หลักฐานเชิงประจักษ์ของการรู้เท่าทันฉลากโภชนาการในฐานะปัจจัยกำหนดการตัดสินใจเลือกซื้ออาหารแปรรูปของนักศึกษาระดับอุดมศึกษาในเขตกรุงเทพมหานคร
DOI:
https://doi.org/10.65205/jmsr.2026.e286383คำสำคัญ:
ฉลากโภชนาการ, การตัดสินใจเลือกซื้อ, อาหารแปรรูป, นักศึกษา, หลักฐานเชิงประจักษ์บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาลักษณะประชากรศาสตร์ของนักศึกษาระดับอุดมศึกษาในเขตกรุงเทพมหานคร 2) ศึกษาระดับการรู้เท่าทันฉลากโภชนาการของนักศึกษาระดับอุดมศึกษาในเขตกรุงเทพมหานคร 3) ศึกษาระดับพฤติกรรมการตัดสินใจเลือกซื้ออาหารแปรรูปของนักศึกษาระดับอุดมศึกษาในเขตกรุงเทพมหานคร และ 4) วิเคราะห์อิทธิพลของการรู้เท่าทันฉลากโภชนาการในฐานะปัจจัยกำหนดการตัดสินใจเลือกซื้ออาหารแปรรูปของนักศึกษาระดัอุดมศึกษาในเขตกรุงเทพมหานคร การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณแบบสำรวจ กลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษาระดับอุดมศึกษาในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 420 คน คัดเลือกโดยวิธีการสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบบังเอิญ เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัย พบว่า 1) กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศชาย (ร้อยละ 56.7)อายุ 20–21 ปี (ร้อยละ 36.2) มีรายได้ต่ำกว่า 5,000 บาทต่อเดือน (ร้อยละ 47.1) และพักอาศัยในหอพัก (ร้อยละ 48.3) 2) นักศึกษามีระดับการรู้เท่าทันฉลากโภชนาการโดยรวมอยู่ในระดับมาก (= 3.97) โดยด้านการอ่านฉลากโภชนาการทั่วไปมีค่าเฉลี่ยสูงสุด ( = 4.30) และด้านความเข้าใจและการใช้ข้อมูลจากฉลากมีค่าเฉลี่ยต่ำสุด ( = 3.56) 3) นักศึกษามีระดับพฤติกรรมการตัดสินใจเลือกซื้ออาหารแปรรูปโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( = 3.92) โดยพฤติกรรมการเลือกซื้ออาหารแปรรูปที่มีข้อมูลโภชนาการครบถ้วนมีค่าเฉลี่ยสูงสุด ( = 4.32) ในขณะที่พฤติกรรมการซื้อโดยไม่พิจารณาข้อมูลบนฉลากมีค่าเฉลี่ยต่ำสุดและอยู่ในระดับปานกลาง ( = 3.45) 4) การรู้เท่าทันฉลากโภชนาการทั้ง 5 ด้านสามารถร่วมกันทำนายพฤติกรรมการตัดสินใจเลือกซื้ออาหารแปรรูปได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (R² = 0.553, F = 102.352, p = .000) โดยอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 55.3 ทั้งนี้ พบว่า 4 ด้านมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจเลือกซื้ออาหารแปรรูปอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
เอกสารอ้างอิง
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
Bangkok Metropolitan Administration. (2025). Research report on dormitories in Bangkok Metropolitan. Department of City Planning and Urban Development, Bangkok Metropolitan Administration. chromeextension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/ https://shorturl.asia/xa2of0
Bettman, J. R. (1979). An information processing theory of consumer choice. Addison-Wesley.
Bhirommuang, N., Chongsuwat, R., & Malai, D. (2012). Perception of symbols and use of information on food labels for food choice behavior among clients of the out-patient department of Ramathibodi Hospital. Journal of Public Health, 42(2), 17–28. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jph/article/view/7932
Chaenimit, C. (2015). The factors of the consumer's decisions to buy the online organic foods [Master's thesis, National Institute of Development Administration]. https://repository.nida.ac.th/items/d8945bdd-add3-4503-bd22-7e8ad42ef3da
Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). John Wiley & Sons.
Cowburn, G., & Stockley, L. (2005). Consumer understanding and use of nutrition labelling: a systematic review. Public Health Nutrition, 8(1), 21–28. https://doi.org/10.1079/phn2005666
Jaisaard, R., Kanjanarat, T., Yangsud, S., Maknuan, C., Kaewwanna, J., & Srimuenwai, S. (2025). Knowledge of dietary supplement labels among humanities and social science students. Khon Kaen Provincial Public Health Office Journal, 7(2), e275159.
https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jkkpho/article/view/275159
National Statistical Office of Thailand. (2024). Report on the 2023 household socioeconomic survey. National Statistical Office. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2024/20240508082744_74896.pdf
Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory (2nd ed.). McGraw-Hill.
Nutbeam, D. (2000). Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promotion International, 15(3), 259–267. https://doi.org/10.1093/heapro/15.3.259
Rovinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Tijdschrift voor Onderwijsresearch, 2(2), 49–60.
Serirat, S. (1998). Modern marketing management. Theera Film and Scitex Company Limited.
Thongngam, S., Kee-Ariryo, C., Wichaidist, C., & Sisuk, A. (2024). Perceived value towards products with healthier choice nutritional label among people in Bangkok and its vicinity. Dusit Thani College Journal, 18(1), 108–119.
World Health Organization. (2025). Noncommunicable diseases: Key facts. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases









