กระบวนการตัดสินใจเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนตำบล ของประชาชนในเขตตำบลสำเภาลูน  อำเภอบัวเชด จังหวัดสุรินทร์

ปุณิกา โพหิรัญ; วันชัย  สุขตาม; จิรายุ  ทรัพย์สิน

ผู้แต่ง

ปุณิกา โพหิรัญ สาขารัฐศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์
วันชัย สุขตาม สาขารัฐศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์
จิรายุ ทรัพย์สิน สาขารัฐศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

คำสำคัญ:

กระบวนการตัดสินใจเลือกตั้ง, พฤติกรรมผู้มีสิทธิเลือกตั้ง, การเมืองท้องถิ่น, แรงจูงใจทางการเมือง, การมีส่วนร่วมของประชาชน

บทคัดย่อ

วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการตัดสินใจเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลของประชาชนในเขตตำบลสำเภาลูน อำเภอบัวเชด จังหวัดสุรินทร์ 2) เปรียบเทียบการตัดสินใจเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลของประชาชนในเขตตำบลสำเภาลูน โดยจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล และ 3) นำเสนอแนวทางการพัฒนากระบวนการตัดสินใจเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลของประชาชนในเขตตำบลสำเภาลูน เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน โดยการวิจัย เชิงปริมาณใช้แบบสอบถามเก็บข้อมูลวิจัย ซึ่งมีค่าความเชื่อถือมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.951 กับประชากร จำนวน 341 คน ซึ่งได้จากการคำนวณจากสูตรทาโรยามาเน่ ด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที และวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว สำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 13 คน ได้แก่ ผู้บริหาร สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบล และผู้นำชุมชน ใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาประกอบบริบท ผลการวิจัยพบว่า

ประชาชนมีระดับกระบวนการตัดสินใจเลือกตั้งอยู่ในระดับมาก
( $\bar{x}$ =4.09, S.D.=0.435) โดยด้านแรงจูงใจในการตัดสินใจมีระดับสูงที่สุด ( $\bar{x}$ =4.22, S.D.=0.479) รองลงมาคือ ด้านการรับรู้ทางการเมือง ( $\bar{x}$ =4.14) ด้านการประเมินผู้สมัคร ( $\bar{x}$ =4.12) และด้านพฤติกรรมก่อน/ระหว่างการเลือกตั้ง ( $\bar{x}$ =3.88)
การเปรียบเทียบตามปัจจัยส่วนบุคคลพบว่ามีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ในด้านเพศ อายุ การศึกษา อาชีพ และรายได้
ส่วนประสบการณ์การเลือกตั้งและช่องทางรับรู้ข้อมูลข่าวสารไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ
ผลการศึกษายังเสนอแนวทางการพัฒนา ได้แก่ การให้ข้อมูลข่าวสารทางการเมืองที่เข้าถึงง่าย การส่งเสริมสื่อท้องถิ่นที่เป็นกลาง การสร้างแรงจูงใจในการมีส่วนร่วมของประชาชน และการจัดกิจกรรมจำลองการเลือกตั้ง เพื่อพัฒนาให้เกิดพลเมืองตื่นรู้ทางการเมืองและส่งเสริมประชาธิปไตยท้องถิ่นอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กมล เข็มนาจิตร์. (2557). การปกครองส่วนท้องถิ่นไทย: หลักการและแนวปฏิบัติ. สำนักพิมพ์ธรรมศาสตร์.

กุลวดี ขาวสว่าง, และเกษฎา ผาทอง. (2567). การกระจายอำนาจและการมีส่วนร่วมทางประชาธิปไตยในการบริหารท้องถิ่นของไทย. วารสารรัฐศาสตร์และการ บริหารท้องถิ่น, 12(3), 15–29.

เกรียงศักดิ์ เรืองสังข์. (2544). พฤติกรรมทางการเมืองของประชาชนไทย. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

โกวิท พวงงาม. (2544). การเมืองกับการเลือกตั้งในสังคมไทย. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จุฑารัตน์ ยะคำ และคณะ. (2567). ประชาธิปไตยกับสิทธิของพลเมืองในรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560. วารสารรัฐศาสตร์และการบริหาร, 11(1), 15–28.

ตำบลสำเภาลูน อำเภอบัวเชด จังหวัดสุรินทร์. (2568). ข้อมูลทะเบียนราษฎรประจำเดือนมีนาคม 2568. จังหวัดสุรินทร์

นิวัตน์ จุดเพ็ชรแจ่ม. (2565). ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลนอกเมืองของประชาชนในจังหวัดสุรินทร์. วารสารราชภัฏสุรินทร์วิชาการ, 2(1), 25–38.

บัณฑิตสถาน. (2525). พจนานุกรมฉบับบัณฑิตสถาน พ.ศ. 2525. บัณฑิตสถาน.

บุญชิรา ภู่ชนะจิต. (2567). การเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด: กลไกสำคัญของการพัฒนาท้องถิ่นไทย. วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น, 4(1), 65–80.

พระมหาชาตรี ชาครตรี. (2564). การตื่นตัวทางการเมืองของประชาชนในการเลือกตั้งทั่วไป อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทัศน์, 4(2), 24-30.

พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562. (2562, 16 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 136 ตอนที่ 50 ก. หน้า 258-313.

พิมลจรรย์ นามวัฒน์. (2544). การรับรู้ข้อมูลข่าวสารและการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนจังหวัดนครราชสีมา. [วิทยานิพนธ์ที่ไม่มีการตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.

พิมลจรรย์ นามวัฒน์. (2544). ความหมายและพัฒนาการของการเลือกตั้งในระบอบประชาธิปไตย. วารสารรัฐศาสตร์, 19(3), 35–49.

ภัทรวดี แก้วประดับ. (2546). การตัดสินใจทางการบริหาร. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ภารดี ซินโซ, และคณะ. (2566). ปัจจัยที่มีผลต่อการเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลของประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 10(2), 77–90.

ยุพิน บุญยัง, และพลอยชนกวรรณ์ หวังผล. (2565). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในการเลือกตั้งท้องถิ่น: กรณีศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารสังคมศาสตร์และการเมือง, 9(2), 55–71.

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (2560, 6 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา. 134 ตอนที่ 40 ก. หน้า 1-90.

สัมฤทธิ์ ราชสัมณะ. (2530). กระบวนการตัดสินใจเลือกตั้งของคนไทย. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง. (2566). คู่มือผู้มีสิทธิเลือกตั้งท้องถิ่น. ม.ป.พ.

สิริพัฒน์ ลาภจิตร. (2546). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารงานท้องถิ่น: กรณีศึกษาองค์การบริหารส่วนตำบลภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์, 2(1), 45–59.

เอกชาติ แจ่มอ้น. (ม.ป.ป.). การรับรู้ทางการเมืองของประชาชน. สถาบันพระปกเกล้า.

Barber, B. (1984). Strong democracy: Participatory politics for a new age. University of California Press.

Campbell, A., Converse, P. E., Miller, W. E., & Stokes, D. (1960). The American voter. The University of Chicago Press.

Downs, A. (1957). An economic theory of democracy. Harper & Row.

Milbrath, L. W., & Goel, M. L. (1977). Political participation: How and why do people get involved in politics?. https://archive.org/details/politicalpartici00milb/mode/2up

Tajfel, H., & Turner, J. C. (1979). An integrative theory of intergroup conflict. In Austin, W. G. & Worchel, S. (Eds.), The social psychology of intergroup relations (pp. 33-37). Brooks/Cole. https://www.scirp.org/reference/ReferencesPapers?ReferenceID=757561