ความสัมพันธ์เชิงอุปถัมภ์ระหว่างนักการเมืองท้องถิ่นกับพระสงฆ์ในพื้นที่อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาลักษณะความสัมพันธ์เชิงอุปถัมภ์ระหว่างนักการเมือง
ท้องถิ่นกับพระสงฆ์ในพื้นที่อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น และ 2) ศึกษาผลกระทบที่เกิดจาก
ความสัมพันธ์เชิงอุปถัมภ์ระหว่างนักการเมืองท้องถิ่นกับพระสงฆ์ในพื้นที่อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัด
ขอนแก่น เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลจำนวน 18 รูป/คน
ใช้วิธีการเจาะจงตัว โดยมีแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างและวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า 1. ลักษณะความสัมพันธ์เชิงอุปถัมภ์ระหว่างนักการเมืองท้องถิ่นกับพระสงฆ์
ในพื้นที่อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น มี 2 ลักษณะ ดังนี้ 1) ลักษณะต่างตอบแทนเป็นความ
สัมพันธ์ที่ใช้แลกเปลี่ยนและให้ผลประโยชน์เป็นการต่างตอบแทน โดยที่นักการเมืองจะเป็นผู้ให้ความ
อุปถัมภ์พระสงฆ์ในรูปของการบริจาคเงิน วัตถุสิ่งของ ร่วมเป็นเจ้าภาพกิจกรรมงานบุญ ส่วนพระสงฆ์
จะตอบแทนนักการเมือง ด้วยการโน้มน้าวให้ประชาชนตัดสินใจเลือกนักการเมืองที่ตนเองให้การสนับสนุน
2) ลักษณะแลกเปลี่ยนให้ผลประโยชน์เฉพาะกิจ เป็นความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นเฉพาะกิจที่ทั้งสองฝ่ายร่วมกัน
สร้างขึ้นเพียงชั่วครั้งชั่วคราว เพื่อใช้แลกเปลี่ยนให้ผลประโยชน์ผ่านกิจกรรมงานบุญประเพณีทางศาสนา
กิจกรรมวันสำคัญของชาติ และโครงการของทางท้องถิ่น 2. ผลกระทบที่เกิดจากความสัมพันธ์เชิงอุปถัมภ์
ระหว่างนักการเมืองท้องถิ่นกับพระสงฆ์ในพื้นที่อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น มีดังนี้ 1) ผลบวก
ต่อพระสงฆ์ ทำให้พระสงฆ์มีช่องทางในการติดต่อขอความช่วยเหลืออุปถัมภ์เพิ่มขึ้น วัดและชุมชนได้รับ
การสนับสนุนงบประมาณ 2) ผลบวกต่อนักการเมือง ได้รับคะแนนนิยมในทางการเมืองเพิ่มขึ้น 3) ผลลบ
ต่อพระสงฆ์ ทำให้พระสงฆ์มีจิตใจเอนเอียงไม่วางตัวเป็นกลางทางการเมือง ส่งผลให้ประชาชนที่ไม่เห็น
ด้วยติเตียน และมีความศรัทธาต่อพระสงฆ์ลดลง 4) ผลลบต่อนักการเมือง ทำให้ประชาชนที่ศรัทธาต่อ
พระสงฆ์ที่ไม่ได้รับการอุปถัมภ์รู้สึกไม่ชอบ ส่งผลทำให้คะแนนนิยมในทางการเมืองลดลง