ปัจจัยด้านผลิตภัณฑ์ สัตว์เลี้ยงและพฤติกรรมเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในฐานะกลไกเชื่อมโยงด้านบุคคลที่ส่งอิทธิพลต่อความเต็มใจที่จะซื้ออาหารสัตว์เลี้ยงจากโปรตีนแมลงวันลายของ Generation Y
DOI:
https://doi.org/10.14456/jesm.2026.2คำสำคัญ:
พฤติกรรมเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม, ความเต็มใจที่จะซื้อ, อาหารสัตว์เลี้ยง, โปรตีนแมลงวันลาย, ผลิตภัณฑ์บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอิทธิพลของ 1) การรับรู้คุณภาพสินค้า 2) การยอมรับสินค้าใหม่ 3) ความผูกพันกับสัตว์เลี้ยง 4) การใส่ใจสุขภาพสัตว์เลี้ยง 5) ความรู้สึกผิดต่อสิ่งแวดล้อม 6) ความโศกเศร้าต่อสิ่งแวดล้อม และ 7) พฤติกรรมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ที่ส่งผลต่อความเต็มใจซื้ออาหารสัตว์เลี้ยงจากโปรตีนแมลงวันลายของผู้บริโภค Generation Y โดยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ เก็บข้อมูลผ่านแบบสอบถามออนไลน์จากกลุ่มตัวอย่าง 405 คน อายุ 29-44 ปี ที่เคยรับรู้ผลิตภัณฑ์ ใช้วิธีการสุ่มแบบสะดวก และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติความถี่ ร้อยละ การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน และโมเดลสมการโครงสร้าง
ผลการวิจัยพบว่า โมเดลมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ และสามารถอธิบายความแปรปรวนของความเต็มใจที่จะซื้อได้ร้อยละ 60.7 โดยพฤติกรรมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและการรับรู้คุณภาพสินค้ามีอิทธิพลทางตรงอย่างมีนัยสำคัญ ขณะที่ความรู้สึกผิดต่อสิ่งแวดล้อมและความโศกเศร้าต่อสิ่งแวดล้อมส่งผลทางอ้อมผ่านพฤติกรรมดังกล่าว นอกจากนี้ข้อเสนอแนะเชิงกลยุทธ์คือ ผู้ประกอบการควรสื่อสารประโยชน์ด้านสิ่งแวดล้อมของโปรตีนแมลงวันลาย เช่น การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกประมาณ 60-96% ลดการใช้ที่ดิน 87-93% น้ำราว 80% และอาหารสัตว์ 70-85% เมื่อเทียบกับโปรตีนจากปศุสัตว์ (European Pet Food Industry Federation, 2024) พร้อมทั้งเน้นคุณค่าโภชนาการ ความปลอดภัย และผลลัพธ์ต่อสุขภาพสัตว์ เพื่อสร้างความเชื่อมั่น ลดอคติ และเพิ่มความเต็มใจซื้อในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
Agricultural Research Development Agency. (n.d.). Insect protein: A sustainable solution for food security and an environmentally friendly future. https://www.arda.or.th/detail/6583
Akkrapisit, A. (2021). Perceived marketing factors affecting the purchase decision of environmentally friendly products in Bangkok. Siam Academic Review, 22(1). 49-64. https://so07.tci-thaijo.org/index.php/sujba/article/view/17
Awad, E., et al. (2025). Psychometric properties of the Arabic version of the eco-guilt and eco-grief scales. Scientific Reports, 15, 11735. https://doi.org/10.1038/s41598-025-90765-y
Bangkok Biz News. (2024). Modern people raise pets like children: Gen Y prefers cats, Gen Z prefers dogs. https://www.bangkokbiznews.com/lifestyle/1117864
Bhasavanija, P., & Pantusut, K. (2025). A Study of Emotional Bonding Factors Between Pet Owners and Their Pets, Media Perception Factors from Social Media Communities, and Opinion Influencers Affecting Purchase Intention of BARF Food for Pets. Journal of Educational Intelligence, 4(5), 479-492. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/IEJ/article/view/288478/191659
Bowlby, J. (1958). The nature of the child’s tie to his mother. International Journal of Psychoanalysis, 39, 350–373. https://www.researchgate.net/publication/232455206_The_Nature_of_the_Child's_Ties
Bright, M. L., & Eames, C. (2021). From apathy through anxiety to action: Emotions as motivators for youth climate strike leaders. Australian Journal of Environmental Education, 38(1), 1–13. https://doi.org/10.1017/aee.2021.22
Chan. (2023). Why insect protein is beneficial for your pets. https://shorturl.asia/aTUpM
Chusawat, P., & Pankam, S. (2023). Causal factors influencing purchase intention of pet products via the Shopee application among consumers in Thailand. Journal of Multidisciplinary in Humanities and Social Sciences, 6(4), 1783–1800. https://so04.tcithaijo.org/index.php/jmhs1_s/article/view/264702
Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). Wiley.
