กลวิธีการใช้ภาษาในวัจนกรรมเพื่อสร้างอารมณ์ขันของคนไทย ในบริบทข้อพิพาทชายแดนไทย–กัมพูชา ที่ปรากฏในสื่อออนไลน์
คำสำคัญ:
กลวิธีการใช้ภาษา, วัจนกรรมสร้างอารมณ์ขัน, ข้อพิพาทชายแดนไทย-กัมพูชา, สื่อออนไลน์บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์กลวิธีการใช้ภาษาในวัจนกรรม (speech acts) เพื่อสร้างอารมณ์ขันของคนไทยในบริบทข้อพิพาทชายแดนไทย–กัมพูชา ที่ปรากฏในสื่อออนไลน์ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลถ้อยคำที่สื่ออารมณ์ขันจากแพลตฟอร์มยูทูบ ที่เผยแพร่ในช่วงเดือนกรกฎาคม–ตุลาคม 2568 จำนวน 60 ข้อความ ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ (qualitative research) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล คือ แบบบันทึกข้อมูลวัจนกรรมประเภทต่าง ๆ ผลการวิจัย พบกลวิธีการใช้ภาษาในวัจนกรรมเพื่อสร้างอารมณ์ขันของคนไทย จำนวน 6 กลวิธี ได้แก่ 1) วัจนกรรมโอ้อวด (boasting) 2) วัจนกรรมดูถูก (expressing condescension) 3) วัจนกรรมตำหนิ (blaming) 4) วัจนกรรมข่มขู่ (threatening) 5) วัจนกรรมเย้าแหย่ (teasing) และ 6) วัจนกรรมเสียดสี (satire) ซึ่งแต่ละกลวิธีสะท้อนให้เห็นทั้งการสื่อสารเชิงอารมณ์ขันและการวิพากษ์วิจารณ์เชิงสังคมการเมืองอย่างมีนัยสำคัญ โดยมีลักษณะร่วมคือ “การใช้ภาษาสองชั้น” ทั้งความหมายตรงและความหมายแฝง เพื่อสร้างความตลกขบขันให้ผู้รับสารเกิดรอยยิ้ม และเสียงหัวเราะ ขณะเดียวกันก็ทำให้ผู้รับสารได้รับรู้ทัศนะทางสังคมและการเมืองที่แอบแฝงอยู่ในสถานการณ์ตอนนั้น วัจนกรรมแห่งอารมณ์ขันในบริบทข้อพิพาทชายแดนไทย-กัมพูชา ไม่เพียงให้ความบันเทิงเท่านั้น แต่ยังเป็นเครื่องมือสื่อสารที่สะท้อนอัตลักษณ์ความเป็นไทย และความคิดทางการเมืองของคนไทยในโลกดิจิทัล โดยใช้เสียงหัวเราะเพื่อคลี่คลายความขัดแย้งและยืนยันความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของคนในชาติ
เอกสารอ้างอิง
ข่าวสดออนไลน์. (2568, 24 กรกฎาคม). ด่วน ทหารกัมพูชา ยิงจรวดหลายลำกล้อง BM-21 โจมตีโรงพยาบาลพนมดงรัก ชุมชนใน อ.กาบเชิง มีคนบาดเจ็บ เร่งอพยพผู้ป่วยออกจาก รพ. แล้ว. ข่าวสดออนไลน์. https://www.khaosod.co.th/breaking-news/news_9862472?utm_source=chatgpt.com
จันทิมา หวังสมโชค. (2549). กลวิธีสื่อสารอารมณ์ขันในละครตลกสถานการณ์ของไทย. [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ชนัญญา ใยลออ. (2544). การสื่อสารอารมณ์ขันของนักแสดงตลก “รายการโทรทัศน์ก่อนบ่ายคลายเครียด”. [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ดุษฎี กองสมบัติ. (2546). การวิเคราะห์เนื้อหาและกลวิธีการใช้ภาษาในการแสดงตลกอีสาน. [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหิดล.
ไทยรัฐออนไลน์. (2568, 28 กันยายน). ทบ.โต้กลับ “กัมพูชา” รับบทเหยื่อ กล่าวหาไทยยิงปืนใหญ่ใส่ชี้จัดฉากซ้ำ-บิดเบือนข้อมูล. ไทยรัฐออนไลน์. https://www.thairath.co.th/news/local/2885726
บุญชูอีสานบ้านส่วย. (2568, 18 กันยายน). ขำ ๆ คลายเครียด. [Video]. YouTube. https://youtube.com/shorts/HNIfm7WHbe4?si
บูรพาไม่แพ้. (2568, 24 กรกฎาคม). ปฏิบัติการนี้ชื่อว่า “วางไข่” เป็นคำสุภาพ หมายถึง “ระเบิด”. [Image attached]. Facebook. https://www.facebook.com/share/1758i2VEqq/
พรรณพร กะตะจิตต์. (2563). ทำความรู้จักกับปรสิตกันให้มากขึ้น. คลังความรู้ SciMath. https://www.scimath.org/article-biology/item/11203-2019-12-19-04-12-07
รัญจวน อินทรกำแหง. (2518). วรรณกรรมวิจารณ์ (ตอนที่ 2). ดวงกมล.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 (พิมพ์ครั้งที่ 2). นานมีบุ๊คส์.
