รูปแบบการพัฒนาทักษะอาชีพของนักเรียนโดยใช้ชุมชนเป็นฐานในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3
คำสำคัญ:
การพัฒนาทักษะอาชีพ, การจัดการศึกษาโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน, โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาบทคัดย่อ
บทความวิจัยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการการพัฒนาทักษะอาชีพของนักเรียนโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน 2) เพื่อพัฒนาและตรวจสอบรูปแบบการพัฒนาทักษะอาชีพของนักเรียนโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน เป็นการวิจัยและพัฒนา โดยอาศัยวิธีการวิจัยแบบผสมวิธี แบ่งออกเป็น 3 ระยะ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการ กลุ่มเป้าหมาย ประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษา ครูผู้รับผิดชอบโครงการพัฒนาทักษะอาชีพ และคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 237 คน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ระยะที่ 2 พัฒนารูปแบบ กลุ่มเป้าหมาย ประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 9 คน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบบันทึกการสัมมนาอิงผู้เชี่ยวชาญ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา และระยะที่ 3 ตรวจสอบรูปแบบ กลุ่มเป้าหมาย ประกอบด้วย ผู้ปฏิบัติงานที่มีประสบการณ์ด้านการจัดการศึกษาเพื่ออาชีพ จำนวน 10 คน โดยใช้แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการศึกษาความต้องการจำเป็นพัฒนาองค์ประกอบทักษะอาชีพของนักเรียนด้วยดัชนีความจำเป็นต้องการพบว่า มีลำดับความต้องการจำเป็น คือ ทักษะการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ทักษะกระบวนการทำงาน ทักษะการแก้ปัญหา ทักษะการจัดการ ทักษะการแสวงหาความรู้ ทักษะความยืดหยุ่นและการปรับตัว และทักษะการสื่อสารและความสัมพันธ์ ขั้นตอนการดำเนินการพัฒนาทักษะอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานพบว่า มีลำดับความต้องการจำเป็น คือ การศึกษาผลที่เกิดขึ้นจากการพัฒนา การสะท้อนผลและการประเมินผล การดำเนินการ การปรับปรุงแก้ไขและการวางแผน 2) ผลการพัฒนาและตรวจสอบรูปแบบการพัฒนาทักษะอาชีพของนักเรียนโดยใช้ชุมชนเป็นฐานพบว่า รูปแบบการพัฒนาทักษะอาชีพของนักเรียนโดยใช้ชุมชนเป็นฐานในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษามีองค์ประกอบ 5 ส่วน คือ หลักการ วัตถุประสงค์ องค์ประกอบของทักษะอาชีพ ขั้นตอนการดำเนินการพัฒนาทักษะอาชีพและเงื่อนไขความสำเร็จ และรูปแบบมีความถูกต้อง มีความเหมาะสม มีความเป็นประโยชน์และมีความเป็นไปได้ ซึ่งสามารถนำไปใช้ได้ สรุปองค์ความรู้ที่ได้ คือ การได้รูปแบบการพัฒนาทักษะอาชีพของผู้เรียนโดยใช้ชุมชนเป็นฐานในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา ซึ่งมีองค์ประกอบ 5 ส่วน คือ หลักการ วัตถุประสงค์ องค์ประกอบของทักษะอาชีพ ขั้นตอนการดำเนินการและเงื่อนไขความสำเร็จ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2553). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2553. กรุงเทพมหานคร: องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.
กลุ่มนิเทศ ติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษา. (2564). รายงานการสังเคราะห์รายงานผลการประเมินตนเองของสถานศึกษา (Self-assessment Report; SAR) ประจำปีการศึกษา 2564. สุราษฎร์ธานี: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3.
กลุ่มนิเทศ ติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษา. (2565). รายงานการสังเคราะห์รายงานผลการประเมินตนเองของสถานศึกษา (Self-assessment Report; SAR) ประจำปีการศึกษา 2565. สุราษฎร์ธานี: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3.
