การวิเคราะห์ขีดความสามารถในการแข่งขันของการขนส่งทุเรียนสดจากประเทศไทยไปยังสาธารณรัฐประชาชนจีน

Main Article Content

LI XIUDIE
วิลาสินี เขมะปัญญา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา และอุปสรรคของการขนส่งทุเรียนสดจากประเทศไทยไปยังสาธารณรัฐประชาชนจีน 2) วิเคราะห์ปัจจัยภายในและภายนอกที่มีผลต่อความสามารถในการแข่งขัน โดยประยุกต์ใช้ SWOT และ TOWS และ 3) เสนอแนวทางและโอกาสในการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของการขนส่งทุเรียนสด ข้อมูลได้จากการทบทวนเอกสารที่เกี่ยวข้องและการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลหลัก 6 กลุ่ม รวม 13 ราย ทั้งในไทยและจีน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและวิเคราะห์เชิงกลยุทธ์ผ่าน SWOT/TOWS
ผลการวิจัยพบว่า
1. ปัญหาและอุปสรรคสำคัญ 4 ประเด็น ได้แก่ (1) การควบคุมคุณภาพและอุณหภูมิห่วงโซ่ความเย็นยังไม่ต่อเนื่อง ส่งผลต่อความสดและอัตราการสูญเสีย (2) ขาดแรงงานทักษะเฉพาะด้านโลจิสติกส์สินค้าเกษตรสด (3) ต้นทุนโลจิสติกส์สูง ทั้งพลังงาน คลังสินค้าเย็น และค่าขนส่งข้ามแดน (4) ขั้นตอนพิธีการศุลกากรซับซ้อน โดยเฉพาะเส้นทางบกและทะเลที่แม้รวดเร็วแต่มีต้นทุนสูง
2. ปัจจัยด้านการแข่งขัน พบว่า จุดแข็งคือ ความต้องการสูงในตลาดจีนและฤดูกาลผลิตสอดคล้องต่อการบริโภค ขณะที่จุดอ่อน ได้แก่ มาตรฐานคุณภาพยังไม่เป็นเอกภาพและต้นทุนการขนส่งสูง ด้านโอกาสมาจากการเติบโตของตลาดผลไม้พรีเมียมและความร่วมมือทางการค้า ส่วนอุปสรรคคือเงื่อนไขด้านสุขอนามัยพืช (SPS) และการแข่งขันจากประเทศคู่แข่งในอาเซียน
3. แนวทางพัฒนา ได้แก่ การยกระดับเทคโนโลยีห่วงโซ่ความเย็นและระบบติดตามสินค้าแบบเรียลไทม์ การจัดตั้งศูนย์มาตรฐานคุณภาพและพัฒนาทักษะแรงงานเฉพาะทาง การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและระบบ e-Customs ไทย–จีน และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างภาครัฐ–เอกชนเพื่อเสริมศักยภาพการแข่งขันอย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
XIUDIE, L., & เขมะปัญญา ว. (2025). การวิเคราะห์ขีดความสามารถในการแข่งขันของการขนส่งทุเรียนสดจากประเทศไทยไปยังสาธารณรัฐประชาชนจีน. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 12(4), 198–209. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/283012
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กันตินันท์ จัตุรัส. (2566). การบริหารจัดการของกรมวิชาการเกษตรต่อการส่งออกทุเรียนในจังหวัดจันทบุรี. (ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยรังสิต.

กองพัฒนาระบบและรับรองมาตรฐานสินค้าพืช. (2566). ประชาสัมพันธ์แจ้งเงื่อนไขในการส่งออกผลไม้สดจากประเทศไทยไปยังสาธารณรัฐประชาชนจีนทางบก. สืบค้นจาก https://www.doa.go.th/psco/?cat=118&paged=7

กรมวิชาการเกษตร. (2567). การจัดการทุเรียนเพื่อการส่งออกตลอดห่วงโซ่อุปทาน. สถาบันวิจัยพืชสวน, กรมวิชาการเกษตร, กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. Retrieved from https://www.doa.go.th/hort/wp-content/uploads/2024/11/การจัดการทุเรียนเพื่อการส่งออกตลอดห่วงโซ่อุปทาน.pdf

จิติมา วงศ์อินตา. (2565). การวิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงของโซ่อุปทานทุเรียนเพื่อการส่งออกในพื้นที่จังหวัดจันทบุรี. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 14(1), 219–237.

ณัชพมิพ์ บุญก่อน, & วรินทร์ วงษ์มณ. (2564). การเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการต้นทุนในกระบวนการขนส่งสินค้า: บริษัท ABC Logistics จำกัด. การประชุมเสนอผลงานวิจัยบัณฑิตศึกษาระดับชาติ ครั้งที่ 16.

ปิยะฉัตร จารุธีรศานต์ และ ณัฐพงศ์ แต้มแก้ว. (2566). การศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการจัดการดำเนินงานโลจิสติกส์ของธุรกิจในจังหวัดชลบุรี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์, 7(1), 34–52.

ศิริพรรณ เกตุแก้ว, ญาณินี ทรงขจร และ สมนึก เอื้อจิระพงษ์พันธ์. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับผลการดำเนินงานธุรกิจการส่งออกทุเรียนของผู้ประกอบการในเขตอำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา, 1(2), 24–40.

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2563). สถานการณ์การส่งออกผลไม้ของประเทศไทย พ.ศ. 2563. สืบค้นจาก https://www.oae.go.th/

Zhu Wanying, ณัฐภัสสร ธนาบวรพานิชย์, & อนันต์ ธรรมชาลัย. (2566). แนวทางการจัดการเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพส่งออกทุเรียนจากประเทศไทยไปสู่สาธารณรัฐประชาชนจีน. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 7(10), 124–138.

Porter, Michael E. (1990). The Competitive Advantage of Nations. New York, NY: The Free Press.

Weihrich, Heinz. (1982). The TOWS matrix-A tool for situational analysis. Long Range Planning, 15, 54–66. https://doi.org/10.1016/0024-6301(82)90120-0