การสื่อสารเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนเมืองพัทยา

ผู้แต่ง

  • สุณีย์ โรบินสัน นักศึกษาหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต แขนงวิชานวัตกรรมการสื่อสารทางการเมืองและการปกครองท้องถิ่น สาขาวิชานิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
  • วิทยาธร ท่อแก้ว สาขาวิชานิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
  • หฤทัย ปัญญาวุธตระกูล สาขาวิชานิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

คำสำคัญ:

การสื่อสารเพื่อสร้างการมีส่วนร่วม , การขับเคลื่อนเมือง , เมืองพัทยา , ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย , การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน

บทคัดย่อ

         บทความวิชาการนี้ต้องการนำเสนอการสื่อสารเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนเมืองพัทยา จังหวัดชลบุรี ซึ่งถือเป็นเมืองท่องเที่ยวที่มีความสำคัญต่อเศรษฐกิจของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของประเทศไทย จากการจัดลำดับ 10 จังหวัดที่มีรายได้ท่องเที่ยวสูงสุดของปี 2568 จังหวัดชลบุรีอยู่ในลำดับที่ 3 รองจากกรุงเทพมหานครและภูเก็ต สร้างรายได้มากถึง 319,312 ล้านบาท จากจำนวนนักท่องเที่ยว 27,5999,168 คน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมืองพัทยาซึ่งเป็นเมืองท่องเที่ยวหลักของจังหวัดชลบุรี (กระทรวงการท่องเที่ยวและการกีฬา, 2568) เมืองพัทยาถูกจัดเป็นองค์กรบริหารท้องถิ่นรูปแบบพิเศษแห่งที่สองของประเทศไทย รองจากกรุงเทพมหานคร ดังนั้น รูปแบบการสื่อสารเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมของพลเมืองในการขับเคลื่อนเมืองพัทยาจึงมีลักษณะเฉพาะของเมืองท่องเที่ยว มีรายได้พึ่งพิงจากการท่องเที่ยวมากกว่า 90% ของรายได้ทั้งหมด การมีส่วนร่วมของพลเมืองจากภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน มีส่วนช่วยส่งเสริมการพัฒนาเมืองอย่างยิ่ง การสื่อสารจึงมีบทบาทสำคัญในการร้อยเรียงเชื่อมต่อให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกภาคส่วน ตลอดจนนักท่องเที่ยวเกิดการรับรู้และเข้าใจในนโยบายแผนพัฒนาของภาครัฐ ที่ช่วยส่งเสริมให้พัทยาเป็นเมืองท่องเที่ยวที่มีศักยภาพและมีความโดดเด่นในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของประเทศไทย ประโยชน์ของบทความชิ้นนี้ จะช่วยทำให้มองเห็นภาพการบริหารจัดการในการขับเคลื่อนเมืองพัทยาภายใต้แนวคิดนโยบาย Better Pattaya โดยใช้พลังการสื่อสารเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stakeholder) ในเมืองพัทยา สามารถนำไปเป็นต้นแบบเพื่อการประยุกต์ และปรับใช้ให้เข้ากับบริบทของเมืองท่องเที่ยวอื่น ๆ ได้

ประวัติผู้แต่ง

หฤทัย ปัญญาวุธตระกูล, สาขาวิชานิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

กรรมการประจำสาขาวิชานิเทศศาสตร์ (คณบดี) 

เอกสารอ้างอิง

เกศินี จุฑาวิจิตร. (2542). การสื่อสารเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น. สถาบันราชภัฏนครปฐม.

นาถยา ชัยกิจ. (2567). การสื่อสารของเทศบาลต่อภาคีเครือข่ายเพื่อการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน [ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช].

นิษฐ์ชยา สิทธาหิรัญวัชร์, สมเดช รุ่งศรีสวัสดิ์, และประกายกาวิล ศรีจินดา. (2567). การพัฒนากลยุทธ์ การสื่อสารเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนของเทศบาลเมืองจังหวัดประจวบคีรีขันธ์. วารสารจันทรเกษมสาร, 30(2), 239–254. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/crujournal/article/view/265092

ปฐมพงษ์ พุ่มพฤกษ์. (2564). การสร้างพื้นที่สาธารณะและการสร้างเครือข่ายเพื่อการสื่อสารแบบมีส่วนร่วม ในการขับเคลื่อนจิตอาสาเพื่อแก้ไขปัญหาเยาวชนในชุมชนผ่านสภาเด็กและเยาวชนในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา [ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์].

ปปช. คัดเลือกเมืองพัทยาหน่วยงานภาครัฐบริหารงานอย่างโปร่งใส รับรางวัลเกียรติยศ ITA Awards ประจำปี 2566. (2566, 3 พฤศจิกายน). ข่าวเด็ดออนไลน์. https://www.kaodedonline.com/archives/75006

ฝ่ายวิจัยและประเมินผล ส่วนยุทธศาสตร์การพัฒนา สำนักยุทธศาสตร์และงบประมาณ เมืองพัทยา. (2567). บรรยายสรุปเมืองพัทยา ปี 2567. เมืองพัทยา.

