พุทธนิติกับการจัดการศาสนสมบัติของวัดในสังคมไทยร่วมสมัย

Main Article Content

พระมหาวิทยา ธีรนิติ
พระมหาสุทธิดล จิตฺตปญฺโญ
พระครูปลัดนัฐพงศ์ ขนฺติสมฺปนฺโน

บทคัดย่อ

บทความวิชาการเรื่อง “พุทธนิติกับการจัดการศาสนสมบัติของวัดในสังคมไทยร่วมสมัย” มุ่งศึกษาหลักพุทธนิติและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการจัดการศาสนสมบัติของวัด วิเคราะห์ปัญหาและอุปสรรคในการบริหารจัดการทรัพย์สินของวัดในด้านกฎหมาย การบริหาร และความโปร่งใส พร้อมทั้งเสนอแนวทาง
การพัฒนาการจัดการศาสนสมบัติของวัดให้สอดคล้องกับหลักพุทธธรรมและหลักธรรมาภิบาล วัดในประเทศไทยมีฐานะเป็นนิติบุคคลตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 จึงมีสิทธิและหน้าที่ในการดูแลรักษาและบริหารจัดการศาสนสมบัติของวัด อย่างไรก็ตาม การบริหารจัดการดังกล่าวยังเผชิญปัญหาสำคัญ ได้แก่ ความไม่ชัดเจนของข้อกฎหมาย การขาดระบบควบคุมตรวจสอบที่มีประสิทธิภาพ และผู้รับผิดชอบ
ขาดความรู้ด้านการบริหารจัดการ ส่งผลให้เกิดความเสี่ยงต่อความไม่โปร่งใสและลดประสิทธิภาพในการจัดการศาสนสมบัติ
การพัฒนาการจัดการศาสนสมบัติของวัดจึงควรบูรณาการหลักพุทธนิติที่เน้นคุณธรรม ความซื่อสัตย์สุจริต และความรับผิดชอบ เข้ากับหลักธรรมาภิบาล ได้แก่ หลักนิติธรรม ความโปร่งใส การตรวจสอบได้ และการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อให้การจัดการศาสนสมบัติเป็นระบบ มีประสิทธิภาพ และสอดคล้องกับเจตนารมณ์ของผู้ถวายทรัพย์ แนวทางดังกล่าวไม่เพียงช่วยยกระดับประสิทธิภาพการบริหารจัดการทรัพย์สินของวัด แต่ยังส่งเสริมภาพลักษณ์ของวัด และเสริมสร้างความศรัทธาและความไว้วางใจของสังคมต่อพระพุทธศาสนาอย่างยั่งยืน ทั้งนี้ บทความเสนอองค์ความรู้เกี่ยวกับการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมร่วมกับหลักธรรมา ภิบาลในการจัดการศาสนสมบัติของวัดในบริบทสังคมไทยร่วมสมัย

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ธีรนิติ พ., จิตฺตปญฺโญ พ., & ขนฺติสมฺปนฺโน พ. (2026). พุทธนิติกับการจัดการศาสนสมบัติของวัดในสังคมไทยร่วมสมัย. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 13(1), 600–612. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/282798
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กฎกระทรวง การดูแลรักษาและจัดการศาสนสมบัติของวัด พ.ศ. 2564. (16 มิถุนายน 2564). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 138 ตอนที่ 40 ก.

กฤติน จันทร์สนธิมา. (2557). การบริหารจัดการศาสนสมบัติของวัดในพระพุทธศาสนา: ศึกษาเฉพาะกรณีเงินบริจาค. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

ธีรยุทธ บุญมี. (2541). ธรรมรัฐแห่งชาติยุทธศาสตร์กู้หายนะประเทศไทย. สำนักพิมพ์สายธาร.

ประมวล รุจนเสรี. (2542). การบริหารการจัดการที่ดี. โรงพิมพ์อาสารักษาดินแดน.

พระครูปลัดภาณุวัฒน์ วฑฺฒธมฺโม. (2564). การทำพินัยกรรมเรื่องทรัพย์สินในทางพระพุทธศาสนา. วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร, 4(2), 1–12.

พระมหาคำพันธ์ ปภากโร และคณะ. (2561). การจัดการที่ดินของวัดในพระพุทธศาสนา. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 6(2), 595–605.

พระอุดมสิทธินายก และคณะ. (2560). การจัดการทรัพย์สินของพระพุทธศาสนา. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 6(2) (ฉบับพิเศษ), 411–422.

สมศรี แก้วกิตติ และคณะ. (2564). รูปแบบการบริหารจัดการที่มีประสิทธิผลในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ของศูนย์การเผยแผ่พระพุทธศาสนาจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือกลาง. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น, 7(5), 181–195.