การวิเคราะห์พุทธจริยศาสตร์ในประเพณีฮดสรงของตำบลกุดปลาดุก อำเภอชื่นชม จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาหลักพุทธจริยศาสตร์ในประเพณีฮดสรง 2) ศึกษาหลักพุทธจริยศาสตร์ในประเพณีฮดสรงของตำบลกุดปลาดุก อำเภอชื่นชม จังหวัดมหาสารคาม 3) วิเคราะห์พุทธจริยศาสตร์ในประเพณีฮดสรงของตำบลกุดปลาดุก อำเภอชื่นชม จังหวัดมหาสารคาม การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ศึกษาข้อมูลจากพระไตรปิฎก เอกสาร และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง มีผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 28 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูล แบบวิธีพรรณนาตามหลักอุปนัยวิธี
ผลการวิจัยพบว่า
1) พุทธจริยศาสตร์ในประเพณีฮดสรง เป็นหลักจริยศาสตร์ที่พระพุทธเจ้าทรงสอนให้พุทธศาสนิกชนนำไปใช้ในการดำเนินชีวิตอยู่ด้วยปัญญา เพื่อทำให้ผู้ที่ประพฤติปฏิบัติตามอยู่ในสังคมอย่างมีความสุข ซึ่งหลักพุทธจริยศาสตร์ในประเพณีฮดสรง ได้แก่ (1) สังคหวัตถุ 4 (2) ทิศ 6 (3) อปริหานิยธรรม
2) ประเพณีฮดสรงของตำบลกุดปลาดุก เป็นประเพณีที่จัดขึ้นเพื่อยกย่องพระสงฆ์ผู้ที่ประพฤติดี ปฏิบัติชอบ มีจริยาวัตรที่น่าเลื่อมใส เป็นกิจกรรมที่จัดขึ้นกันในระดับชาวบ้าน เพื่อประโยชน์ร่วมกันทุกฝ่าย
ในชุมชน ซึ่งนิยมทำในเดือนเมษายนหรืออาจจัดทำขึ้นในช่วงงานบุญตามประเพณี
3) การวิเคราะห์พุทธจริยศาสตร์ในประเพณีฮดสรงของชาวบ้านตำบลกุดปลาดุก เป็นกิจกรรมที่เกิดขึ้นต้องอาศัยความสามัคคีของคนในชุมชนเป็นอย่างมาก ถือเอาประเพณีฮดสรงนี้เป็นการทำบุญ
ให้ทานไปในตัว มีการถวายเครื่องกองฮด การแบ่งปันสิ่งของด้วยความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ช่วยเหลือสงเคราะห์ด้วยวัตถุสิ่งของตลอดจนให้ความรู้ ความเข้าใจการบูชาสิ่งที่ควรกราบไหว้บุคคลที่ควรบูชาเพื่อเป็นการ
ให้กำลังใจแก่ผู้ที่ทำหน้าที่ประกาศสืบทอดพระพุทธศาสนาต่อไป