กลยุทธ์การบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนของโรงเรียนพระปริยัติธรรม สำนักงานเขตการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 11
คำสำคัญ:
กลยุทธ์การบริหารสถานศึกษา , ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ, คุณภาพผู้เรียน, โรงเรียนพระปริยัติธรรมบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็น จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาสและภาวะคุกคามในการบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนของโรงเรียนพระปริยัติธรรม สังกัดสำนักเขตการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 11 2) สร้างกลยุทธ์การบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ และ 3) ประเมินกลยุทธ์ที่สร้างขึ้น เป็นการวิจัยแบบผสมวิธี กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหาร ครูและบุคลากรทางการศึกษา จำนวน 155 รูป/คน โดยใช้การสุ่มแบบง่าย และผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 14 รูป/คน ได้แก่ ผู้อำนวยการ รองผู้อำนวยการและผู้แทนนักเรียน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแบบประเมินรูปแบบ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและเทคนิคการจัดลำดับความต้องการจำเป็น
ผลการวิจัยพบว่า (1) ความต้องการจำเป็นด้านการบริหารตามแนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ มีค่าเฉลี่ยสูงสุดในด้านภาวะผู้นำ วิสัยทัศน์ร่วม การเรียนรู้และพัฒนาวิชาชีพ ชุมชนกัลยาณมิตรและการทำงานเป็นทีม จุดแข็ง คือ ผู้บริหารและครูได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้และสร้างองค์ความรู้ร่วมกัน จุดอ่อน คือ ภาวะผู้นำยังไม่โดดเด่นและขาดแรงจูงใจการทำงาน โอกาส คือ การสนับสนุนจากนโยบายรัฐและเทคโนโลยี ภาวะคุกคาม คือ ข้อจำกัดในการออกแบบและประเมินกิจกรรมที่ไม่เข้มแข็ง (2) กลยุทธ์ที่สร้างขึ้นมี 6 ประการ คือ 1) พัฒนาวิสัยทัศน์แบบมีส่วนร่วม 2) สร้างแรงจูงใจและความสัมพันธ์ผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ 3) ส่งเสริมวัฒนธรรมองค์กรด้วยชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ 4) ปรับปรุงแผนการจัดการเรียนรู้ด้วยองค์ความรู้ใหม่ 5) เสริมจิตวิญญาณครูด้วยกิจกรรมพัฒนาจิต 6) พัฒนาวิชาชีพต่อเนื่องจากการเรียนรู้ร่วมกัน (3) ผลการประเมินกลยุทธ์โดยรวมมีความเหมาะสมในระดับมากที่สุดและมีความเป็นไปได้ในระดับมาก กลยุทธ์ที่เหมาะสมสูงสุด คือ การสร้างแรงจูงใจและความสัมพันธ์ผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (=4.75; S.D.=0.49) และที่เป็นไปได้สูงสุด คือ การพัฒนาวิชาชีพต่อเนื่องจากผลการเรียนรู้ร่วมกัน (
=4.46; S.D.=0.55) โดยสรุปกลยุทธ์ทั้ง 6 ด้าน ได้รับการยอมรับในระดับสูง มีความโดดเด่นต่างกันในแต่ละกลยุทธ์ องค์ความรู้จากการวิจัย คือ การบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพได้เสนอกลยุทธ์เชิงระบบที่เชื่อมโยงภาวะผู้นำ วัฒนธรรมองค์กรและการพัฒนาวิชาชีพครูอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งยังสามารถใช้เป็นแนวทางเชิงปฏิบัติในการพัฒนาคุณภาพการบริหารและการจัดการเรียนรู้ของสถานศึกษาในบริบทที่ใกล้เคียงอย่างมีประสิทธิภาพ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
จงกล แก้วโก และคณะ. (2564). กลยุทธ์การบริหารโรงเรียนในพื้นที่สูงและทุรกันดาร. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์. 16 (3), 147-160.
จักรพงศ์ มัตสยะวนิชกูล และพิชญาภา ยืนยาว. (2561). กลยุทธ์การบริหารสถานศึกษาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย. 10 (2), 346-362.
ดิศกุล เกษมสวัสดิ์. (2566). กลยุทธ์การใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์. 7 (1), 392-403.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น, พิมพ์ครั้งที่ 10 (ฉบับปรับปรุงใหม่). กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์น.
บุญชอบ จันทาพูน และคณะ (2561). กลยุทธ์การเสริมสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ สำหรับครูโรงเรียนเทศบาล 1 ต้นยาง จังหวัดเชียงราย. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 13 (2), 17-27.
ปิลันธร คงจุ้ย. (2566). กลยุทธ์การบริหารจัดการเพื่อเสริมสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) โรงเรียนเทศบาล 2 (วัดกะพังสุรินทร์). วารสารวิจัยเพื่อการปฏิรูปการเรียนรู้. 6 (2), 1-19.
พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. 2562). (16 เมษายน 2562). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136 ตอนที่ 50 ก. หน้า 11-21.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. (19 สิงหาคม 2542). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 116 ตอนที่ 74 ก. หน้า 1-23.
พระวรธนกร กิตฺติญาโณ (แก้วพิลา). (2565). ทักษะการบริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารอนัมนิกาย. 2 (2), 11-19.
พระศรายุธ วุฒิแพทย์. (2558). การศึกษาสภาพและปัญหาการบริหารงานบุคคลโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา จังหวัดเชียงราย. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยสยาม.
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2553). ผู้นำเชิงสร้างสรรค์และผลิตภาพ: กระบวนทัศน์ใหม่และผู้นำใหม่ทางการศึกษา.กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย. (6 เมษายน 2560). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก. หน้า 1-94.
วรรณชัย เหล่าทรัพย์ และสุภาพร พงศ์ภิญโญโอภาส. (2562). การพัฒนากลยุทธ์การบริหารเพื่อยกระดับคุณภาพโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จังหวัดตาก. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร. 21 (3), 257-270.
ศรินทิพย์ กาญจนธนชัย และคณะ. (2562). กลยุทธ์การจัดการโครงการจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรกระทรวงศึกษาธิการเป็นภาษาอังกฤษของโรงเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารบัณฑิตศาส์น มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย. 17 (2), 57-70.
สมนึก ภัททิยธนี. (2560). การวัดผลการศึกษา. กาฬสินธุ์: ประสานการพิมพ์.
สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ. (2561). รายงานประจำปี 2561 สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้. กรุงเทพมหานคร: กลุ่มพัฒนานโยบายด้านการมีส่วนร่วมและสมัชชาการศึกษา สำนักมาตรฐานการศึกษาและพัฒนาการเรียนรู้.
DuFour, R. (2004). What Is a Professional Learning Community? Educational Leadership. 61 (8), 6-11.
Fullan, M. (2007). The New Meaning of Educational Change, 4th ed. New York: Teachers College Press.
Krejcie, R. V. and Morgan, D. W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement. 30 (3), 607-610.
Northouse, P. G. (2021). Leadership: Theory and Practice, 9th ed. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Senge, P. M. (2006). The Fifth Discipline: The Art & Practice of the Learning Organization. New York: Doubleday.
Stoll, L. B., et al. (2006). Professional Learning Communities: A Review of the Literature. Journal of Educational Change. 7 (4), 221–258.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารบัณฑิตแสงโคมคำ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
