บทบาทของสตรีกับการพัฒนา: บทเรียนจากแผนกสตรี อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ ภายใต้กรอบคำสอนคาทอลิกและเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทและรูปแบบการทำงานของแผนกสตรี อัครสังฆมณฑลกรุงเทพฯ ภายใต้กรอบแนวคิดคำสอนสังคมคาทอลิกและเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ (SDGs) โดยเฉพาะเป้าหมายที่ 5 ว่าด้วยความเท่าเทียมทางเพศ การศึกษานี้ใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสารเพื่อถอดบทเรียนจากแนวปฏิบัติของแผนกสตรี ผลการศึกษาพบว่า แผนกสตรีมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการพัฒนาสตรีอย่างเป็นองค์รวม (Holistic development) โดยผสานการพัฒนาด้านจิตวิญญาณเข้ากับการเสริมสร้างศักยภาพทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมือง ผ่านกลยุทธ์หลัก 5 ประการ ได้แก่ 1) การพัฒนาอย่างเป็นองค์รวม 2) การทำงานแบบมีส่วนร่วม (Participatory approach) 3) การตอบโจทย์ความต้องการจริง (Needs-based approach) 4) การขยายความร่วมมือ (Network expansion) และ 5) การพัฒนาภาวะผู้นำ (Leadership development) การทำงานของแผนกสตรีสะท้อนหลักคำสอนสังคมคาทอลิกอย่างชัดเจน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ (Human dignity) การเลือกปฏิบัติเพื่อคนยากจน (Preferential option for the poor) หลักการเสริมอำนาจ (Subsidiarity) และความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน (Solidarity) นอกจากนี้ ยังแสดงให้เห็นถึงการประสานแนวทางระหว่างพระศาสนจักรและสหประชาชาติในการส่งเสริมศักดิ์ศรีและสิทธิของสตรี บทความนี้สรุปว่า แผนกสตรีฯ เป็นแบบจำลองที่ประสบความสำเร็จในการบูรณาการจิตวิญญาณแห่งการรับใช้ตามความเชื่อคาทอลิกเข้ากับเครื่องมือและการแนวทางการพัฒนาสมัยใหม่ ความท้าทายในอนาคตคือการก้าวจากการเป็นผู้ปฏิบัติไปสู่การมีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบาย ทั้งภายในพระศาสนจักรและในสังคมวงกว้าง