Cunsolo, A., & Ellis, N. R. (2018). Ecological grief as a mental health response to climate change-related loss. Nature Climate Change, 8(4), 275–281. https://doi.org/10.1038/s41558-018-0092-2
Cryder, C. E., Springer, S., & Morewedge, C. K. (2012). Guilty feelings, targeted actions. Personality and Social Psychology Bulletin, 38(5), 607–618. https://doi.org/10.1177/0146167211435796
Dodds, W. B., Monroe, K. B., & Grewal, D. (1991). Effects of price, brand, and store information on buyers’ product evaluations. Journal of Marketing Research, 28(3), 307–319. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/002224379102800305
EcoCart. (2023). 25 sustainable dog food brands. https://shorturl.asia/y4f18
Engstrom, S. (2019). Recognising the role eco-grief plays in responding to environmental degradation. Journal of Transdisciplinary Peace Praxis, 1(1), 168–186.
European Pet Food Industry Federation. (2024). Insect-based ingredients in pet food. https://europeanpetfood.org/pet-food-facts/fact-sheets/nutrition/insect-based-ingredients-in-pet-food/
Gasco, L., Biasato, I., Dabbou, S., Schiavone, A., & Gai, F. (2019). Animals fed insect-based diets: State-of-the-art on digestibility, performance and product quality. Animals, 9(4), 170. https://doi.org/10.3390/ani9040170
Gosse, G. H., & Barnes, M. J. (1994). Human grief resulting from the death of a pet. Anthrozoös, 7(2), 103-112. https://doi.org/10.2752/089279394787001970
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson Education. https://oneonta.ecampus.com/multivariate-data-analysis-7th-hair/bk/9780138132637
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2014). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). Sage Publications. https://doi.org/10.54055/ejtr.v6i2.134
Henry, M., Gasco, L., Piccolo, G., & Fountoulaki, E. (2015). Review on the use of insects in the diet of farmed fish: Past and future. Animal Feed Science and Technology, 203, 1–22. https://www.researchgate.net/publication/273261646
Hill, R.(1998). What sample size is "enough" in internet in survey research?. Interpersonal communication. The Public Relations Journal, 9(3), 1-16. https://search.worldcat.org/th/title/10794272
Hoelter, J. W. (1983). The effects of role evaluation and commitment on identity salience. Social Psychology Quarterly, 46(2), 140–147. https://doi.org/10.2307/3033850
Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1–55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
Isawanyatham, E. (2024). Who are Gen Y consumers and what are their consumption and lifestyle behaviors?. https://marketeeronline.co/archives/373882
Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (1984). Advances in factor analysis and structural equation models. Rowman & Littlefield Publishers. https://scispace.com/papers/advances-in-factor-analysis-and-structural-equation-models-3yqg9cr3jq
Julamondol, P. (2019). The relationship between pet attachment and loneliness in adolescents, with emotional social support as a mediating variable [Master’s thesis, Chulalongkorn University]. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/9144
Kotler, P., Armstrong, G., & Opresnik, M. O. (2018). Principles of marketing (17th ed.). Pearson Education. https://books.google.co.th/books/about/Principles_of_marketing.html
Makkar, H. P. S., Tran, G., Heuzé, V., & Ankers, P. (2014). State-of-the-art on use of insects as animal feed. Animal Feed Science and Technology, 197, 1–33. https://doi.org/10.1016/j.anifeedsci.2014.07.008
Margolies, L. (1999). The long goodbye: Women, companion animals, and maternalloss. Clinical Social Work Journal, 27(3), 289-304. https://doi.org/10.1023/A:1022894320225
Nambiar, V., & Singh, S. (2023). Understanding the prevalence of eco guilt and eco grief among adolescents: A salutogenic approach towards building pro-environmental behaviour. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 1279(1), 012019. https://doi.org/10.1088/1755-1315/1279/1/012019
Olson, J. C., & Jacoby, J. (1972). Cue utilization in the quality perception process. In M. Venkatesan (Ed.), Proceedings of the Third Annual Conference of the Association for Consumer Research (pp. 167–179). https://wur.on.worldcat.org/oclc/10794272
