ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตการทำงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 1
คำสำคัญ:
วัฒนธรรมองค์การ, สภาพแวดล้อม, งานในหน้าที่รับผิดชอบ, คุณภาพชีวิตการทำงานของครูบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับปัจจัยด้านวัฒนธรรมองค์การ ปัจจัยด้านสภาพแวดล้อม และปัจจัยด้านงานในหน้าที่รับผิดชอบ 2) ศึกษาระดับคุณภาพชีวิตการทำงานของครู 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยด้านวัฒนธรรมองค์การ ปัจจัยด้านสภาพแวดล้อม และปัจจัยด้านงานในหน้าที่รับผิดชอบกับคุณภาพชีวิตการทำงานของครู และ 4) ศึกษาปัจจัยด้านวัฒนธรรมองค์การ ปัจจัยด้านสภาพแวดล้อม และปัจจัยด้านงานในหน้าที่รับผิดชอบส่งผลต่อคุณภาพชีวิตการทำงานของครู กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย กำหนดจากตารางของเครจซีและมอร์แกน (Krejcie & Morgan, 1970, p. 608) โดยใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน ได้แก่ ครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 1 ปีการศึกษา 2566 จำนวน 302 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถาม มีค่า IOC อยู่ระหว่าง .80–1.00 ค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ .98 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สหสัมพันธ์แบบเพียรสัน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัย พบว่า 1) ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวติการทำงานของครู มีค่าเฉลี่ยโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เรียงลำดับตามจากมากไปน้อย คือ ปัจจัยด้านสภาพแวดล้อม ปัจจัยด้านงานในหน้าที่รับผิดชอบ และปัจจัยด้านวัฒนธรรมองค์การ ตามลำดับ 2) คุณภาพชีวิตการทำงานของครู มีค่าเฉลี่ยโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เรียงลำดับจากมากไปน้อย คือ ด้านการพัฒนาความสามารถของบุคคล ด้านความสัมพันธ์ทางสังคม ด้านความก้าวหน้าและความมั่นคงในงาน ความสมดุลระหว่างชีวิตกับการทำงาน และด้านสภาพการทำงานที่ปลอดภัย ตามลำดับ 3) ปัจจัยด้านวัฒนธรรมองค์การ ปัจจัยด้านสภาพแวดล้อม และปัจจัยด้านงานในหน้าที่รับผิดชอบกับคุณภาพชีวิตการทำงานของครู มีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับสูงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 4) ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตการทำงานของครู คือ ปัจจัยด้านสภาพแวดล้อม ปัจจัยด้านวัฒนธรรมองค์การ และปัจจัยด้านงานในหน้าที่รับผิดชอบ สามารถร่วมกันพยากรณ์คุณภาพชีวิตการทำงานของครูได้ร้อยละ 65.50 โดยสามารถเขียนเป็นสมการพยากรณ์ในรูปแบบคะแนนดิบและคะแนนมาตรฐานได้ ดังนี้
= .438 + .467X2+ .297X1+ .147X3
Y'Z = .509Z2+ .303Z1+ .147Z3
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2547 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2551 และ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2553 (ฉบับที่แก้ไขปรับปรุงตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2564). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
กาญจนสุดา เพ็งภู่. (2562). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตในการทำงานของบุคลากร สังกัดกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, 5(1), 167–177.
ณัฐธพงษ์ชัย วัชรพงศ์ธร. (2564). องค์การแห่งการเรียนรู้ของโรงเรียนที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตการทำงานของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ฯ, 8(1), 179–194.
ทิพย์ โอษฐงาม. (2563). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตการทำงานของครูโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด, 14(2), 217–226.
ธัชฐณพงศ์ อธิไกรมงคล. (2562). ปัจจัยที่ส่งผลต่อสุขภาพองค์การของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการอาชีวศึกษา จังหวัดฉะเชิงเทรา. วิทยานิพนธ์ ค.ม. ฉะเชิงเทรา: มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์.
