แนวทางการส่งเสริมทักษะการมีงานทำของนักเรียนที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาโดยใช้ความต้องการของสถานประกอบการเป็นฐาน

กนกพร กิริยะ; อนุชา กอนพ่วง; ณัฐกานต์ ประจันบาน; พิทยา แสงสว่าง

ผู้แต่ง

กนกพร กิริยะ หลักสูตรการศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
อนุชา กอนพ่วง หลักสูตรการศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
ณัฐกานต์ ประจันบาน หลักสูตรการศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
พิทยา แสงสว่าง หลักสูตรการศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

คำสำคัญ:

ทักษะการมีงานทำ, ความบกพร่องทางสติปัญญา, ความต้องการของสถานประกอบการ, การเปลี่ยนผ่านสู่การทำงาน

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งนำเสนอแนวทางการส่งเสริมทักษะการมีงานทำของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา โดยใช้ความต้องการของสถานประกอบการเป็นฐาน เนื่องจากการเตรียมความพร้อมของผู้เรียนในสถานศึกษายังมีช่องว่างจากความคาดหวังของสถานประกอบการในด้านพฤติกรรมการทำงาน ทักษะสังคม การสื่อสาร และความพร้อมในการปฏิบัติงานจริง วัตถุประสงค์ของบทความนี้ คือ (1) เพื่อนำเสนอกรอบแนวคิดและแนวทางปฏิบัติที่เชื่อมโยงการเตรียมความพร้อมในโรงเรียนกับความต้องการของสถานประกอบการ และ (2) เพื่อนำเสนอแนวทางการแปลงความต้องการของสถานประกอบการไปสู่สมรรถนะที่พัฒนาได้ ตัวชี้วัดเชิงพฤติกรรม และแนวทางสนับสนุนร่วมระหว่างโรงเรียนกับสถานประกอบการ บทความนี้ใช้การวิเคราะห์และสังเคราะห์แนวคิดและทฤษฎีจากงานวิจัยและเอกสารที่เกี่ยวข้องด้านทักษะการมีงานทำ การเปลี่ยนผ่านจากโรงเรียนสู่การทำงาน และการสนับสนุนในสถานประกอบการ ผลการสังเคราะห์พบว่า แนวทางที่นำเสนอมีสาระสำคัญ คือ การใช้กลไกแปลงความต้องการของสถานประกอบการเป็นฐานในการออกแบบการพัฒนาผู้เรียนอย่างเป็นระบบ ครอบคลุม 4 มิติ ได้แก่ ทักษะชีวิต พฤติกรรมการทำงาน ทักษะสังคมและการสื่อสาร และความพร้อมในการทำงานผ่านระบบสนับสนุน โดยประกอบด้วยแนวทางเชิงปฏิบัติ 6 ด้าน และขั้นตอนการดำเนินงาน 5 ขั้น ตั้งแต่การวิเคราะห์ความต้องการของสถานประกอบการ การกำหนดสมรรถนะและตัวชี้วัด การจัดการฝึกตามลำดับ การเตรียมความพร้อมสู่สถานประกอบการ และการติดตามปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง โดยสรุปแนวทางนี้ช่วยลดช่องว่างระหว่างการจัดการเรียนรู้ในโรงเรียนกับความต้องการของสถานประกอบการ และเป็นฐานสำคัญในการส่งเสริมการเปลี่ยนผ่านสู่การทำงานของนักเรียนที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาอย่างเป็นระบบและยั่งยืน

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กรมการจัดหางาน. (2563). คู่มือการให้บริการตามมาตรา 33 และมาตรา 35 แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. 2550 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2556. กรุงเทพมหานคร: กองพัฒนาระบบบริการจัดหางาน กรมการจัดหางาน กระทรวงแรงงาน.

กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ. (ม.ป.ป.). สถานการณ์คนพิการ 31 ธันวาคม 2568. สืบค้นเมื่อ 8 มกราคม 2569, จาก https://www.dep.go.th/images/uploads/files/Dashboard122568.pdf

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2565). รายงานฉบับพิเศษ สถานการณ์ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาปี 2565. กรุงเทพมหานคร: กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา.

พระราชบัญญัติการจัดการศึกษาสำหรับคนพิการ พ.ศ. 2551. (5 กุมภาพันธ์ 2551). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 125 ตอนที่ 28 ก. หน้า 1-13.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2561). แนวทางการเสริมทักษะและสร้างเสริมประสบการณ์อาชีพให้กับนักเรียน. กรุงเทพมหานคร: กลุ่มพัฒนาระบบการแนะแนว สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา.

สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. (ม.ป.ป.). คู่มือการจัดทำแผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.

Global Education Monitoring Report Team. (2020). Youth Report 2020: Inclusion and Education: All Means All. Paris: UNESCO.

International Labour Organization. (2004). Recommendation 195: Recommendation Concerning Human Resources Development: Education, Training and Lifelong Learning. Genewa: International Labour Conference.

Kohler, P. D., et al. (2016). Taxonomy for Transition Programming 2.0: A Model for Planning, Organizing, and Evaluating Transition Education, Services, and Programs. Kalamazoo, MI: Western Michigan University.

Riesen, T., et al. (2019). Workplace Supports Training Manual. Logan, UT: Center for Employment and Inclusion, Institute for Disability Research, Policy & Practice, Utah State University.

Wehman, P., et al. (2018). Toward Competitive Employment for Persons with Intellectual and Developmental Disabilities: What Progress Have We Made and Where Do We Need to Go. Research and Practice for Persons with Severe Disabilities. 43 (3), 131-144. DOI: 10.1177/1540796918777730