กิตติภา อันพิมพา. (2564). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน เรื่อง ปัญหาชุมชนและสังคมที่ส่งเสริมความสามารถในการคิดแก้ปัญหา สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. การค้นคว้าอิสระปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยนเรศวร.
จิรารัตน์ กระจ่างดี. (2562). การศึกษากลยุทธ์การบริหารงานวิชาการของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในอำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน. การค้นคว้าอิสระปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
นวชล สมบูรณ์สิน. (2564). รูปแบบการจัดการนวัตกรรมทางการบริหารในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ประทีป ช่วยเกิด. (18 มิถุนายน 2565). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี กับการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ด้วย “Soft Power”. สืบค้นเมื่อ 28 พฤศจิกายน 2567, จาก https://rsdi.kku.ac.th/?p=2894&fbclid=IwAR3MUytKC_XUFy4xIELNimsvBIpdKPchhriwE6dim3u0G9eE_pzBV0rx9DI
พรกานต์ กลมเกลียว และคณะ. (2565). รูปแบบการมีส่วนร่วมของภูมิปัญญาท้องถิ่นในการพัฒนาทักษะอาชีพของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 ในโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์. 11 (4), 138-151.
พัชนี มหาโพธิ์. (2565). การพัฒนาการเรียนรู้แบบโครงงานอาชีพเพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะอาชีพ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปี 6. วารสารวิจัยและพัฒนาสหวิทยาการ. 1 (3), 25-37.
พิชญาภา ยวงสร้อย. (2566). การศึกษาสภาพและความต้องการพัฒนาทักษะดิจิทัลเพื่อการทำตลาดออนไลน์ของกลุ่มชุมชนหาดสองแคว อ.ตรอน จ.อุตรดิตถ์. มนุษยสังคมสาร. 21 (1), 47-62.
วัชรสินธุ์ เพ็งบุบผา. (2564). แนวทางการพัฒนาหลักสูตรวิชาการงานอาชีพในโรงเรียนเพื่อส่งเสริมทักษะการประกอบอาชีพในอนาคต. วิทยานิพนธ์ปริญญา
ครุศาสตรมหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วีระยุทธ ชาตะกาญจน์. (2560). การพัฒนารูปแบบการนำผลการประกันคุณภาพการศึกษาไปใช้ในการพัฒนาคุณภาพของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานขนาดเล็กในภาคใต้. วารสารนาคบุตรปริทรรศน์. 9 (2), 1-13.
สถาบันพัฒนาครู คณาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษา. (2555). คู่มือหลักสูตรพัฒนานักบริหารการศึกษาระดับสูง กระทรวงศึกษาธิการ (นศส.ศธ.) รุ่นที่ 2. (เอกสารอัดสำเนา).
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2563). นโยบายสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 OBEC’S POLICY 2020. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (04 มกราคม 2566). นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. สืบค้นเมื่อ 22 พฤษภาคม 2568, จาก https://ops.moe.go.th/policy-and-focus-moe-fiscal-year-2024/
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักทดสอบทางการศึกษา. (2561). แนวทางการประเมินคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาระดับปฐมวัย ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน และระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานศูนย์ การศึกษาพิเศษ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สุภาพร ลามะให และคณะ. (2566). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะอาชีพของผู้เรียนในสถานศึกษา ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 1. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ. 3 (3), 381-400.
อุมาพร อ่อนคำ และคณะ. (2561). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานเพื่อสร้างทักษะอาชีพในท้องถิ่นของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายโสธร. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม. 5 (2), 279-288.
Bedri, Z., et al. (2017). Community-based Learning: A Primer. Irish Journal of Academic Practice. 6 (1), 1-26.
Eisner, E. W. (1976). Educational Connoisseurship and Criticism: Their Form and Functions in Education Evaluation. Journal of Aesthetic Education. 10 (3/4), 135-150.
Keeves, J. P. (1988). Educational Research, Methodology and Measurement: An International Handbook. New York: Pergamon Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารบัณฑิตแสงโคมคำ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