ธิปัตย์ โสตถิวรรณ์. (2561). การศึกษาความไม่แปรเปลี่ยนโมเดลคุณภาพชีวิตการทางานของครูกรุงเทพและปริมณฑล. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยธนบุรี, 12(28), 76–84.
นภารัตน์ พิมพ์เดช. (2561). การศึกษาคุณภาพชีวิตการทำงานของข้าราชการครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 1. การค้นคว้าอิสระ ค.ม. สุราษฎร์ธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.
ประภาพรรณ สิงห์เรือง. (2566). แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตการทำงานของครูโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 8(2), 501–512.
พฤธ รุ่งเจริญวัฒนกิจ. (2566). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตในการทำงานของข้าราชการครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1. Journal of Modern Learning Development, 8(8), 108–126.
“แผนแม่บทเฉพาะกิจภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติอันเป็นผลมาจากสถานการณ์โควิด–19 พ.ศ. 2564–2565.”. ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 137 ตอนพิเศษ 305 ง. หน้า 3. 30 ธันวาคม 2563.
วัชรพงษ์ แสนมาโนช. (2564). คุณภาพชีวิตการทำงานที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์การของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดสกลนคร. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 6(2), 663–678.
สาลินี ชาดา. (2556). การศึกษาคุณภาพชีวิตการทำงานของข้าราชการครูโรงเรียนธนาคารออมสิน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 1. วิทยานิพนธ์ กศ.ม. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
สุพจน์ พานทอง. (2560). พรหมวิหาร 4 แนวคิดเชิงบูรณาการในการบริหารงานบุคคลในสถานศึกษา. วิทยานิพนธ์ พธ.ด. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สุภาภรณ์ ทิพย์โอสถ. (2558). คุณภาพชีวิตการทำงานของครูผู้สอนในโรงเรียนสังกัดองค์การบริหารส่วนท้องถิ่นจังหวัดเลย. วิทยานิพนธ์ ค.ม. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยราชภัฏวลัยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 1. (2563). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2563. ปราจีนบุรี: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 1.
_______. (2566). รายงานด้านบุคลากร (ภาพรวมทั้งเขตพื้นที่). เข้าถึงได้จาก http://www.bigdata.prachin1.go.th/858–2/. 1 มิถุนายน 2566.
_______. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน (พ.ศ. 2566–2570) ของ สพป. ปราจีนบุรี เขต 1. ปราจีนบุรี: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 1.
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2559). ยุทธศาสตร์การพัฒนาคุณภาพการศึกษา: ระเบียบวาระแห่งชาติ. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักนายกรัฐมนตรี. (2559). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 พ.ศ.2560–2564. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
เสาวลักษณ์ กมลศิลป์. (2560). องค์ประกอบที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตการทำงานของครูโรงเรียนเทศบาลนครและเทศบาลเมืองในกลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 2. รมยสาร, 15(3), 275–284.
อรชา อุดม. (2562). คุณภาพชีวิตการทำงานของครูโรงเรียนวัดหวายเหนียว “ปุญสิริวิทยา” จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 10(2), 1005–1017.
อรียา การดี. (2562). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตการทำงานของและบุคลากรทางการศึกษาสังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายะลา เขต 1. วิทยานิพนธ์ รป.ม. สงขลา: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing. (5th ed.). New York: Harper Collins Publishers.
Cummings T. G., and Worley, C. G. (1997). Organization Development and Change (6th ed.). South–Western College Publishing.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30, 608.
Likert, R. (1967). The Method of Constructing and Attitude Scale. In Reading in Fishbeic, M (Ed.), Attitude Theory and Measurement. New York: Wiley & Son.
Walton, R. E. (1974). Improving the quality of work life. Harvard Business Review, 15(5), 12–16.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร ถือว่าเป็นลิขสิทธิ์ของบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
