การบริหารจัดการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมอย่างยั่งยืนโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน : แนวทางการกำหนดนโยบายภาครัฐจากแนวคิดฐานชุมชน

ผู้แต่ง

  • ชาคริต สิทธิฤทธิ์ กองมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม กรมส่งเสริมวัฒนธรรม

คำสำคัญ:

มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม, การบริหารจัดการอย่างยั่งยืน, ชุมชนเป็นฐาน

บทคัดย่อ

บทความทางวิชาการนี้มุ่งอธิบายผลการศึกษาจากการดำเนินโครงการบริหารจัดการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เด็ก เยาวชน และประชาชนเกิดความตระหนักรู้ในคุณค่าและความสำคัญ ตลอดจนมีส่วนร่วมในการส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมในชุมชนของตนเอง นำไปสู่การพัฒนาต่อยอดอย่างยั่งยืน ด้วยการลงพื้นที่สำรวจและเปิดเวทีพูดคุยมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม จำนวน 11 รายการ ในพื้นที่ 6 จังหวัด ซึ่งมีผู้ประกอบการ ภาคประชาสังคม สถาบันการศึกษา นักเรียนและนักศึกษาในพื้นที่เข้าร่วมรับฟังแลกเปลี่ยนเรียนรู้ พบว่า ในการที่จะทำให้มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมยังคงอยู่อย่างทรงคุณค่า ทุกฝ่ายโดยเฉพาะคนในท้องถิ่นต้องเห็นความสำคัญของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม โดยร่วมกันกับองค์กรภาคีเครือข่ายเพื่ออนุรักษ์ให้ยังคงอยู่อย่างมีคุณค่า พร้อมปรับเปลี่ยนให้เข้ากับยุคสมัยและบริบททางสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป โดยใช้ทุนทางสังคมที่อยู่ในพื้นที่ตนเอง ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่สำคัญ ได้แก่ นโยบายส่งเสริมการพัฒนาสินค้าทางวัฒนธรรมให้เข้าถึงได้ง่ายและเป็นที่ยอมรับในวงกว้าง นโยบายสนับสนุนการบูรณาการวัฒนธรรมเข้ากับการศึกษา นโยบายส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม นโยบายส่งเสริมและสนับสนุนการใช้เทคโนโลยีและสื่อสังคมออนไลน์ นโยบายสนับสนุนการมีส่วนร่วมในชุมชน และนโยบายความร่วมมือและการสนับสนุนระหว่างภาครัฐและเอกชน

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2558). “ประเพณีสลากย้อมเมืองลำพูน”. มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ. https://ichthailand.org/heritage/detail/62b2a2d2f7be8fc407c5a800

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2560ก). แบบจัดทำรายการเบื้องต้นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม (แบบ มภ.2) “ประเพณีจุดไฟตูมกา ออกพรรษายโสธร”. มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ. https://ich-thailand.org/heritage/detail/629d76f1472e28a00d0ba8f2

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2560ข). แบบจัดทำรายการเบื้องต้นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม (แบบ มภ.2) “ประเพณีการล่องสะเปา เดือนยี่เป็ง จังหวัดเชียงใหม่”. มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ. https://ich-thailand.org/heritage/detail/63ce3fa6ceb64ebe676f00c0

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2560ค). แบบจัดทำรายการเบื้องต้นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม (แบบ มภ.2) “แห่ปราสาทผึ้ง”. มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ. https://ich-thailand.org/heritage/detail/63f5c4339cb017601e00f7df

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2561). แบบจัดทำรายการเบื้องต้นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม (แบบ มภ.2) “เถ้าคั่วสงขลา”. มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ. https://ich-thailand.org/heritage/detail/629d76f2472e28a00d0bac6c

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2562). แบบจัดทำรายการเบื้องต้นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม (แบบ มภ.2) “ผ้ายกดอกลำพูน”. มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ. https://ich-thailand.org/heritage/detail/629d76f2472e28a00d0bac58

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2566ก). แบบจัดทำรายการเบื้องต้นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม (แบบ มภ.2) “ข้าวยำปัตตานี”. มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ. https://ich-thailand.org/heritage/detail/6291e5b8978f238e61f78381

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2566ข). คู่มือดำเนินงานตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 3). โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2566ค). แบบจัดทำรายการเบื้องต้นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม (แบบ มภ.2) “หมอลำร้อยเอ็ด”. มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ. https://ich-thailand.org/heritage/detail/67d3f5259c0d9d2cad6dbe86

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2567ก). แบบจัดทำรายการเบื้องต้นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม (แบบ มภ.2) “ไก่ฆอและ”. มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ. https://ich-thailand.org/heritage/detail/66d6bdd73a1da799f417c8ca

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2567ข). แบบจัดทำรายการเบื้องต้นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม (แบบ มภ.2) “เกลือหวานปัตตานี”. มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ. https://ich-thailand.org/heritage/detail/67b82762b2337e7607738310

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2567ค). แบบจัดทำรายการเบื้องต้นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม (แบบ มภ.2) “กลองตึ้งโนง”. มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ. https://ich-thailand.org/heritage/detail/66d6b8bf3a1da799f417bab3

สถาบันวิจัยและให้คำปรึกษาแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (2567). รายงานฉบับสมบูรณ์ ผลการดำเนินงานการบริหารจัดการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน เสนอกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม. สถาบันวิจัยและให้คำปรึกษาแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-25

รูปแบบการอ้างอิง

สิทธิฤทธิ์ ช. (2025). การบริหารจัดการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมอย่างยั่งยืนโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน : แนวทางการกำหนดนโยบายภาครัฐจากแนวคิดฐานชุมชน. วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ, 27(1), 23–39. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jica/article/view/278665

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