แนวทางและความตั้งใจในการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนของภาคอุตสาหกรรมในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
คำสำคัญ:
การลดการปล่อยคาร์บอน, บรรทัดฐานส่วนบุคคล, เจตคติที่มีต่อพฤติกรรมบทคัดย่อ
การปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในภาคอุตสาหกรรมของจังหวัดพระนครศรีอยุธยาเพิ่มขึ้นตามการเติบโตทางเศรษฐกิจ จึงจำเป็นต้องมีแนวทางลดผลกระทบอย่างยั่งยืน การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบของแนวทางและความตั้งใจในการลดการปล่อยคาร์บอนของภาคอุตสาหกรรม 2) เพื่อศึกษาผลของตัวแปรตามกรอบแนวคิดที่มีต่อความตั้งใจดังกล่าว และ 3) เพื่อเสนอแนะแนวทางการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ของภาคอุตสาหกรรมในจังหวัดพระนครศรีอยุธยาให้เกิดความยั่งยืน โดยเก็บข้อมูลจากผู้ประกอบการภาคอุตสาหกรรมจำนวน 480 ราย และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน (CFA) และแบบจำลองสมการโครงสร้าง (SEM)
ผลการวิจัยพบว่า ตัวแปรสำคัญจากการวิเคราะห์ CFA คือ “การเลือกวัสดุที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมและมีคาร์บอนต่ำ” (PEN4 = 0.753) สะท้อนถึงความตระหนักด้านสิ่งแวดล้อมของผู้ประกอบการ ส่วนผลการวิเคราะห์ SEM พบว่า “เจตคติที่มีต่อพฤติกรรม” มีอิทธิพลสูงสุดต่อความตั้งใจลดคาร์บอน (β = 0.732, p < .001) โดยแบบจำลองมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ในระดับดีมาก (χ²/df = 1.88, GFI = 0.999, RMSEA = 0.042, SRMR = 0.037) และมีค่า R² = 0.712 อธิบายความตั้งใจลดคาร์บอนได้ร้อยละ 71.2 ดังนั้นภาครัฐควรส่งเสริมทัศนคติและแรงจูงใจด้านสิ่งแวดล้อม เช่น การให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีหรือเงินทุนสนับสนุนการลงทุนในเทคโนโลยีสะอาด ขณะที่ภาคอุตสาหกรรมควรเน้นการใช้วัสดุคาร์บอนต่ำและกระบวนการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อสร้างความยั่งยืนและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของจังหวัดพระนครศรีอยุธยาในระยะยาว
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงอุตสาหกรรม. (2563). Industrial policy for carbon emissions reduction: Strategies and challenges. ค้นเมื่อ 25 เมษายน 2568, จาก https://www.moi.go.th.
กรมโรงงานอุตสาหกรรม. (2564). รายงานสถานการณ์โรงงานอุตสาหกรรม ปี 2564. กระทรวงอุตสาหกรรม. ค้นเมื่อ 18 เมษายน 2568, จาก https://www.diw.go.th/webdiw/publication/
ปภาดา เย็นสุขโข. (2561). การประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของเทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา จังหวัด พระนครศรีอยุธยา. วิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. DOI: 10.58837/CHULA.THE.2018.1167
สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง. (2564). รายงานเศรษฐกิจการคลังประจำปี. กระทรวงการคลัง. ค้นเมื่อ 18 เมษายน 2568, จาก https://www.fpo.go.th/main/About-Us/AnnualReport/15728.aspx
สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. (2566). แผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาอุตสาหกรรมจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566–2570). ค้นเมื่อวันที่ 23 เมษายน 2568, จาก https://ayutthaya.industry.go.th/th/abcd/download?did=198106
ลงทุนแมน. (2568). เศรษฐกิจของพระนครศรีอยุธยาใหญ่แค่ไหน. ค้นเมื่อวันที่ 23 เมษายน 2568, จาก https://www.longtunman.com/49188
องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก. (2566). Thailand Carbon Neutral Network Initiation. ค้นเมื่อ 23 เมษายน 2568, จาก https://www.tgo.or.th/2023/index.php/en/post/tgo-announces-initiation-of-the-thailand-carbon-neutral-network.
Asian Development Bank (ADB). (2021). Green growth in Southeast Asia: Opportunities for a low-carbon future. Retrieved June 3, 2025, from https://www.adb.org
Akaravarothai, A., Akaravarotha et al. (2025), N., Jitrabiab, P., Boruah, I., Chetia, R., & Popradit, A. (2025). Economic Value-Added Innovative Management of Leaf Waste in Green Areas of Government Agencies, Bangkok, Thailand. Sustainability, 17(18), 8511. https://doi.org/10.3390/su17188511
Brown, T. A. (2015). Confirmatory Factor Analysis for Applied Research (2nd ed.). New York, NY: Guilford Press.
Bruni, G., Martini, C., Martini, F., & Salvio, M. (2023). On the energy performance and energy saving potential of the pharmaceutical industry: a study based on the Italian energy audits. Processes, 11(4), 1114. https://doi.org/10.3390/pr11041114
Byrne, B. M. (2016). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming (3rd ed.). Routledge.
Choomanee, S., Nitivattananon, V., Silva, K., Kanitpong, K., & SINGH, J. G. (2025). Factors influencing greenhouse gas emissions from road transport and energy consumption in the Extended Bangkok Metropolitan Region, Thailand. Regional Sustainability, 6(3), 100231. https://doi.org/10.1016/j.regsus.2025.100231
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates. https://doi.org/10.4324/9780203771587
Constantino, S., Sparkman, G., Kraft-Todd, G. T., Bicchieri, C., Centola, D., Shell-Duncan, B., Vogt, S., & Weber, E. U. (2022). Scaling Up Change: A Critical Review and Practical Guide to Harnessing Social Norms for Climate Action. Psychological Science in the Public Interest, 23(2), 50–97. https://doi.org/10.1177/15291006221105279
Dubash, N. K., Khosla, R., Rao, N. D., & Bhardwaj, A. (2018). India’s energy and emissions future: an interpretive analysis of model scenarios. Environmental Research Letters, 13(7), 074018. https://doi.org/10.1088/1748-9326/aacc74
Hair, J. F., Anderson, R. E., Tatham, R. L., & Black, W. C. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Pearson.
Helferich, M., Thøgersen, J., & Bergquist, M. (2023). Direct and mediated impacts of social norms on pro-environmental behavior. Global Environmental Change, 80, 102680. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2023.102680
International Energy Agency (IEA). (2020). Energy technology perspectives 2020: Special report on carbon capture utilization and storage. Retrieved May, 20, 2025, from https://www.iea.org/reports/energy-technology-perspectives-2020
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). (2021). Special Report on Carbon Capture and Storage. IPCC. Retrieved May, 20, 2025, from https://www.iea.org/reports/energy-technology-perspectives-2020
Jiang, J., He, Z., & Ke, C. (2023). Construction contractors’ carbon emissions reduction intention: a study based on structural equation model. Sustainability, 15(14), 10894. https://doi.org/10.3390/su151410894
Kenny, D. A. (2023). Measuring Model Fit in Structural Equation Modeling. Retrieved from https://davidakenny.net/cm/fit.htm
Koojaroenprasit, S., & Pumpinyo, S. (2019). Behavior of Adoption of a Low Carbon Society: A Case Study of Bangkok, Thailand. energy, 21, 50. https://doi.org/10.17758/EARES5.ED0319110
Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). The Guilford Press.
