การพัฒนานวัตกรรมการผลิตเครื่องศิราภรณ์และถนิมพิมพาภรณ์ไทยจากผักตบชวา
คำสำคัญ:
เครื่องศิราภรณ์, ถนิมพิมพาภรณ์, ผักตบชวา, นาฏศิลป์ไทยบทคัดย่อ
บทความวิจัยฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนานวัตกรรมการผลิตเครื่องศิราภรณ์และถนิมพิมพาภรณ์ไทยจากผักตบชวา 2) เพื่อตรวจสอบคุณภาพของเครื่องศิราภรณ์และถนิมพิมพาภรณ์ไทยที่ผลิตขึ้นในด้านความสวยงาม ความแข็งแรงทนทาน ค่าใช้จ่ายการผลิต และ 3) เพื่อนำเครื่องศิราภรณ์และถนิมพิมพาภรณ์ที่ผลิตขึ้นไปใช้ในการแสดงนาฏศิลป์ไทย การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (mixed methods research) ระหว่างการวิจัยและพัฒนา (R&D) และการวิจัยเชิงปริมาณ ผลการวิจัย ผู้วิจัยได้ศึกษาและทดลองผลิตกระดาษจากผักตบชวาเพื่อนำมาใช้ทดแทนประเก็นแบบดั้งเดิม เครื่องศิราภรณ์และถนิมพิมพาภรณ์ ประกอบด้วย รัดเกล้ายอด กะบังหน้า กรองคอ ทับทรวง กำไลต้นแขน กำไลข้อมือ โดยยังคงอาศัยเทคนิคการประดิษฐ์เครื่องศิราภรณ์และถนิมพิมพาภรณ์รูปแบบศิลปะไทยดั้งเดิม ผลจากการออกแบบพบว่า ด้านความสวยงาม มีความสวยงามและสามารถใช้งานได้จริง มีความคิดเห็นระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.85, S.D. 0.48) ด้านความแข็งแรงทนทาน ใช้งานจริง มีน้ำหนักเบา ไม่แตกหักง่าย มีความคิดเห็นระดับมากที่สุดเช่นกัน (ค่าเฉลี่ย 4.85, S.D. 0.53) ด้านต้นทุนการผลิต สะท้อนถึงความคุ้มค่าในการใช้วัสดุทดแทนจากธรรมชาติ ทั้งในมิติของงบประมาณ และความเป็นไปได้ในการต่อยอดผลิตภัณฑ์ไปสู่เชิงพาณิชย์ มีความคิดเห็นระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.86, S.D. 0.50) งานวิจัยนี้เป็นการแปรรูปวัชพืชที่สร้างปัญหาให้เกิดประโยชน์ แต่ยังเป็นการอนุรักษ์ภูมิปัญญาไทย บูรณาการศิลปวัฒนธรรมกับทรัพยากรธรรมชาติอย่างสร้างสรรค์เป็นต้นแบบของการพัฒนาสินค้าเชิงวัฒนธรรมภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและสร้างรายได้ในระดับชุมชนอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
ธีรวัฒน์ ช่างสาน. (2558). นาฏยประดิษฐ์. พัชรพลพริ้นติ้ง.
พิชิต ฤทธิ์จรูญ. (2564). เทคนิคการวัดและประเมินผลการเรียนรู้. เพชรเกษมการพิมพ์.
รวิสรา ตระกูลเงินไทย. (2563). พัสตราภรณ์และถนิมพิมพาภรณ์ที่ใช้ในการแสดงโขนพระราชทาน. [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
เลิศลักษณ์ เจริญสมบัติ. (2564). การประยุกต์ใช้แนวคิดระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนกับวิสาหกิจชุมชน. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 24(1), หน้า 145-155 .
สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย. (2562). Circular Economy เศรษฐกิจหมุนเวียน...ที่ทุกคนควรรู้. สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย.
สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่ 5. (2554). รายงานการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมจากผักตบชวาในแหล่งน้ำชุมชน. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
Mitpang, P., & Maikanta, K. (2017). Thai traditional ornament design: Cultural adaptation in contemporary performance. Bangkok Publishing.
Taylor C. W. (1964). Creativity: Progress and Potential. McGraw-Hill Book Company.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
- บทความในวารสารวิชาการมนุษย์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี เป็นความคิดเห็นของผู้นิพนธ์ ไม่ใช่ความคิดเห็นของกองบรรณาธิการ และไม่ใช่ความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการและ/หรือของคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
- กองบรรณาธิการไม่สงวนสิทธิ์ในการคัดลอก แต่ให้อ้างอิงแสดงที่มา
- บทความที่ได้รับตีพิมพ์จะมีการตรวจความถูกต้องเหมาะสมจากกองบรรณาธิการและผู้ทรงคุณวุฒิในสาขาที่เกี่ยวข้อง (peer review) จำนวน 3 คน โดยผู้ทรงคุณวุฒิจะไม่ทราบผู้นิพนธ์ และผู้นิพนธ์ไม่ทราบชื่อผู้ทรงคุณวุฒิ (double-blind peer review)
