จรณทักษะในการจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานอาชีวศึกษาจังหวัดนครราชสีมา

สุภาพร  คำจันทร์; เศวตาภรณ์ ตั้งวันเจริญ; นเรศ  ขันธะรี

ผู้แต่ง

สุภาพร คำจันทร์ สาขาวิชาบริหารการศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
เศวตาภรณ์ ตั้งวันเจริญ สาขาวิชาบริหารการศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
นเรศ ขันธะรี สาขาวิชาบริหารการศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

คำสำคัญ:

ความขัดแย้ง , การจัดการความขัดแย้ง , จรณทักษะในการจัดการความขัดแย้ง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการใช้จรณทักษะในการจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษา 2) เปรียบเทียบการใช้จรณทักษะในการจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษา จำแนกตามตำแหน่ง อายุ และประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน 3) ศึกษาแนวทางการพัฒนาจรณทักษะในการจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานอาชีวศึกษาจังหวัดนครราชสีมา ตัวอย่างเชิงปริมาณ ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา 16 คน และครูผู้สอน 260 คน รวมทั้งสิ้น 276 คน โดยกำหนดขนาดตัวอย่างโดยใช้ตารางของ Krejcie และ Morgan และการสุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิตามสัดส่วน (Stratified Random Sampling) กลุ่มเป้าหมายวิจัยเชิงคุณภาพ คือ ผู้บริหาร จำนวน 6 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประเมินค่า 5 ระดับ ผ่านการตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่าน ได้ค่า IOC ระหว่าง .80–1.0 มีค่าความเชื่อมั่น .96 และแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง สถิติที่ใช้ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที และการทดสอบค่าเอฟ

ผลการวิจัยพบว่า

1) การใช้จรณทักษะในการจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานอาชีวศึกษาจังหวัดนครราชสีมา โดยภาพรวมมีระดับความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก

2) เปรียบเทียบการใช้จรณทักษะในการจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษา จำแนกตามตำแหน่ง อายุ และประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน พบว่าผู้บริหารสถานศึกษาและครูที่มีตำแหน่งแตกต่างกัน มีความคิดเห็นเกี่ยวกับการใช้จรณทักษะในการจัดการความขัดแย้งโดยภาพรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 เมื่อจำแนกตามอายุ โดยภาพรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 เมื่อจำแนกตามประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน โดยภาพรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

3) แนวทางการพัฒนาจรณะทักษะการจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษาคือเน้นการสร้างสมดุลระหว่างการมีส่วนร่วมและการตัดสินใจที่มีประสิทธิภาพ เปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายแสดงความคิดเห็นและใช้การวิเคราะห์ปัญหาอย่างเป็นระบบ ยึดหลักความโปร่งใส มาตรฐานวิชาชีพและยอมรับความรู้ของผู้อื่น เพื่อจัดการความขัดแย้งอย่างสร้างสรรค์และเสริมสร้างความร่วมมือในองค์กร

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2550). แนวทางการปฏิรูปการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ. ที. เอส.บี. โปรดักส์.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2555). กฎกระทรวงการรวมสถานศึกษาเพื่อจัดตั้งสถาบันการอาชีวศึกษา พ.ศ. 2555. กระทรวงศึกษาธิการ.

ขวัญพิชชา มีแก้ว. (2562). การบริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี. [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี].

จตุรงค์ สุวรรณแสง. (2564). การบริหารความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 2. วารสารการบริหารและนวัตกรรมการศึกษา, 4(1), 1–19. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/emi/article/view/240185/166919

จิรภัทร์ โฉมวิไล. (2562). การพัฒนาแนวทางการจัดการความขัดแย้งอย่างสร้างสรรค์ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1. [วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม].

ฉัตรพร เพ็ชรล้ำ และคณะ. (2565). การเปรียบเทียบภาวะผู้นำด้านการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ของคนเจนเนอเรชั่นซี. วารสารวิชาการการจัดการภาครัฐและเอกชน, 4(3), 107-120. https://doi.org/10.14456/jappm.2022.23

ชัชวาล อรวงศ์ศุภทัต และศรัณย์ พิมพ์ทอง. (2561). ปัจจัยเชิงเหตุที่มีผลต่อความจงรักภักดีต่อองค์การของวิศวกรเจนเนอเรชั่นวายในรัฐวิสาหกิจด้านสื่อสารโทรคมนาคมไทย. การประชุมวิชาการเสนอผลงานระดับบัณฑิตศึกษาแห่งชาติ ครั้งที่ 19 (น. 55-66). https://app.gs.kku.ac.th/gs/th/publicationfile/item/19th-ngrc-2018/HDO1/HDO1.pdf

ฐิติพร จุ้ยจำนงค์. (2564). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษารางวัลพระราชทานกับกลยุทธ์การจัดการความขัดแย้ง. [วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์].

ณัฐพล จันทร์เกิด และ สุพัฒนา หอมบุปผา. (2561). แนวทางการจัดการความขัดแย้งในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 1. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ, 6(22), 147–155.

ทรงพล เจริญคำ. (2559). หลักการและทฤษฎีการบริหารการศึกษา = Principles and theory education Administration. (พิมพ์ครั้งที่ 10). โอเอสพริ้นติ้งเฮาส์.

ทิพยรัตน์ กาประสิทธิ์ ทรงเดช สอนใจ และประภาพร บุญปลอด. (2566). แนวทางการพัฒนาจรณทักษะ (Soft Skills) ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาศรีสะเกษ ยโสธร. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์, 25(1), 95–114.

