แนวทางการจัดการศูนย์ส่งเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุตามแนวทาง พฤฒพลังระดับท้องถิ่น กรณีศึกษาจังหวัดสมุทรสงคราม

Srundit Benjapongs; Chaowarit Chaowsangrat; Phasai Samart

Authors

Srundit Benjapongs Department of Management Innovation, Rajamangala University of Technology Rattanakosin
Chaowarit Chaowsangrat College of Management Innovation, Rajamangala University of Technology Rattanakosin
Phasai Samart College of Management Innovation, Rajamangala University of Technology Rattanakosin

Keywords:

Guidelines for management, Local administrative organizations, Active Ageing, Samut Songkharm Province

Abstract

This study examines the situation, problems, and needs of the elderly in Samut Songkhram Province and proposes management approaches for local elderly health and well-being promotion centers aligned with the concept of Active Aging. The research employed a qualitative design, collecting data through in-depth interviews with 35 key informants, including policymakers, service providers, service recipients, and academics, as well as through focus group discussions with 10 local participants. Informants were selected using purposive and snowball sampling. The data were analyzed thematically. Findings reveal that Samut Songkhram has become a fully aged society, with a growing elderly population. Most older adults are socially active but face challenges from non-communicable diseases, with needs centered on healthcare access and social engagement. Local administrative organizations face budgetary and personnel constraints in elderly care. The proposed management model emphasizes participatory local governance, establishing a management committee for elderly health and well-being promotion centers composed primarily of local stakeholders. Services should be flexible, context-sensitive, and resource-based, with health promotion as the central focus.

References

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566ก). ข้อมูลผู้สูงอายุทั่วไป. https://www.dop.go.th/th/know/side/1/1/2449

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566ข). สถิติโรงเรียนผู้สูงอายุและศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ. https://www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=14&id=2545

กลุ่มสถิติสุขภาพและภาวะทางสังคม กองสถิติสังคม. (2567). สังคมสูงอายุในปัจจุบัน. ใน ภูษิต ประคองสาย (บ.ก.), Aging Focus: จับตาสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย ฉบับที่ 1 (หน้า 7-10). มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย.

ณัฏฐาพัชร์ สะอาดเอี่ยม, สถิตย์ นิยมญาติ และกมลพร กัลยาณมิตร. (2564). รูปแบบการเสริมสร้างสุขภาวะของผู้สูงอายุขององค์การบริหารส่วนตำบลในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น, 18(2), หน้า 92-107.

นิภาพรรณ เจนสันติกุล. (2564). การบริหารงานด้านสวัสดิการผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: บทสํารวจวรรณกรรม. วารสารสหศาสตร์, 21(2), หน้า 254-266.

ปราโมทย์ ประสาทกุล, ศุทธิดา ชวนวัน และกาญจนา เทียนลาย. (2567). สถานการณ์ประชากรผู้สูงอายุ.ใน ภูษิต ประคองสาย (บ.ก.), Aging Focus: จับตาสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย ฉบับที่ 1 (หน้า 1-3). มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย.

ปิยากร หวังมหาพร, สากล พรหมสถิตย์, นงนาถ หวังเทพอนุเคราะห์, สุจินต์สะพัด ศิริบูรณ์, ยศวัฒน์ กิจมานะวัฒน์ และวีรวัฒน์ วะชุม. (2562). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินงานของศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุในประเทศไทย. วารสารสหวิทยาการและความยั่งยืนปริทัศน์, 8(1), หน้า 33-41.

วลัยพร ชิณศรี. (2568). แนวทางการเสริมสร้างความเข้มแข็งบนฐานเครือข่ายความร่วมมือในการบริหารจัดการปกครองท้องถิ่น. วารสารการบริหารท้องถิ่น, 18(1), หน้า 45-64.

วิภาภรณ์ โพธิศิริ และบุศริน บางแก้ว. (2567). ความต้องการการบริการและการดูแลทางสุขภาพที่ได้รับการตอบสนองและไม่ได้รับการตอบสนองในผู้สูงอายุไทย. ใน ภูษิต ประคองสาย (บ.ก.), Aging Focus: จับตาสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย ฉบับที่ 1 (หน้า 4-6). มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย.

ศศิพัฒน์ ยอดเพชร และณัฏฐพัชร สโรบล. (2568). เอกสารวิชาการเรื่อง บทบาทที่พึงประสงค์ของท้องถิ่นต่อการจัดบริการสาธารณะสำหรับผู้สูงอายุในชุมชนภายใต้แนวคิดการสูงวัยในถิ่นที่อยู่. คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ศศิพัฒน์ ยอดเพชร. (2567). โรงเรียนผู้สูงอายุ: แหล่งเสริมสร้างศักยภาพผู้สูงอายุอย่างบูรณาการ. ในภูษิต ประคองสาย (บ.ก.), Aging Focus: จับตาสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย ฉบับที่ 3 (หน้า 5-9). มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย.

ศักดา ขจรบุญ. (2566). การจัดการเครือข่ายและความร่วมมือขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในภาคใต้ตอนบน. วารสารการบริหารท้องถิ่น, 16(1), หน้า 105-124.

ศิริมา ทองสว่าง, อำพา แก้วกำกง และวัฒนชัย ขวาลำธาร. (2567). การปรับเปลี่ยนแนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 22(1), หน้า 64-87.

ศุทธิิดา ชวนวัน, กาญจนา เทียนลาย, วิภาพร จารุเรืองไพศาล, นนทวัชร์ แสงลออ, สุรีย์พร พันพึ่ง และปราโมทย์ ประสาทกุล. (2567). การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุอย่างรอบด้านโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ต้นแบบ. สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล.

สุเทพ คำเมฆ และกฤติมา อินทะกูล. (2564). การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุเชิงบูรณาการในพื้นที่กึ่งเมืองกึ่งชนบท กรณีศึกษา เทศบาลตำบลพลายชุมพล อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 10(1), หน้า 74-88.

หอมหวล บัวระภา. (2565). ความต้องการของผู้สูงอายุและความพร้อมของสถาบันที่ให้บริการผู้สูงอายุ. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 7(6), หน้า 83-97.

อานุภาพ รักษ์สุวรรณ และมนตรี พานิชยานุวัฒน์. (2566). แนวทางการยกระดับการดำเนินงานของศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ. วารสารการบริหารท้องถิ่น. 16(4), หน้า 523-542.

Vangan, S. & Huxham, C. (2010). Introducing the theory of collaborative advantage. In Osborne, S. (Ed.). The New Public Governance? (pp. 163-184). Routledge.

World Health Organization. (2014). Active Ageing: A Policy Framework. https://extranet.who.int/agefriendlyworld/active-ageing-a-policy-framework/