การพัฒนาชุดกิจกรรมวิทยาศาสตร์ท้องถิ่นเกี่ยวกับการใช้ประโยชน์จากน้ำหมักตะโกเพื่อส่งเสริมความสามารถในการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) ศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องวิทยาศาสตร์ในด้านการใช้ประโยชน์
จากน้ำหมักตะโกของชาวบ้านในจังหวัดเชียงใหม่ 2) พัฒนาและหาประสิทธิภาพของชุดกิจกรรมวิทยาศาสตร์ท้องถิ่นที่ส่งเสริมความสามารถในการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 3) ศึกษาความสามารถ
ในการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 จากชุดกิจกรรมวิทยาศาสตร์ท้องถิ่นที่ได้สร้างขึ้น ประชากรที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ได้แก่ ชาวบ้านจากหมู่บ้านใน 5 อำเภอ ของจังหวัดเชียงใหม่จำนวน 50 คนที่มีอาชีพ
ในการใช้ประโยชน์จากน้ำตะโก นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ของโรงเรียนมงฟอร์ตวิทยาลัยจำนวน 400 คน เครื่องมือ ที่ใช้ในการเก็บข้อมูลประกอบด้วย 1) แบบสัมภาษณ์การใช้ประโยชน์จากน้ำตะโก 2) ชุดกิจกรรมวิทยาศาสตร์กับภูมิปัญญาท้องถิ่น 3) แบบประเมินความสามารถในการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ 1) ค่าเฉลี่ย 2) ค่าร้อยละ (%) 3) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ผลการวิจัยพบว่า 1) ชาวบ้านในแต่ละ อำเภอ แต่ละหมู่บ้านมีการใช้ประโยชน์จากน้ำหมักตะโกในลักษณะที่ต่างกัน คือ กลุ่มที่ 1 ทำให้วัสดุมีความเหนียวไม่เปื่อย ยุ่ยง่าย กลุ่มที่ 2 กันเชื้อรากันแมลง กลุ่มที่ 3 ช่วยในการติดสี 2) ชุดกิจกรรมวิทยาศาสตร์ท้องถิ่น เรื่องการใช้ประโยชน์จากน้ำหมักตะโก สำหรับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ที่สร้างขึ้นมีประสิทธิภาพค่า E1/E2 เท่ากับ 86.33/83.30 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์มาตรฐาน 3) นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 กลุ่มตัวอย่างจำนวน 30 คนที่ได้รับการสอนจากชุดกิจกรรมวิทยาศาสตร์กับภูมิปัญญาท้องถิ่นเกี่ยวกับต้นตะโกสามารถทำโครงงานวิทยาศาสตร์ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับต้นตะโกซึ่งเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น จากการประเมินความสามารถในการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ของนักเรียนแต่ละกลุ่มพบว่ามี นักเรียนมีความสามารถในการทำโครงงานอยู่ในระดับดีเยี่ยมจำนวน 1 โครงงาน และความสามารถในการทำโครงงานอยู่ในระดับดีจำนวน 9 โครงงาน
Downloads
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ตามหลักสูตรแกนกลาการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
กระทรวงศึกษาธิการ. สำนักงานเลขาธิการการสภาการศึกษา. (2559). รายงานการวิจัยเพื่อจัดทำ ข้อเสนอนโยบายการส่งเสริมการจัดการศึกษาด้านสะเต็มศึกษาของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.
กฤษณีย์ ปิตุรัตน์. (2548). ผลของการใช้ชุดฝึกเพื่อส่งเสริมความสามารถในการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ที่พัฒนามาจากภูมิปัญญาท้องถิ่นของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิทยาศาสตร์ศึกษามหาวิทยาลัยเชียงใหม่)
จักรพงษ์ บุญตันจีน. (2553). การพัฒนาความสามารถในการนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์ไปใช้ใชีวิตประจำวันของนักเรียนชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนมงฟอร์ตวิทยาลัยที่ได้รับการสอนจากรายวิชาวิทยาศาสตร์กับภูมิปัญญาท้องถิ่นเรื่อง ตะโกนา. (วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาการสอนวิทยาศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงใหม่)
จิตรลดา เกิดเรือง. (2548). การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา เรื่อง ประเพณีและพิธีกรรมไทยทรงดําสําหรับนักเรี ยนชั้นประถมศึกษาปี ที่ 5 จังหวัดสุพรรรณบุรี. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาหลักสูตรและการนิเทศ มหาวิทยาลัยศิลปากร)
ชัยยงค์ พรหมวงศ์. (2556). การทดสอบประสิทธิภาพสื่อหรือชุดการสอน. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 5(1), 7-19.
ชัยวัฒน์ แก้วคล้ายขจรศิริ และ ประทับใจ สิกขา. (2555). การศึกษากระบวนการผ้าย้อมครามโดยใช้ยางกล้วยน้ำว้าดิบเป็นสารช่วยติด. วารสารวิชาการศิลปะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 3(1), 103-113.
ชุลีกานต์ สายเนตร. (2560). แทนนิน สารจากธรรมชาติสู่การเป็นสารช่วยให้ติดสีของผ้าภูอัคนี ณ หมู่บ้านเจริญสุข อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 1(2), 67–75.
ทิศนา แขมมณี. (2553). ศาสตร์การสอน : องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ: บริษัทด่านสุทธาการพิมพ์ .
นันทนา เทพเที่ยง, กาญจนา สิริกุลรัตน์ และ ฉัตรชัย เครืออินทร์. (2558). ผลของการใช้ชุดฝึกเพื่อส่งเสริมความสามารถในการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ที่พัฒนามาจากแหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น เรื่อง พลังงานของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่6. วารสารวิจัยและประเมินผลอุบลราชธานี, 4(2), 115 – 124.
