การพัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์แบบร่วมมือโดยใช้บทบาทสมมุติเป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะชีวิต สำหรับเด็กปฐมวัย ชั้นปฐมวัยปีที่ 1
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่องการพัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์แบบร่วมมือโดยใช้บทบาทสมมุติเป็นฐาน เพื่อส่งเสริม ทักษะชีวิตสำหรับเด็กปฐมวัย ชั้นปฐมวัยปีที่ 1 มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัญหาและความต้องการในการจัดประสบการณ์ 2) พัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์ 3) ทดลองใช้รูปแบบการจัดประสบการณ์ และ 4) ประเมิน ความพึงพอใจของเด็กต่อรูปแบบการจัดประสบการณ์ การดำเนินการวิจัยแบ่งเป็น 4 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาข้อมูลเอกสารและสัมภาษณ์ครูปฐมวัย จำนวน 25 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ระยะที่ 2 ประเมินความเหมาะสม ของรูปแบบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่าน ด้วยการสนทนากลุ่ม ใช้แบบประเมินและวิเคราะห์ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ระยะที่ 3 ทดลองใช้รูปแบบกับเด็กปฐมวัย อายุ 3–4 ปี ชั้นปฐมวัยปีที่ 1/4 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 15 คน โดยการสุ่มแบบกลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าที และระยะที่ 4 ประเมินความพึงพอใจของเด็กกลุ่มเดิม โดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า
1) ผลการศึกษาปัญหาและความต้องการ พบว่า เด็กบางส่วนยังขาดทักษะการทำงานร่วมกับผู้อื่น เช่น การรอคอย การแบ่งปัน การยอมรับความคิดเห็น การสื่อสาร การแก้ปัญหา และการควบคุมอารมณ์ รวมทั้งขาดความมั่นใจและความกล้าแสดงออก ขณะที่การจัดกิจกรรมยังไม่เป็นระบบ ขาดความต่อเนื่อง เน้นครูเป็นศูนย์กลาง และเชื่อมโยงทักษะชีวิตไม่ชัดเจน อีกทั้งมีข้อจำกัดด้านสื่อ อุปกรณ์ และเวลา โดยครูต้องการรูปแบบที่มีขั้นตอนชัดเจน ใช้งานง่าย ยืดหยุ่น พร้อมคู่มือ แผนการสอน กิจกรรม และเครื่องมือประเมินที่เหมาะสมกับบริบท 2) ผลการพัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์ พบว่า รูปแบบการจัดประสบการณ์ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการของรูปแบบการจัดประสบการณ์
2) เป้าหมายและวัตถุประสงค์ 3) กระบวนการจัดประสบการณ์ 4R-C Model 3.1) ขั้นนำเข้าสู่กิจกรรม 3.2) ขั้นการร่วมทำและมีปฏิสัมพันธ์ 3.2.1) ขั้นเตรียมความพร้อม 3.2.2) ขั้นสาธิต 3.2.3) ขั้นฝึก 3.2.4) ขั้นแสดง 3.3) ขั้นการสะท้อนและสรุป 3.4) ขั้นการยกย่องและสร้างแรงจูงใจ 4) การนำรูปแบบ การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ไปใช้ และ 5) การวัดและประเมินผล โดยมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก (=4.39, S.D. = 0.58)
3) ผลการทดลองใช้ พบว่า เด็กปฐมวัย ชั้นปฐมวัยปีที่ 1 ก่อนและหลังการจัดประสบการณ์ แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05
4) ผลการประเมินความพึงพอใจ พบว่า โดยรวมมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก ( = 2.70, S.D. = 0.46)
Downloads
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมอนามัย. (2564). คู่มือสิ่งแวดล้อมปลอดภัยในโรงเรียน (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักอนามัยสิ่งแวดล้อม กรมอนามัย.
กาญจนา คุณารักษ์. (2558). การออกแบบการเรียนการสอน. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตนครปฐม พระราชวังสนามจันทร์.
คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, สำนักงาน. (2560). แนวทางการส่งเสริมทักษะชีวิตในสถานศึกษา. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
ทิศนา แขมมณี. (2561). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 21). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ทิศนา แขมมณี. (2563). ศิลปะการสอน (พิมพ์ครั้งที่ 20). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นภัสวรรณ สีด้วง, ทิพย์วรรณ สุขใจรุ่งวัฒนา และนพพร จันทรนำชู. (2566). การพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมเพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตเด็กปฐมวัยในโรงเรียนเอกชนจังหวัดปทุมธานี. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 8(1), 113-125. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JMSD/article/view/261851
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10 ฉบับปรับปรุงใหม่). สุวีริยาสาส์น.
บุญทัน ดอกไธสง. (2556). หลักการพัฒนาทักษะชีวิต. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เพชรนรี อวยพร. (2565). ผลของการจัดกิจกรรมการแสดงบทบาทสมมติที่มีต่อพฤติกรรมความเชื่อมั่นในตนเองของเด็กปฐมวัย. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ, 11(2), 56-63. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/NBU/article/view/260640
วัฒนาพร ระงับทุกข์. (2554). การจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศึกษาธิการ, กระทรวง. (2560). คู่มือหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย 2560 (สำหรับเด็กอายุ 3-5 ปี). โรงพิมพ์คุรุสภา.
ศุภขวัญ สิทธิรักษ์. (2561). การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ภาษาแบบองค์รวมโดยใช้นิทานเป็นฐาน ร่วมกับการแสดงบทบาทสมมติเพื่อพัฒนาความสามารถทางภาษาด้านการฟังและการพูดของเด็กปฐมวัย. {วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยทักษิณ}. https://www.thailis.or.th/tdc/dccheck.php?Int_code=56&RecId=4035&obj_id=32964&showmenu=no&userid=0
สินีนาฎ แสงแพง และปัทมาวดี เล่ห์มงคล. (2563). ผลของการจัดกิจกรรมการเล่านิทานประกอบบทบาทสมมติ เพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองในเด็กปฐมวัย. วารสารจันทรเกษมสาร, 26(1), 117-130. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/crujournal/article/view/194116
Anderson, T. P. (1997). Using models of instruction. Educational Technology Publications.
Bonwell, C. C. & Eison, J. A. (1991). Active learning: creating excitement in the classroom (ASHE-ERIC Higher Education Report No. 1). George Washington University.
Ivancevich, J. M., Donnelly, J. H. & Gibson, J. L. (1989). Management: principles and functions (4th ed). Richard D. Irwin.
Johnson, D. W. & Johnson, R. T. (2008). Cooperation and the use of technology. Routledge.
Joyce, B., Weil, M., & Calhoun, E. (2011). Models of teaching (9th ed). Pearson Education.
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice-Hall.
Ladousse, G. P. (1987). Role play. Oxford University Press.
World Health Organization. (1997). Life skills education for children and adolescents in schools: introduction and guidelines to facilitate the development and implementation of life skills. programmes. WHO.