Pasawanich, P., & Phanthumsut, K. (2025). A study of emotional attachment between pet owners and pets: The influence of social media community perception and opinion leaders on purchase intention of BARF pet food. Journal of Education Intelligence, 4(5), 479–492. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/IEJ/article/view/288478
Pimdee, P. (2021). Pro-environmental behavior. Journal of Industrial Education, 20(1). A1-A5. https://ph01.tci-thaijo.org/index.php/JIE/article/view/244377
Rattanamanee, N., & Pasunon, P. (2019). Response rates of questionnaires in quantitative research. Journal of Humanities and Social Sciences Thonburi University, 13(3), 1–16. https://so01.tcithaijo.org/index.php/BJBM/article/view/245891
Rombach, M., & Dean, D. L. (2021). Just love me, feed me, never leave me: Understanding pet food anxiety, feeding and shopping behavior of US pet owners in Covidian times. Animals, 11(11), 3101. https://doi.org/10.3390/ani11113101
Ruenkumpa, S., & Wechaprasit, W. (2024). Pro-environmental behavior and marketing strategies affecting the decision to purchase environmentally friendly packaging among food vendors in Phetchaburi Province. Journal of Information Technology and Innovation, 23(2), 69–86. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/oarit/article/view/280750/185519
Schleicher, M., Cash, S. B., & Freeman, L. M. (2019). Determinants of pet food purchasing decisions. The Canadian Veterinary Journal, 60(6), 644–650. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6515811/
Schreiber, J. B., Nora, A., Stage, F. K., & Barlow, E. A. (2006). Reporting structural equation modeling and confirmatory factor analysis results: A review. The Journal of Educational Research, 99(6), 323–338. https://doi.org/10.3200/JOER.99.6.323-338
Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2004). A beginner’s guide to structural equation modeling (3rd ed.). Taylor & Francis.
Spranghers, T., Ottoboni, M., Klootwijk, C., Ovyn, A., Deboosere, S., De Meulenaer, B., Michiels, J., Eeckhout, M., De Clercq, P., & De Smet, S. (2017). Nutritional composition of black soldier fly larvae. Journal of the Science of Food and Agriculture, 97(8), 2594–260 https://doi.org/10.1002/jsfa.8081
Tantikalayaporn, C. (2024). 7 protein myths. https://pathlab.co.th/7-protein-myths-debunked/
Thancharoenpisan, E., & Phoboon, J. (2012). Personnel’s awareness and acceptance on implementation of environmental management system (iso 14001) in public organization: a case study of office of natural resources and environmental policy and planning. Journal of the Association of Researchers, 17(1), 42–54. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jar/article/view/240723/163914
Thompson, B. (2004). Exploratory and confirmatory factor analysis: Understanding concepts and applications. American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/10694-000
Tian, H., & Liu, X. (2022). Pro-environmental behavior research. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(11), 6721. https://doi.org/10.3390/ijerph19116721
TMB Thanachart Bank. (2025, July 4). ttb analytics projects Thailand pet market to grow 13.2% to 92 billion baht in 2025. https://www.ttbbank.com/th/newsroom/detail/ttba-pet-market-july-2025
Ullman, M. T. (2001). The declarative/procedural model of lexicon and grammar. Journal of Psycholinguistic Research, 30(1), 37–69. https://doi.org/10.1023/A:1005204207369
Verbeke, W. (2015). Profiling consumers who are ready to adopt insects as a meat substitute in a Western society. FoodQuality and Preference, 39, 147–155. https://doi.org/10.1016/j.foodqual.2014.07.008
Wellness. (2025). The importance of high-protein cat and dog food. https://shorturl.asia/5l8Np
Xiao, Y., & Spanjol, J. (2021). Yes, but not now! Why some users procrastinate in adopting digital product updates. Journal of Business Research, 135, 685–696. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.06.066
Zeithaml, V. A. (1988). Consumer perceptions of price, quality, and value: A means–end model and synthesis of evidence. Journal of Marketing, 52(3), 2–22. https://doi.org/10.2307/1251446
