การวิเคราะห์เรื่องมหาสติปัฏฐาน 4 ที่ปรากฏในหนังสือ บรรลุธรรมไม่ติดรูปแบบ ของ ณัฐพบธรรม ธนันท์เมธากรณ์

  • สรัญญา โชติรัตน์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้-แพร่ เฉลิมพระเกียรติ
  • พระราชเขมากร (ประยุทธ วงศ์ยศ) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่
  • พระครูสังฆรักษ์บุญเสริม กิตฺติวณฺโณ (บุญเสริม ศรีทา) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่
คำสำคัญ: มหาสติปัฏฐาน 4, บรรลุธรรมไม่ติดรูปแบบ

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์บทความวิจัยเพื่อวิเคราะห์เรื่องมหาสติปัฏฐาน 4 ที่ปรากฏในหนังสือบรรลุ ธรรมไม่ติดรูปแบบ ของ ณัฐพบธรรม ธนันท์เมธากรณ์ ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการ วิเคราะห์เชิงเอกสารจากงานเขียนทางพระพุทธศาสนา กรอบแนวคิดการวิจัยจำแนกเป็น ด้านแนวคิด ด้านหลักการ และด้านวิธีการ ผลการศึกษาข้อค้นพบว่า ด้านแนวคิด พบว่า 1) การบรรลุธรรมเป็นได้ทั้งในรูปแบบและไม่ใช่รูปแบบ 2) การเจริญภาวนารูปแบบ ได้แก่แบบ สมถะภาวนาและแบบวิปัสสนาภาวนา เป็นการสั่งสมอินทรีย์ด้านสมาธิและสติ ด้านหลักการ พบว่า 1) ต้องทำอินทรีย์ให้แก่กล้า การสะสมอินทรีย์ 5 ศรัทธา วิริยะ ปัญญา สมาธิ สติ สะสมอินทรีย์ แก่กล้าย่อมเกิดความเข้าใจคำสอนที่สำคัญของพระพุทธเจ้าอย่างลึกซึ้ง 2) ฐานจิตสะสมอินทรีย์หากเคยสะสมมาแนวใด จิตน้อมไปบรรลุธรรมได้ง่าย ฝึกแนวทางที่ถูกจริต เลือกสะสมอินทรีย์ ในวิธีการที่เหมาะสมกับตนเอง 3) สัมมาทิฏฐินำทาง คือ การมีความยึดมั่นถือมั่นในพระรัตนตรัย พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ด้านวิธีการ พบว่า 1) วิธีการเจริญสติปัฏฐาน 4 ทำได้หลายรูปแบบ สิ่งที่ทำให้เกิดการบรรลุธรรม ได้แก่ ฟังธรรม แสดงธรรม สาธยายธรรม ตรึกตรองธรรม การนั่ง สมาธิพิจารณาธรรม 2) การบรรลุธรรมฝึกเจริญภาวนา เลือกวิธีเหมาะสมกับตัวเอง 3) อ่านพระไตรปิฎกเพื่อสะสมความรู้ 4) การรักษาศีลเป็นการสะสมอินทรีย์บุญการรักษาศีล 5) เข็มทิศสู่การบรรลุธรรม ไตรลักษณ์ สรรพสิ่งต้องเปลี่ยนแปลง

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กานต์สินี จันทร์วิภาดิลก. (2558, กันยายน-ธันวาคม). ระบบการพัฒนาตนในชีวิตประจำวันเพื่อ ส่งเสริมการบรรลุเป้าหมายสูงสุดตามแนวทางพุทธศาสนาเถรวาท. วารสารพุทธศาสน์ ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 22(2), 71-94.

ณอภัย พวงมะลิ และคณะ. (2561, มกราคม-เมษายน). การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์โดยการปฏิบัติ วิปัสสนากรรมฐานตามแนวสติปัฏฐานสี่. วารสารวิชาการ Veridian E-Journal, Silpakorn University, e-Journal ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ. 11(1), 1588-1604.

ณัฐพบธรรม ธนันท์เมธากรณ์. (2556). บรรลุธรรมได้ไม่ติดรูปแบบ.กรุงเทพมหานคร:สำนักพิมพ์ อมรินทร์ธรรมะ อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง

บุณชญา วิวิธขจร. (2560, กันยายน-ธันวาคม). การพัฒนาหลักการสอนวิปัสสนาภาวนาของสำนัก ปฏิบัติธรรมต้นแบบตามแนวสติปัฏฐานสูตร. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. 5(3), 133-143.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2553). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 18. นนทบุรี: โรงพิมพ์เพิ่มทรัพย์การพิมพ์.

พระมหาชิต ฐานชิโต และ พระครูพิพิธวรกิจจานุการ. (2561, กรกฎาคม-กันยายน). การปฏิบัติ และการสอบอารมณ์กรรมฐานตามหลักพระพุทธศาสนาเถรวาทในประเทศไทย. วารสาร สันติศึกษาปริทรรศน์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. 6(3), 1201-1211.

พระราชปริยัติกวี. (2560, กรกฎาคม-กันยายน). กรรมฐานในพระพุทธศาสนาบทเรียนจากมหาสติ ปัฏฐานสูตรและค่านิยมในสังคมไทย. วารสารมหาจุฬาวิชาการ มหาจุฬาลงกรณราช วิทยาลัย. 4(2), 1-20.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย. ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้า สิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ มหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

รุ่งทิพย์ เลิศนิทัศน์. (2560, กรกฎาคม-ธันวาคม). การเปรียบเทียบรูปแบบและวิถีการปฏิบัติ ภาวนาของพุทธศาสนิกชนในกรุงเทพฯ. วารสารวิจัยสังคม สถาบันวิจัย จุฬาลงกรณ มหาวิทยาลัย. 40(2), 133-154.

สรัญญา โชติรัตน์. (2561). การสังเคราะห์วรรณกรรมเรื่องมหาสติปัฏฐาน 4. รายงานผลการวิจัย ฉบับสมบูรณ์. สำนักวิจัยและส่งเสริมวิชาการการเกษตร. มหาวิทยาลัยแม่โจ้. เชียงใหม่.

สรัญญา โชติรัตน์. (2562).การวิเคราะห์เรื่องมหาสติปัฏฐาน 4 จากงานเขียนทางพระพุทธศาสนา เรื่อง“ภาวนา เริ่มต้น ณ กม.๐”. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติ “พหุวิทยาการแห่ง ภาษา วรรณกรรม และคติชนวิทยา : วิถีไทย วิถีอาเซียน” ครั้งที่ 1. ประจำปี 2562. (น.219-232) วันที่ 20 ธันวาคม 2562. คณะมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัย ราชภัฏลำปาง .

การอ้างอิงบทความ
ประเภทบทความ
บทความวิจัย