รุ่งรัตน์ ทองสกุล และสุชาดา กล่ำมาศ. (2567). กลวิธีการสร้างอารมณ์ขันจากบทสนทนาในติ๊กต็อก “คุณพระ”. ใน การประชุมสัมมนาทางวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 3 ด้านบริหารธุรกิจและสังคมศาสตร์ สู่สังคมการเรียนรู้ที่ยั่งยืนในยุคดิจิทัล สถาบันเทคโนโลยีการบินและอวกาศ (หน้า 461-473). สถาบันเทคโนโลยีการบินและอวกาศ.
วรรณรินทร์ วินิจกิจเจริญ. (2547). การใช้ภาษาเพื่อสร้างอารมณ์ขันในเพลงตลกคำเมือง: การศึกษาตามแนวอรรถศาสตร์และวัจนปฏิบัติศาสตร์. [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
วิภาพร กล้าวิกย์กิจ. (2548). อารมณ์ขันในข้อความสั้นสำเร็จรูป. [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
แว่นดำ. (2568, 28 สิงหาคม). ตัวตึงปะทะเขมร. [Video]. YouTube. https://youtube.com/shorts/lodJiNFX8DM?si=VMCbyNzKmIqO3SZz
สงคราม Ai Ai War. (2568, 19 สิงหาคม). รายงานลวดหนาม ปราสาท. [Video]. YouTube https://youtube.com/shorts/sX0vzsTXxhU?si
สายล่า พาลุย. (2568, 8 สิงหาคม). คุยไม่รู้เรื่องเดี๋ยวจะย้ายที่ปัก. [Video]. YouTube. https://youtube.com/shorts/q4rzG2z3ezY?
สิระ สุวรรณพันธุ์. (2550). ทัศนคติของผู้ชมที่มีต่อโฆษณาแฝงในละครตลกตามสถานการณ์ (ซิทคอม): กรณีศึกษาละครในเครือบริษัทเอ็กแซ็กท์จำกัด. [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
อุมาภรณ์ สังขมาน. (2559). กลวิธีทางภาษาในวัจนกรรมเสียดสีเพื่อสร้างความตลกขบขันของไทย. วารสารมนุษยศาสตร์วิชาการ, 23(1), หน้า 154-178.
Ai ไทแท้. (2568, 22 สิงหาคม). ถ้ายั่วยุบ่อย ๆ ก็พร้อมจะไม่คบ. [Video]. YouTube. https://youtube.com/shorts/5g5AkS-Dyt0?
Austin, J. L. (1962). How to Do Things with Words. Clarendon Press.
Editor Tag. (2568, 6 มิถุนายน). กางแผนที่! พื้นที่พิพาท “ไทย-กัมพูชา” ปี 2568–อยู่จังหวัดไหนบ้าง? อัปเดตล่าสุดทุกจุด. มหาชนออนไลน์. https://www.mahachon.net/41841
EXCHANGE-RATES.ORG. (2568, 11 ตุลาคม). เรียลกัมพูชาเป็นบาทไทย. https://www.exchange-rates.org/th/converter/khr-thb
F&P FAMILY. (2568, 16 สิงหาคม). หนูอยากเป็นนายก. [Video]. YouTube. https://youtube.com/shorts/uD-prFnIrn4?si=UGJWjNea1vg4j1d3
K MOS. (2568, 1 ตุลาคม). มันคนละแบนมั้ย?. [Video]. YouTube. https://youtube.com/shorts/wdHQZ0miPtU?si
LOL WITE AI. (2568ก, 10 ตุลาคม). ดูค่าเงินก่อนจะงด. [Video]. YouTube. https://youtube.com/shorts/l_rTpuljs08?si
LOL WITE AI. (2568ข, 8 ตุลาคม). ข้างบ้านโวยวายเหรอ. [Video]. YouTube. https://youtube.com/shorts/9jqskfbJWm0?si
LOL WITE AI. (2568ค, 8 ตุลาคม). นี่มันหลุมปลักควาย. [Video]. YouTube. https://youtube.com/shorts/3F0Aqn3gvig?si
Freshnewsasia. (2025, October 12). Cambodian Human Rights Committee Urgently Appeals to UN over Thai Armed Forces’ Psychological Intimidation along Border. https://m.en.freshnewsasia.com/index.php/en/localnews/64404-2025-10-12-06-41-57.html
Halliday, M. A. K. (1978). Language as social semiotic: The social interpretation of language and meaning. Edward Arnold.
Searle, J. R. (1969). Speech Acts: An Essays in the Philosophy of Language. Cambridge University Press.
Visapra, P. (2025). Cambodia Bans Thai Imports Amid Escalating Border Tensions. Laotian Time. https://laotiantimes.com/2025/07/17/cambodia-bans-thai-imports-amid-escalat
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
- บทความในวารสารวิชาการมนุษย์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี เป็นความคิดเห็นของผู้นิพนธ์ ไม่ใช่ความคิดเห็นของกองบรรณาธิการ และไม่ใช่ความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการและ/หรือของคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
- กองบรรณาธิการไม่สงวนสิทธิ์ในการคัดลอก แต่ให้อ้างอิงแสดงที่มา
- บทความที่ได้รับตีพิมพ์จะมีการตรวจความถูกต้องเหมาะสมจากกองบรรณาธิการและผู้ทรงคุณวุฒิในสาขาที่เกี่ยวข้อง (peer review) จำนวน 3 คน โดยผู้ทรงคุณวุฒิจะไม่ทราบผู้นิพนธ์ และผู้นิพนธ์ไม่ทราบชื่อผู้ทรงคุณวุฒิ (double-blind peer review)