Li, X., Dai, J., Zhu, X., Li, J., He, J., Huang, Y.& Shen, Q. (2023). Mechanism of attitude, subjective norms, and perceived behavioral control influence the green development behavior of construction enterprises. Humanities and Social Sciences Communications, 10(1), 1-13. https://doi.org/10.1057/s41599-023-01724-9
Liao, C., Zhan, X., & Huang, Y. (2023). Understanding the effect of proactive personality and perceived consumer effectiveness on low-carbon travel intention. Heliyon, 9(9), e19321. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e19321
Liu, J., Liao, R., Dong, F., Huang, C., Li, H., Liu, J., & Zhao, T. (2024). Low-carbon technology selection and carbon reduction potential assessment in the shipbuilding industry with dynamically changing grid emission factors. Journal of Cleaner Production, 441, 140707. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2022.117034
Mouro, C., & Duarte, A. P. (2021). Organisational Climate and Pro-environmental Behaviours at Work: The Mediating Role of Personal Norms. Frontiers in Psychology, 12, 635739. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.635739
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2021). The Economic Consequences of Climate Change. Retrieved June, 6,2025, from https://www.oecd.org/environment/
Premashthira, A. (2024). Renewable Energy Use, CO2 Emissions, and Economic Growth in Thailand. SOUTHEAST ASIAN JOURNAL OF ECONOMICS, 12(2), 219–249. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/saje/article/view/265576/183254
Rajbhandari, S., Winyuchakrit, P., Pradhan, B. B., Chaichaloempreecha, A., Pita, P., & Limmeechokchai, B. (2024). Thailand’s net-zero emissions by 2050: analysis of economy-wide impacts. Sustainability Science, 19(1), 189-202. https://doi.org/10.1007/s11625-023-01319-y
Schwartz, S. H. (1977). Normative influences on altruism. In L. Berkowitz (Ed.), Advances in experimental social psychology (Vol. 10, pp. 221–279). https://doi.org/10.1016/S0065-2601(08)60358-5
Steg, L., & Vlek, C. (2009). Encouraging pro-environmental behaviour: An integrative review and research agenda. Journal of environmental psychology, 29(3), 309-317. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2008.10.004
Stern, P. C. (2000). New environmental theories: toward a coherent theory of environmentally significant behavior. Journal of social issues, 56(3), 407-424. https://doi.org/10.1111/0022-4537.00175
Song, J., Li, M., Wang, S., & Ye, T. (2022). To what extent does environmental regulation influence emission reduction? Evidence from local and neighboring locations in China. Sustainability, 14(15), 9714.
Swiss Re Institute. (2021). The economics of climate change: no action not an option. Retrieved June 6, 2025, from https://www.swissre.com/institute/
Thøgersen, J., & Bergquist, M. (2023). Direct and mediated impacts of social norms on pro-environmental behavior. Global Environmental Change-Human and Policy Dimensions, 80, 102680. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2023.102680
Tian, J., Wang, Y., & Chen, Z. (2021). An improved single particle model for lithium-ion batteries based on main stress factor compensation. Journal of Cleaner Production, 278, 123456. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.123456
Triani, N., & Dewi, A. (2023). Decoupling analysis and the dynamic relationship between economic growth and CO₂ emissions in ASEAN countries. Energies, 16(9), 3920. https://doi.org/10.3390/en16093920
Tong, Q., Zhang, Q., & Zhang, J. (2024). More is not always better: the role of Social Media Information in shaping individual low-carbon behavioral intention. International Journal of Sustainable Development & World Ecology, 31(6), 639-652. https://doi.org/10.1080/13504509.2024.2315553
United Nations Environment Programme (UNEP). (2021). Sustainable materials and product policies. Retrieved June, 7, 2025, from https://www.unep.org/resources/publication/sustainability-and-circularity-textile-value-chain-global-roadmap
U.S. Department of Energy. (2022). Inflation Reduction Act: Clean Energy and Climate Investments. Retrieved April 23, 2025, from https://www.energy.gov/ocio/ira-clean-energy
U.S. Environmental Protection Agency (EPA). (2023). Enforcement Basic Information. Retrieved April 25, 2025, from https://www.epa.gov/enforcement/enforcement-basic-information.
Wu, Z., Duan, C., Cui, Y., & Qin, R. (2023). Consumers' attitudes toward low-carbon consumption based on a computational model: Evidence from China. Technological Forecasting and Social Change, 186, 122119. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2022.122119
Wu, M. (2018). Structural Equation Modeling: Concepts, Issues, and Applications. Springer.
Xiang, C., & Liu, N. (2024). Factors and paths influencing students’ low-carbon behavior. Carbon Management, 15(1), 2349173. https://doi.org/10.1080/17583004.2024.2349173
Yensukho, P., Sugsaisakon, S., & Kittipongvises, S. (2022). City-wide greenhouse gas emissions of communities nearby the world heritage site of Ayutthaya, Thailand. Scientific Reports, 12(1), 9787. https://doi.org/10.1038/s41598-022-14036-w
Zhuravleva, I. A., & Kniazeva, A. V. (2024, September). Analysis of the Environmental Aspect of Global Trends Determining the Transformation of Fiscal Mechanisms in the Context of New Technological Paradigms. In World Conference on Information Systems for Business Management (pp. 343-353). Singapore: Springer Nature Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-96-1210-9_31
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการบัญชีและการจัดการ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารการบัญชีและการจัดการ
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยมหาสารคาม และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