นิตยา บุญตัน. (2541). ผลการใช้แบบฝึกหัดเพื่อส่งเสริมการคิดหัวข้อและการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิทยาศาสตรศึกษามหาวิทยาลัยเชียงใหม่)
ประเสริฐ สำเภารอด. (2552). การพัฒนาชุดกิจกรรมเรื่องระบบนิเวศในโรงเรียน สำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษา
ปีที่ 1 โรงเรียนเซนต์ดอมินิก. (สารนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, สาขาการมัธยมศึกษา มหาวิทยาลัย
ศรีนครินทรวิโรฒ).
ยุรธร จีนา, และ วิภาดา ญาณสาร. (2555). การใช้กิจกรรมโครงงานภูมิปัญญาล้านนา ในรายวิชาเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน สำหรับนักศึกษาระดับปริญญาตรีมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา. วารสารวิชาการและวิจัย มทร.พระนคร, ฉบับพิเศษ (ปีการศึกษา 2555), 1-11.
วนัชภรณ์ ปึ่งพรม, และกัญญารัตน์ โคจร. (2561). การพัฒนาชุดกิจกรรม การเรียนรู้ทักษะการอ่านจับใจความภาษาอังกฤษตามแนวคิดสมองเป็นฐานชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. วารสารวิชาการแพรวากาฬสินธุ์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 5(1), 97 – 98.
วัลลภ อารีรบ, สุดชาย กำเนิดมณี, นงนุชค์ ล้อมวงษ์ และจุฑาลักษณ์ วงค์ชัยชนะ. (2553). การพัฒนาสารสกัดแทนนินจากใบมันสำปะหลังเพื่อการควบคุมแมลงศัตรูพืช. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และศูนย์สารสนเทศภูมิศาสตร์เพื่อการเกษตรและการจัดการทรัพยากร.
วีระพงษ์ แสง-ชูโต. (2552). แนวทางจัดกิจกรรมวิทยาศาสตร์โดยใช้ภูมิปัญญญาท้องถิ่น. เชียงใหม่: โรงพิมพ
โชตนาพริ้นท์ จำกัด.
ศิขริน ดอนขำไพร. (2559). การพัฒนาชุดกิจกรรมบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ของนักศึกษาครูสาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทั่วไป.วารสารวิจัย และพัฒนาวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์, 11(3), 183 – 191.
ศิวพร แก่นจันทร์ และปิยะพร คามภีรภาพพันธ์. (2557). การย้อมผ้าไหมด้วยสีจากกากกาแฟโดยใช้สารสกัดจากปลือกทับทิมเป็นสารช่วยติด. วารสารวิจัย มทร, 8(1), 8-12.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2536). แนวการสอนวิชาวิทยาศาสตร์ ว 017 โครงงานวิทยาศาสตร์กับคุณภาพชีวิต. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
สายชล รื่นรวย. (2556). การพัฒนาชุดกิจกรรมการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ สำหรับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2.
วารสารการศึกษาและการพัฒนาสังคม, 9(1),145–153.
สุมน อมรวิวัฒน์. (2541). ทําไมต้องปฏิรูปการเรียนรู้. ในเอกสารประกอบการนําเสนอแนวคิด และแนวทางเรื่อง
“การปฏิรูปการเรียนรู้ตามแนวคิด 5 ทฤษฎี”. กรุงเทพฯ: สํานักงานคณะกรรมการศึกษาแห่งชาติ.
อาภรณ์ ใจเที่ยง. (2537). หลักการสอน. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
Arnold, T. M. and Targett, N. M. (2002). Marine Tannins: The importance of a mechanistic framework for predicting ecological roles. Journal of Chemical Ecology, 28(10), 1919-1934.
Bhute, A. S. (2012). Plant based natural dyes and mordnats: A Review. Retrieved from https://www.researchgate.com
De, R., Purkait, R., Pal, A. K. and Purkayastha, R. P. (1999). Differential inactivation of pectolytic enzymes of some tannin responsive microfungi isolated from mangrove plant. Indian Journal of Experimental Biology, 37, 706-709.
Hagerman, A. H. (2002). Tannin chemistry. Retrieved from https://www.users.muohio.edu/haggermae/tannin.pdf
Kozlovskaya, V., Baggett, J., Godin, B., Liu, X., and Kharlampieva, E. (2012). Hydrogen-bonded multilayers of Silk fibroin: from coatings to cellmimicking shaped microcontainers. American Chemical Society Macro Letters, 1, 384–387.
Luancho, S., Tiangkul, S., Wongkrajaing, Y., Temsirirkkul. R., Peungvicha, P and Nakornchai, S. (2014). Antioxidant Activity of a Thai Traditional Formula for Longevity. Mahidol University Journal of Pharmaceutical Science, 41, 1-5.
Nakatsubo, F., Enokita, K., Murakami, K., Yonemori, K., Sugiura, A., Utsunomiya, N., and Subhadrabandhu, S. (2002). Chemical structures of the condensed tannins in the fruits of Diospyros species.
Journal of Wood Science ,48(5) (October 2002), 414–418.
Prabhu, K. H. and Bhute, A. S., (2012). Plant based natural dyes and mordants: A review. Journal of Natural Product, 2(6), 649-664.
Rivet, A. E. (2003). Contextualizing Instruction and Student Learning in Middle School Project Based Science Classrooms. Dissertation Abstracts International 64, 6, 229.
Scalbert, A. (1991). Antimicrobial properties of tannin. Phytochemistry, 30(12), 3875-3883