การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศวิทยาวัฒนธรรมของวัดในอำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาศักยภาพและความสามารถในการรองรับการท่องเที่ยวของวัด 2. พัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศวิทยาวัฒนธรรมของวัด และ 3. ยกระดับวัดและชุมชนให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศวิทยาวัฒนธรรมในอำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพโดยเน้นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ แนวทางการสนทนากลุ่มย่อย และแบบปฏิบัติการพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยว เก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 20 คน และการสนทนากลุ่มย่อย จำนวน 15 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1) วัดในอำเภอศรีประจันต์มีศักยภาพสูงในการเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศวิทยาวัฒนธรรม คือ วัดพังม่วง วัดบ้านกร่าง วัดเถรพลาย วัดจรรย์ วัดดอนบุบผาราม เพราะมีความโดดเด่นทางศาสนา วัฒนธรรมและทรัพยากรธรรมชาติ จึงเป็นพื้นที่นำร่องพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศวิทยาวัฒนธรรม 2) การพัฒนากิจกรรมท่องเที่ยวของวัดได้ออกแบบให้สอดคล้องกับอัตลักษณ์ของพื้นที่ ได้แก่ “เส้นทางเดินป่าธรรมะ” ที่วัดพังม่วงเพื่อส่งเสริมการปฏิบัติธรรมท่ามกลางธรรมชาติ “เดินตามรอยประวัติศาสตร์พระบ้านกร่าง” ที่วัดบ้านกร่างเพื่อเรียนรู้พุทธศิลป์และมรดกทางวัฒนธรรม “เข้าวัดบวชใจ” ที่วัดเถรพลาย ซึ่งเน้นการปฏิบัติธรรมและดิจิทัลดีท็อกซ์ “ค่ายเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น” ที่วัดจรรย์เพื่ออนุรักษ์ศิลปหัตถกรรมของชุมชน และ “ฝึกสมาธิกับธรรมะ 4 ทิศ” ที่วัดดอนบุบผารามเพื่อส่งเสริมการปฏิบัติสมาธิในรูปแบบที่หลากหลาย 3) การยกระดับวัดและชุมชนเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ยั่งยืน โดย (1) การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวก (2) การบูรณาการการท่องเที่ยวเข้ากับเศรษฐกิจชุมชน (3) การพัฒนาระบบประชาสัมพันธ์และการตลาดผ่านการจัดทำเว็บไซต์ แอปพลิเคชันท่องเที่ยวศรีประจันต์ องค์ความรู้จากการวิจัย คือ รูปแบบการท่องเที่ยวเชิงนิเวศวิทยาวัฒนธรรมศรีประจันต์ประกอบด้วยส่งเสริมการปฏิบัติธรรม อนุรักษ์วัฒนธรรมและโบราณสถาน พัฒนาแหล่งท่องเที่ยวให้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม สนับสนุนบทบาทของชุมชนและใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อขยายการตลาดการท่องเที่ยว