การพัฒนาวิสาหกิจชุมชนกลุ่มจักสานผู้สูงอายุผ่านการถ่ายทอด องค์ความรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วม ตำบลน้ำก้อ อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) ศึกษาสภาพบริบท ศักยภาพ ปัญหา และความต้องการในการพัฒนาวิสาหกิจชุมชนกลุ่มจักสานผู้สูงอายุ 2) พัฒนากระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างศักยภาพของกลุ่ม และ 3) เปรียบเทียบความรู้ของผู้เข้าร่วมโครงการก่อนและหลังการเข้าร่วมโครงการ กลุ่มเป้าหมายในการวิจัย ได้แก่ สมาชิกกลุ่ม  จักสานผู้สูงอายุ ตำบลน้ำก้อ อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์ จำนวน 27 คน ดำเนินการวิจัยโดยใช้รูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนข้อมูล     เชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการศึกษาพบว่า 1) กลุ่มจักสานผู้สูงอายุมีศักยภาพด้านองค์ความรู้และทักษะการจักสานที่สืบทอดจากภูมิปัญญาท้องถิ่น มีความเข้มแข็งด้านความร่วมมือของสมาชิก แต่ประสบปัญหาด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์ การตลาด และการสืบทอดองค์ความรู้สู่คนรุ่นใหม่ โดยมีความต้องการพัฒนาทักษะด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ การบริหารจัดการกลุ่ม และการตลาดออนไลน์ 2) กระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วม ประกอบด้วยการร่วมวางแผน การถ่ายทอดองค์ความรู้ การฝึกปฏิบัติจริง การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และการติดตามผล ส่งผลให้สมาชิกเกิดการเรียนรู้ร่วมกันและสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ได้ และ 3) ผลการเปรียบเทียบความรู้ก่อนและหลังเข้าร่วมโครงการ พบว่า ผู้เข้าร่วมโครงการมีคะแนนเฉลี่ยความรู้ก่อนเข้าร่วมโครงการเท่ากับ 5.41 คะแนน (S.D. = 1.32) และหลังเข้าร่วมโครงการเท่ากับ 8.59 คะแนน (S.D. = 0.97) โดยคะแนนเฉลี่ยหลังเข้าร่วมโครงการสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโครงการ แสดงให้เห็นว่ากระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วมสามารถพัฒนาความรู้และศักยภาพของสมาชิกกลุ่มจักสานผู้สูงอายุได้อย่างมีประสิทธิภาพ