิยพร คลศิลป์. (2552). การศึกษาบทบาทของผู้หญิงในนิทานพื้นบ้านล้านนา. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาและวรรณกรรมล้านนา, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่).
พระมหาวีระพล ไฝ่แจ้คำมูล. (2557). ช้าง ในนิทานพื้นบ้านล้านนา. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาและวรรณกรรมล้านนา, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่).
เพ็ญศิริ ศิวิลัย, วิชาญ ทิมเตช, ศาตนันท์ คันธะเนตร์, เสงี่ยม บุตรศรีภูมิ และ อารี นพรัตน์. (2547). การวิเคราะห์คุณธรรมนิทานพื้นบ้าน จ. ชุมพร. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาไทย, มหาวิทยาลัยนเรศวร).
ภิญโญ เวชโช. (2561). คติชนวิทยา. ยะลา: ศูนย์ส่งเสริมการทำผลงานวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
ยู, บี. (2560). การเปรียบเทียบนิทานพื้นบ้านไทลื้อที่ภาคเหนือ ประเทศไทยและสิบสองปันนา ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาไทย, มหาวิทยาลัยขอนแก่น).
เยาวลักษณ์ กิตติชัย. (2533). ความขัดแย้งในวรรณกรรมนิทานพื้นบ้านอีสาน. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาเอกไทยคดีศึกษา, มหาวิทยาลัยศรีนครินทร วิโรฒ มหาสารคาม).
ราตรี ผลาภิรมย์. (2520). การศึกษาเชิงวิเคราะห์เรื่องสังข์ทอง. (วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาไทย, จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย).
เรไร ไพรวรรณ์. (2553). คติชนและภูมิปัญญาไทย. กรุงเทพฯ: คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี.
วรพรรณ ขาวประทุม. (2560). ระเบียบวิธีวิจัยทางสังคมศึกษาเบื้องต้น. กำแพงเพชร: มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร.
วัชรินทร์ แก่นจันทร์. (2560). วาทกรรมความรุนแรงในนิทานพื้นบ้านล้านนา. (ดุษฎีนิพนธ์ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาไทย, มหาวิทยาลัยนเรศวร).
ศรีสุดา เอื้อนครินทร์. (2520). วรรณกรรมพื้นบ้านผู้ไทย ตำบลเรณู จ. นครพนม. (วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาไทย, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ).
ศุภลักษณ์ ปัญโญ. (2551). การศึกษาบทบาทของผีในนิทานพื้นบ้านล้านนา. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาและวรรณกรรมล้านนา, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่).
ศิราพร ณ ถลาง. (2552). ทฤษฎีคติชนวิทยา วิธีวิทยาในการวิเคราะห์ตำนาน-นิทานพื้นบ้าน (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมใจ พันธุ์ควณิชย์. (2541). การวิเคราะห์พฤติกรรมของตัวละครในวรรณกรรมพื้นบ้านที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตประชาธิปไตย. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาไทย, มหาวิทยาลัยนเรศวร).
สราวุฒิ จงวัฒนา. (2556). ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับน้ำในนิทานพื้นบ้านล้านนา. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาและวรรณกรรมล้านนา, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่).
สุกัญญาโสภี ใจกล่ำ. (2563). บทบาทหน้าที่และอุปกิเลสในนิทานพื้นบ้านภาคเหนือตอนล่าง. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 39(6), 115 – 127.
สุภา พูนผล. (2551). การศึกษาเปรียบเทียบวรรณกรรมเรื่องลักษณวงค์ บัวระวงไกลสอนท้าวสุริวงศ์และพระลัคนาวงศ์. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชา วรรณคดีไทย, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์).
สุภาพร วิสารทวงศ์. (2529). วรรณกรรมไทยเย้าจากตำบลผาช้างน้อย อำเภอปง จ. พะเยา. (วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พิษณุโลก).
สุรนี แก้วกลม. (2549). การปริวรรตและวิเคราะห์นิทานพื้นบ้านอีสาน กรณีลำท้าวเสื้อเน่า ฉบับวัดอโนดาษ จ. อุบลราชธานี (รายงานผลการวิจัย). อุบลราชธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี.
สุรนี แก้วกลม และ ชญานนท์ แสงศรีจันทร์. (2548). การปริวรรตเอกสารโบราณอีสาน: กรณีศึกษาเรื่องลำเท้าคตท้าวซื่อ (รายงานผลการวิจัย). อุบลราชธานี: มหาวิทยาลัย ราชภัฏอุบลราชธานี.
อรพรรณ ห้อยสังวาลย์. (2538). วรรณกรรมนิทานพื้นบ้านอีสานเรื่องจำปา 4 ต้น. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาเอกไทยคดีศึกษา, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม).
อังคณา บุญสุวรรณ์. (2541). วิเคราะห์จริยธรรมในนิทานพื้นบ้านภาคเหนือตอนล่าง. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาไทย, มหาวิทยาลัยนเรศวร).
เอื้อมพร ทิพย์เดช. (2560). มายาคติในนิทานพื้นบ้านล้านนา. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชาภาษาไทย, มหาวิทยาลัยนเรศวร).
Yan, D. (2559). การวิเคราะห์กฎเกี่ยวกับนิทานพื้นบ้านและอนุภาคในนิทานพื้นบ้านไทย. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาการสื่อสารภาษาไทยเป็นภาษาที่สอง, มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ).
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Faculty of Humanities and Social sciences, Pibulsongkram Rajabhat University
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
บทความหรือข้อคิดใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารอักษราพิบูลที่เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน บรรณาธิการ หรือ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