ธวัช เวศตัน. (2567). การสื่อสารเพื่อจัดการความขัดแย้งในการทำงานระหว่างบุคลากรต่างรุ่นของพนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน บริษัท การบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน). วารสารวิชาการการบิน การเดินทาง และการบริการ, 3(1), 19–35. https://so07.tci-thaijo.org/index.php/tft/article/view/4004

ธีรวุฒิ เอกะกุล. (2550). ระเบียบวิธีวิจัยทางพฤติกรรมศาสตร์ และสังคมศาสตร์. (พิมพ์ครั้งที่ 5). วิทยาออฟเซทการพิมพ์.

นิภา วิริยะพิพัฒน์. (2559). บทบาทของ HRM: การจัดการช่องว่างระหว่างวัยในองค์กร. วารสารวิชาการและวิจัย มทร.พระนคร สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 1(2), 73-88. https://doi.org/10.14456/rjhsrmutp.2016.12

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวิริยาสัน.

ปกรณ์ โปรยรุ่งโรจน์ (2564). ปัจจัยด้านจรณทักษะ (Soft Skill) ที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของพนักงานกลุ่มเจเนอเรชั่นวายในกรุงเทพมหานคร. [วิทยานิพนธ์ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยรังสิต]. https://rsuir-library.rsu.ac.th/handle/123456789/1462

ปฏิธาน คณานุรักษ์ และ กานต์ เนตรกลาง. (2567). แนวทางการพัฒนาจรณทักษะของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 4. วารสารวิชาการศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ, 11(2), 153.

ประจักษ์ วิฑูรเศรษฐ์. (2566). แนวทางการพัฒนาจรณทักษะ (Soft Skills) เพื่อการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 14(1), 258-267. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/humanjubru/article/view/261329

รัตติกาล ทะแพงพันธ์. (2560). ทักษะการบริหารแบบ Soft Skills ของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองคาย. [วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตร์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี].

รุ่งทิวา บูรณาศรี และสุรชัย เทียนขาว. (2565). การบริหารความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 1. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ฯ, 9(3), 391-401.

วันทิตา โพธิสาร และคณะ. (2563). การบริหารสถานศึกษาอาชีวศึกษาสู่ความเป็นเลิศ: การศึกษาทฤษฎีฐานราก. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 14(1), 127–138. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/241918

วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. มูลนิธิสดศรีสฤษดิ์วงศ์.

วิโรจน์ บุญสราง. (2567). สาเหตุและแนวทางการแก้ปัญหาความขัดแย้งภายในสถานศึกษาของผู้บริหาร สถานศึกษากลุ่มโรงเรียนประถมศึกษาในอำเภอแห่งหนึ่ง จังหวัดชลบุรี. [วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา]. https://ir.buu.ac.th/dspace/bitstream/1513/1061/1/63920301.pdf

วิไลพรรณ วิเวก. (2556). การพัฒนาบุคลากร. มูลนิธิสดศรีสฤษดิ์วงศ์.

สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). พระราชบัญญัติการอาชีวศึกษา พ.ศ. 2551. สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). ข้อเสนอการปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สอง 2552–2561. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สำนักมาตรฐานการอาชีวศึกษาและวิชาชีพ. (2562). กรอบมาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2562. สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา.

สมุทร ชำนาญ. (2560). ภาวะผู้นำทางการศึกษา ทฤษฎีและภาคปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 2). พี.เอส. การพิมพ์.

สุรินทร์ ผุดผ่อง และ อัญชนา พานิช. (2561). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการจัดการความขัดแย้งของสถานศึกษาในจังหวัดเพชรบุรี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 10. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี, 8(1), 93-102. https://journal.pbru.ac.th/admin/upload/article/5071-2018-12-27.pdf

อรอุมา ชุ่มชิต และ ธีระวัฒน์ มอนไธสง. (2567). แนวทางการบริหารความขัดแย้งในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(4), 503-522. https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JMCR/article/view/5253

อัจฉรา ลิ้มวงษ์ทอง. (2557). การบริหารความขัดแย้งในองค์การ. บุ๊คส์ ทู ยู.

Crosbie, R. (2005). Learning the soft skills of leadership. Industrial and Commercial Training, 37(1), 45–51. https://doi.org/10.1108/00197850510576484

Dubrin, A. J. (2006). Essential of Management (7th ed). Thomson South Western.

Filley, A. C. (1975). Organization behavior developing management skills. Harper & Row.

Follet, M. P. (1924). Creative experience. Longmans. Green and Co.

Günçavdı Alabay, G. (2024). School principals' views on the impact of emotional intelligence (EI) on preferences of conflict management. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 13(1), 319–334. https://doi.org/10.7884/teke.1392080

Hellriegel, D., & Slocum, J. W. (2009). Organizational behavior. (12th ed.). South-Western Cengage Learning.

Kalagbor, S. B., & Nnokam, N. C. (2015). Principle’ and Teachers’ Use of Conflict Management Strategies on Secondary Students’ Conflict Resolution in Rivers State- Nigeria. Journal of Education and Practice, 6(13), 148-153.

Mengistu, M. (2020). Conflict management strategies by school leaders in Medhanealem Government preparatory School of Gullele Sub-city, Addis Ababa [Master's thesis, The University of Addis Ababa].

Rahim, A. M. (2002). Toward a theory of managing organizational conflict. The International Journal of Conflict Management, 13(3), 206–235.

Robbins, S. P., & Coulter, M. (2007). Principles of management (Seyyed M. A., Mohammed A.

H. R., & Behrouz A. E., Trans.; 4th ed.). Office of Cultural Studies.

Thomas, K. W., & Kilmann, R. H. (1976). Thomas-Kilmann Conflict Mode Instrument. Group & Organization Studies, 1(2), 249-251. https://doi.org/10.1177/105960117600100214