พัชรรีญา ฟองจันตา, และเพ็ญภัค รัตนคำฟู. (2568). พลังสื่อ: บทบาทสื่อสารมวลชนต่อการพัฒนาการเมือง ท้องถิ่น. วารสารวิจัยและวิชาการบวรพัฒน์, 3(1), 1–12. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/rabij/article/view/1178

พัชรินทร์ รัตนวิภา. (2566). เทศบาลนครปากเกร็ด: การสื่อสารเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชน. วารสารศิลปศาสตร์ราชมงคลพระนคร, 3(2), 35–52. https://so07.tci-thaijo.org/index.php/LiberalJ/article/view/4163

มณี ศรีสมุทร, วิทยาธร ท่อแก้ว, และสุรสิทธิ์ ศรีสมุทร. (2564). การสื่อสารวิสัยทัศน์และนโยบายการพัฒนา เทศบาลเมืองเขารูปช้าง จังหวัดสงขลา. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(10), 229–241. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/273838

เมืองพัทยา. (2566). การทบทวนแผนพัฒนาเมืองพัทยา ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2566–2570 ครั้งที่ 2/2566. https://www.pattaya.go.th/wp-content/uploads/2023/05/การทบทวนแผนพัฒนาเมืองพัทยา-ฉบับที่-2-พ.ศ.-2566-2.pdf

เมืองพัทยาคว้า 2 รางวัลแห่งปีระดับเอเชีย ย้ำความสำเร็จจัดกิจกรรมท่องเที่ยว-กระตุ้นเศรษฐกิจ. (2567, 29 กุมภาพันธ์). ข่าวสดออนไลน์. https://www.khaosod.co.th/around-thailand/news_8116971

เมืองพัทยาได้รับรางวัล ISO 13009 ชายหาดสวยงามได้มาตรฐานแหล่งท่องเที่ยวฯ 3 รางวัล รางวัลแห่งความภาคภูมิใจของชาวพัทยา. (2568, 4 กุมภาพันธ์). ข่าวเด็ดออนไลน์. https://www.kaodedonline.com/archives/90438

เมืองพัทยารับ 3 รางวัล เชิดชูเกียรติองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นยกระดับสู่เมืองสุขภาพดี ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. (2568, 8 กุมภาพันธ์). บ้านเมืองออนไลน์. https://www.banmuang.co.th/news/region/416883

วิทยาธร ท่อแก้ว. (2568). การพัฒนารูปแบบการสื่อสารในการบริการประชาชนเทศบาลเมืองทุ่งสง. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

สหประชาชาติประเทศไทย. (ม.ป.ป.). งานของเราเกี่ยวกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนในประเทศไทย. สืบค้น 8 กุมภาพันธ์ 2568, จาก https://thailand.un.org/th/sdgs

สุรสิทธิ์ วิทยารัฐ. (2549). การสื่อสารเพื่อการพัฒนา: พัฒนาการ แนวคิด สภาพการณ์ในสังคมไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2). ศูนย์หนังสือมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2562). ความเป็นมาและความสำคัญ. https://sdgs.nesdc.go.th

อนุ สารบัญ. (2564). การสื่อสารเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชนขององค์การบริหารส่วนตำบล ทุ่งบุหลัง อำเภอทุ่งหว้า จังหวัดสตูล [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช].

อนุศักดิ์ คงมาลัย, วิทยาธร ท่อแก้ว, และหัสพร ทองแดง. (2566). การสื่อสารของเครือข่ายสภาองค์กรชุมชน เพื่อการปฏิรูปประเทศไทยโดยการมีส่วนร่วมของประชาชน. วารสารวิชาการวิทยาลัยบริหารศาสตร์, 6(4), 1–18. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/SASAJ/article/view/266618

อรรฆชัย ตระการศาสตร์. (2566). การสื่อสารเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนในการขับเคลื่อน สภาองค์กรชุมชนต้นแบบด้านนวัตกรรมชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเอง [ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช].

Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1981). Rural development participation: Concept and measure for project design implementation and evaluation. Rural Development Committee, Center for International Studies, Cornell University Press.

Janoskova, P., Stofkova, K. R., Kovacikova, M., Stofkova, J., & Kovacikova, K. (2021). The concept of a smart city communication in the form of an urban mobile application. Sustainability, 13(17), 9703. https://doi.org/10.3390/su13179703

Melkote, S. R., & Steeves, H. L. (2001). Communication for development in the Third World: Theory and practice for empowerment (2nd ed.). Sage Publications.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-29

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