อัตลักษณ์และการฟื้นฟูสกุลช่างพระพุทธรูปไม้ในอำเภอเมืองน่าน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยมีจุดประสงค์ เพื่อศึกษาอัตลักษณ์หรือรูปแบบพระพุทธรูปไม้ในเขตอำเภอเมืองน่าน ศึกษาการรื้อฟื้นการสร้างพระพุทธรูปไม้สกุลช่างท้องถิ่นในอำเภอเมืองน่าน และสร้างต้นแบบพระพุทธรูปไม้จากการศึกษาอัตลักษณ์พระพุทธรูปไม้ในอำเภอเมืองน่าน โดยมีขอบเขตการวิจัยที่มุ่งสำรวจพระพุทธรูปไม้ที่ถูกเก็บรักษาอยู่ในวัดและพิพิธภัณฑ์ กลุ่มช่างแกะพระไม้ และกระบวนการที่ก่อให้เกิดการรื้อฟื้นประเพณีการแกะพระไม้ในวัฒนธรรมร่วมสมัย งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพที่เกี่ยวข้องกับบทความต่าง ๆ ของพระไม้ในเมืองน่าน ทฤษฎีวัฒนธรรมร่วมสมัย ได้แก่ ทฤษฎีทุนทางวัฒนธรรม แนวคิดหลังอาณานิคมและแนวคิดหลังสมัยใหม่ การเก็บข้อมูลภาคสนามโดยการสังเกตพระพุทธรูปไม้เพื่อจัดกลุ่มรูปแบบตามลักษณะและประติมานวิทยาเบื้องต้น ด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่าง ทั้งนี้การรวบรวมข้อมูลได้สัมภาษณ์เชิงลึกผู้คนที่มีความสัมพันธ์กับการวงการแกะสลักพระไม้ในเมืองน่าน
ผลการวิจัยพบว่า พระพุทธรูปไม้อำเภอเมืองน่านมีอัตลักษณ์ลูกผสมตามแนวคิดหลังอาณานิคมและสามารถแบ่งตามหลักประติมานวิทยาได้ 4 กลุ่ม คือ กลุ่มช่างนกแขกเต้า กลุ่มพระเจ้าฟ้า กลุ่มพระทรงเครื่อง และกลุ่มวัดเชียงแข็ง ส่วนการรื้อฟื้นพระพุทธไม้ในวัฒนธรรมร่วมสมัยเกิดขึ้นจากทุนวัฒนธรรมและกระแสการท่องเที่ยวในยุคหลังสมัยใหม่ที่ทำให้เกิดการผลิตซ้ำพระไม้ในคุณค่าสุนทรียะแบบหลังสมัยใหม่ และจากผลการศึกษาอัตลักษณ์กลุ่มพระไม้ในอำเภอเมืองน่านสามารถนำมาจัดสร้างพระพุทธรูปไม้ได้ 4 ต้นแบบ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Ballengee-Morris, C. (2002). Culture for sale: Perspectives on colonialism and self-determination and the relationship to authenticity and tourism. Studies In Art Education, 43(3), 232-245.
Bhabha, H. (2004). The Location of culture (2nd ed). New York: Routledge.
Bourdieu, P. (2007). Sētthakit Khō̜ng Sapsin Chœ̄ng sSanyalak [L’ economie des biens symboliques]. Edited by Prachakul, N. Translated by Sangiamphaisansuk, C. New York: Kobfai Publishing Project.
Fine Arts Department. (1987). Mư̄angnān Bōrānnakhadī Prawattisāt Læ Sinlapa [Nan, archaeology, history and art]. Bangkok: Fine Arts Department.
Jameson, F. (1991). Postmodernism, or, The cultural logic of late capitalism. Durham: Duke University.
Ongsakul, S. (2014). Prawattisāt Lānnā [Lanna History]. Bangkok: Amarin.
Ongsavangchai, N. Faculty of Architecture, Chiang Mai University. (2019, September 12). Interview.
Ongsavangchai, N. (2014). KhrōngkānKānčhatkān Sapphayākō̜n Thāng Sathāpattayakam Læ Watthanatham Mai Chumchon Phư̄a Songsœ̄m Kānthō̜ngthīeo Bon Thān Watthanatham Nai Khēt Mư̄ang Nān [The Study of Architectural and Cultural Resources in Nan Municipality Area for Encouraging Community Based Tourism]. Bangkok: The Thailand Research Fund.
Ongsavangchai, N. (2014). Khư̄n Phramai Hai Mư̄ang kao [Return The Wooden Amulet To The Old City]. Long Nan, 7, 10-12. https://issuu.com/longnanproject/docs/web_long_nan_apr-may_2014
Phongsāwadān Mư̄ang Nān [Nan’s Chronicle]. (2000). Chiang Mai: Thanuch Printing (Dao Publisher).
Phrakhruphiset Nanthawutthi. Hua Kuang Temple, Nan Province. (2018, December 9). Interview.
Phramahathanaphon Thammaphalo. Saeng Dao Temple, Nan Province. (2019, January 17). Interview.
Praichanjit, S. (2002). Rāingān Kānwičhai Kānsưksā Phư̄a Kānʻanurak Læ Fư̄nfū Praphēnī Kāntham Bun Dūai Kānsāng Phraphuttharūp Mai Nai Čhangwat Nān [Assessment toward reservation and revitalization of merit making with construction-cults of wooden Buddha images in Nan Province]. Bangkok: Thammasat University.
Rupin, S. Faculty of Fine Arts, Chiang Mai University. (2019, September 16). Interview.
Saksith, S. (2011). Concept On The Building of Wooden Buddha Images During Lanna period.(Master’s thesis). Silpakorn University.
Sangkhaphanthanon, T. (2016). Wǣn Wannakhadī Thritsadī Rūamsamai [Contemporary literary theory]. Pathum Thani: Nakhon.
Songsriyo, N. House, Nan Province. (2019, January 16). Interview.
Srikhaorot, N. (2015). Phraphuttharūp Mai: Suntharīyaphāp Læ Khwāmsamphan Kap Withī Chīwit Khonnai Mư̄anglūang Phra Bāng Sāthāranarat Prachāthipatai Prachāchon Lāo Thāmklāng Krasǣ Lōkāphiwa [Wooden Carving Buddha Image Sculpture: Aesthetics and Relations to People’s Way of Life in Luang Prabang, Lao’s People DemocraticRepublic, Amidst Globalization]. Journal of Fine and Applied Arts Khon Kaen University, 7(2), 17-40.
Sripasang, W. (2011). Phračhao Mailān Nā [Lanna Buddha Image]. Chiang Mai: Srisanpunmai.
Sripasang, W. Huen Jiang Lue, Chiang Mai Province. (2019, October 5). Interview.
Tasai, C. and Phrom khunthō̜ng, W. (2019). Sinlapa Tūa Ton Læ Khwāmpen ʻư̄n Khō̜sangkēt Bư̄angton Kīeokap Saphāwa Lūkphasom Nai Ngān Čhittrakam Thai Rūamsamai Khō̜ng Sinlapin Malāyū Mutsalim Čhangwat Chāidǣn Phāk Tai. In Society: Society of Sociology and Anthropology (Vol. 2). Edited by Čhak Phan Khat Chum Sǣng, Nưngrō̜isām, p. 129. Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (Public Organization). Bangkok.
Tharat, W. House, Nan Province. (2019, January 17). Interview.
Wimolkasem, S., & Rupin, S. (2008). Kammawithī Dangdœ̄m Nai Kānphalit Ngān Chāng Phutasin [Nan Traditional Arts an Building Crafts]. Bangkok: Satipap Print.
