ภาวะผู้นำของผู้บริหารงานวิชาการตามหลักธรรมาภิบาล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ จังหวัดบึงกาฬ

Main Article Content

วิชุดา ทรงสังขาร
พระครูปลัดบุญช่วย โชติวํโส (อุ้ยวงศ์)
ฉลาด จันทรสมบัติ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพภาวะผู้นำของผู้บริหารงานวิชาการตามหลักธรรมาภิบาล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ จังหวัดบึงกาฬ และ 2) เสนอแนวทางภาวะผู้นำของผู้บริหารงานวิชาการตามหลักธรรมาภิบาล การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสม (Mixed 
Methods Research) ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ในระยะที่ 1 ใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 242 คน ได้แก่ ผู้บริหาร 41 คน และครู 201 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนระยะ
ที่ 2 เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและสรุปแบบอุปนัย
ผลการวิจัย พบว่า 
1. สภาพภาวะผู้นำของผู้บริหารงานวิชาการตามหลักธรรมาภิบาล โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยด้านที่มีการปฏิบัติสูงสุดคือ ด้านความรับผิดชอบ รองลงมาคือ ด้านนิติธรรม การมีส่วนร่วมคุณธรรม ความโปร่งใส และด้านที่มีการปฏิบัติน้อยที่สุดคือ ด้านความคุ้มค่า
2. แนวทางภาวะผู้นำของผู้บริหารงานวิชาการตามหลักธรรมาภิบาล พบว่า ผู้บริหารควรส่งเสริมการมอบหมายงานตามกลยุทธ์และความสามารถอย่างยุติธรรม ปฏิบัติงานอย่างมีคุณธรรมและโปร่งใส ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกฝ่าย ติดตามตรวจสอบผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง แสดงความรับผิดชอบในทุกกิจกรรมทางวิชาการ และใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าเพื่อประสิทธิภาพสูงสุดของงานวิชาการในสถานศึกษา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ทรงสังขาร ว., (อุ้ยวงศ์) พ. โ. ., & จันทรสมบัติ ฉ. . . (2025). ภาวะผู้นำของผู้บริหารงานวิชาการตามหลักธรรมาภิบาล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ จังหวัดบึงกาฬ . วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 12(2), 426–436. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/276983
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2546). การบริหารสถานศึกษาที่เป็นนิติบุคคล. องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2562. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

ชศิรดา แพงไทย. (2567). การบริหารสถานศึกษาในยุคสตวรรษที่ 21: บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2568, จาก https://casjournal.cas.ac.th/admin/filedocuments/1488009444-1.pdf

ตรึงใจ, พัชราภา. (2565). การบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาล. วารสารวิชาการการจัดการศึกษา, 8(2), 99–110.

บุญชม ศรีสะอาด. (2554). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 6). สุวีริยาสาสน์.

บุญลือ ธนาภา. (2563). ภาวะผู้นำตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 13(1), 115–123.

ประยูร อาษานาม. (2551). คู่มือวิจัยทางการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 2). มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

พระครูปลัดบุญช่วย โชติวํโส. (2564). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักอิทธิบาล 4 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่นเขต 2. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 6(2), 3.

มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี. (ไม่ระบุปี). ระเบียบวิธีการวิจัยทางพฤติกรรมศาสตร์และสังคมศาสตร์. สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2568, จาก https://www.udru.ac.th/oldsite/attachments/elearning/01/07.pdf

สมหมาย อ่าดอนกลอย. (2556). สภาพปัญหาและแนวทางพัฒนาครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองบัวลำภู เขต 2. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม).

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). แนวทางการบริหารงานตามหลักธรรมาภิบาลในสถานศึกษา. กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). รายงานผลการประเมินหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้. กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ. (2565). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565.

สมนึก ภัททิยธนี. (2551). การวัดผลการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 4). ประสานการพิมพ์.

สุภาพร วงษ์แก้ว. (2564). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 12(3), 87-96.

Bass, B. M., & Avolio, B. J. (1994). Improving organizational effectiveness through transformational leadership. Sage Publications.

Mintzberg, H. (2009). Managing. Berrett-Koehler Publishers.

Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. Jossey-Bass.