ปัญหาการบังคับใช้กฎหมายเกี่ยวกับการกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว: ศึกษาพระราชบัญญัติส่งเสริมการพัฒนาและคุ้มครองสถาบันครอบครัว พ.ศ. 2562

ผู้แต่ง

  • สุภรา สุวรรณบัตร สาขาวิชานิติศาสตร์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต

คำสำคัญ:

ครอบครัว, ความรุนแรงในครอบครัว, ความรุนแรงทางการเงิน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเป็นมา แนวคิด และหลักเกณฑ์ทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับความรุนแรงในครอบครัว โดยเฉพาะประเด็นเกี่ยวกับความผิดอันยอมความได้ในกรณีดังกล่าว โดยศึกษาวิเคราะห์บทบัญญัติของพระราชบัญญัติส่งเสริมการพัฒนาและคุ้มครองสถาบันครอบครัว พ.ศ. 2562 เพื่อทำความเข้าใจเจตนารมณ์ของกฎหมายและพิจารณาประเด็นปัญหาในการบังคับใช้ โดยอาศัยการศึกษาข้อมูลเชิงเนื้อหาทางนิติศาสตร์จากตำรา เอกสารวิชาการ วารสาร วิทยานิพนธ์ และแหล่งข้อมูลออนไลน์ทั้งภาษาไทยและต่างประเทศ ผลการศึกษา พบว่านิยามของ “ความรุนแรงในครอบครัว” ยังไม่ครอบคลุมรูปแบบความรุนแรงทางอารมณ์ การเงิน และการควบคุมพฤติกรรม ซึ่งล้วนเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นจริงในสังคมไทยปัจจุบัน ขณะเดียวกันนิยามของ “บุคคลในครอบครัว” ก็ยังไม่ครอบคลุมความสัมพันธ์ที่มิได้จดทะเบียนสมรสหรือความสัมพันธ์ของคู่รักหลากหลายทางเพศ จึงควรมีการปรับปรุงให้สอดคล้องกับบริบททางสังคมสมัยใหม่ นอกจากนี้ การบัญญัติให้ความรุนแรงในครอบครัวเป็นความผิดอันยอมความได้ยังอาจขัดต่อเจตนารมณ์ของกฎหมายที่มุ่งคุ้มครองเหยื่อและลดการกระทำความรุนแรง ผู้เขียนจึงเสนอให้มีการทบทวนสถานะความผิดดังกล่าว และได้นำกฎหมายระหว่างประเทศและกฎหมายต่างประเทศมาเปรียบเทียบเพื่อเสนอแนะแนวทางปรับปรุงกฎหมายไทยให้สามารถคุ้มครองสิทธิของผู้ถูกกระทำได้อย่างมีประสิทธิภาพและเป็นธรรมมากยิ่งขึ้น

เอกสารอ้างอิง

กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2562). นิยามและประเภทครอบครัว. https://infocenter.nationalhealth.or.th/sites/default/files/นิยามและประเภทครอบครัว.pdf

กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2566). รายงานการช่วยเหลือผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว ประจำปีงบประมาณ 2566. https://opendata.nesdc.go.th/dataset/domestic-violence-2023

กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2568). การกระทำความรุนแรงในครอบครัว. https://dwf.go.th/contents/71825

กรมองค์การระหว่างประเทศ กระทรวงการต่างประเทศ. (2567). สิทธิมนุษยชน. https://thai-inter-org.mfa.go.th/th/page/สังคมและสิทธิมนุษยชน

กุหลาบแก้ว ภู่เผ่าพันธุ์. (2552). ผลกระทบจากการแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการใช้ความรุนแรงในครอบครัว : ศึกษาพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว พ.ศ. 2550. [วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

คณิต ณ นคร. (2563). กฎหมายอาญาภาคทั่วไป (พิมพ์ครั้งที่ 7). วิญญูชน.

ปกรณ์ มณีปกรณ์. (2555). ทฤษฎีอาชญาวิทยา. เวิลด์เทรด.

ปาลีรัฐ ศรีวรรณพฤกษ์. (2547). การอยู่ร่วมกันของบุคคลในความสัมพันธ์ในด้านครอบครัวตามกฎหมายฝรั่งเศส. เครือข่ายกฎหมายมหาชนไทย. http://public-law.net/publaw/view.aspx?id=142

พระราชบัญญัติส่งเสริมการพัฒนาและคุ้มครองสถาบันครอบครัว พ.ศ. 2562. (22 พฤษภาคม 2562).ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 136 ตอนที่ 67 ก, หน้า 172-190.

พิชญาภา เจียมแท้. (2555). ความหมายและมาตรการทางกฎหมายต่อการกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว: ศึกษาเปรียบเทียบกับกฎหมายต่างประเทศ [วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

วัชรินทร์ ปัจเจกวิญญสกุล, อุทัยวรรณ แจ่มสุธี และอำนาจ เนตยสุภา. (2546). รายงานวิจัยเรื่อง การประเมินกระบวนการยุติธรรมในการคุ้มครองสวัสดิภาพบุคคลที่ได้รับความรุนแรงในครอบครัว. สถาบันพัฒนากระบวนการยุติธรรมเยาวชนและครอบครัว.

สมชาย ปรีชาศิลปกุล. (2556). บุคคลเพศหลากหลายในระบบกฎหมาย. มูลนิธิเพื่อสิทธิและความเป็นธรรมทางเพศ.

สุพัตรา สุภาพ. (2536). สังคมและวัฒนธรรมไทย ค่านิยม ครอบครัว ศาสนา ประเพณี. (พิมพ์ครั้งที่ 8). ไทยวัฒนาพานิช.

The National Archives. (n.d.). Domestic Violence, Crime and Victims Act 2004. https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2004/28/section/3

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

06-08-2025

รูปแบบการอ้างอิง

สุวรรณบัตร ส. (2025). ปัญหาการบังคับใช้กฎหมายเกี่ยวกับการกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว: ศึกษาพระราชบัญญัติส่งเสริมการพัฒนาและคุ้มครองสถาบันครอบครัว พ.ศ. 2562. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 8(2), A76-A89. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/human_dru/article/view/279665

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย