วิธีปฏิบัติของครูในการส่งเสริมความคิดเกี่ยวกับตนเองของเด็กวัยอนุบาลในกรุงเทพมหานคร

ผู้แต่ง

  • ปัญชญา แก้วมาลัยรัตน์ คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • ปนัฐษรณ์ จารุชัยนิวัฒน์ คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คำสำคัญ:

วิธีปฏิบัติของครู, ความคิดเกี่ยวกับตนเอง, เด็กวัยอนุบาล

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิธีปฏิบัติของครูในการส่งเสริมความคิดเกี่ยวกับ ตนเองของเด็กวัยอนุบาล
ในกรุงเทพมหานคร ใน 3 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการเป็นแบบอย่าง 2) ด้านการชี้แนะ และ 3) ด้านการจัดกิจกรรม กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ ได้แก่ ครู ประจำชั้นอนุบาลปีที่ 1-3 จำนวน 445 คน จากโรงเรียนในกรุงเทพมหานคร 4 สังกัด ได้แก่ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร สังกัดสำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร สังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน และสังกัด กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบ ด้วยแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยการแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า การปฏิบัติของครูอนุบาลในการส่งเสริมความคิดเกี่ยวกับตนเองของ เด็กวัยอนุบาลโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (X̄ = 4.14) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยคะแนนการปฏิบัติสูงที่สุด คือ ด้านการชี้แนะ (X̄ = 4.28) รองลงมา คือ ด้านการจัดกิจกรรม (X̄ = 4.08) และด้านการเป็นแบบอย่าง (X̄ = 4.05) ตามลำดับ โดยครู มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมากทั้ง 3 ด้าน ทั้งนี้ ครูให้ความสำคัญกับการให้คำแนะนำเกี่ยวกับ การอยู่ร่วมกับผู้อื่นมากที่สุด อย่างไรก็ตาม ยังพบว่าครูบางส่วนมีความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน เกี่ยวกับวิธีการส่งเสริมความคิดเกี่ยวกับตนเองของเด็ก โดยเฉพาะในด้านการให้ข้อมูลย้อนกลับ ที่เหมาะสมและการหลีกเลี่ยงการเปรียบเทียบเด็กกับผู้อื่น

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัยพุทธศักราช 2560. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตร

แห่งประเทศไทย.

จินดาอร เจิ้นสว่าง. (2555). อัตมโนทัศน์ การแก้ปัญหาและพฤติกรรมก้าวร้าวของนักศึกษามหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งใน

กรุงเทพมหานคร (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ. doi:10.14457/CU.the.2012.714

ชัยพร วิศิษฎ์พงศ์อารีย์, วรุณา กลกิจโกวินท์ และพิสาส์น เตชะเกษม. (2557). ภาวะซึมเศร้าของเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาใน

เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร. วชิรเวชสาร, 58(3), 43-53. สืบค้นจาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JTJS/article/download/245588/166812/854695

ธิดา พิทักษ์สินสุข. (2564). วิกฤตปฐมวัยกระทบอนาคตชาติ. วารสารทางการจัดการทางการศึกษาปฐมวัย, 1(1), 77-89.

doi:10.14456/jecem.2019.7

ธิดารัตน์ ปุรณะชัยคีร, พรรณทิพย์ จันทร์เจริญ, ประเทือง มหาขันธ์, อาภรณ์ รุ่งโรจน์วัฒนา และจิรัชยา อมรชีวิน. (2558).

การศึกษาสถานการณ์การกลั่นแกล้งในโรงเรียนประถมศึกษาและมัธยมศึกษา. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยพฤติกรรมศาสตร์.

พรรณี ชูทัย เจนจิต. (2545). จิตวิทยาการเรียนการสอน (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: เมธีทิปส์.

วรรณี แกมเกตุ. (2555). วิธีวิทยาการวิจัยทางพฤติกรรมศาสตร์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วิมลวรรณ ปัญญาว่อง, รัตนศักดิ์ สันติธาดากุล และโชษิตา ภาวสุทธิไพศิฐ. (2563). ความชุกของภาวะซึมเศร้าในประชากรไทย

อายุ 15 ปีขึ้นไป: การวิเคราะห์จากข้อมูลการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 5 พ.ศ. 2557. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย, 28(2), 136-149.

ศศิวิมล เกลียวทอง. (2556). ปัจจัยบางประการที่ส่งผลต่อทักษะชีวิตของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 สำนักงานเขตพื้นที่

การศึกษามัธยมศึกษา เขต 2 (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, กรุงเทพฯ. สืบค้นจาก https://ir.swu.ac.th/jspui/handle/123456789/993669

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2559). (ร่าง) กรอบทิศทางแผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2575. กรุงเทพฯ: ผู้แต่ง.

สืบค้นจาก http://www.plan.cmru.ac.th/documents/nation/01004.pdf

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2561). แนวแนะวิธีการเลี้ยงดู ดูแล และพัฒนาเด็กปฐมวัยตามสมรรถนะเพื่อเพิ่มคุณภาพ

เด็กตามวัย 0-5 ปี. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). มาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2562). รายงานผลการประเมินพัฒนาการนักเรียนที่จบหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย

พุทธศักราช 2560 ปีการศึกษา 2561. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัด โรงพิมพ์อักษรไทย.

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2565). รายงานผลการประเมินพัฒนาการนักเรียนที่จบหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย

พุทธศักราช 2560 ปีการศึกษา 2563. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. สืบค้นจาก http://academic.obec.go.th/images/document/1649148855_d_1.pdf

สุริยา ฆ้องเสนาะ. (2558, ตุลาคม). การศึกษาของเด็กปฐมวัย หัวใจสําคัญของการศึกษา. กรุงเทพฯ: สถาบันนิติบัญญัติ. สืบค้น

จาก https://dl.parliament.go.th

ภาษาอังกฤษ

Anuradha, K. (2014). Life skills and self-concept of adolescents. International Journal of Science and

Research, 3(11), 600-604. Retrieved from https://www.ijsr.net/archive/v3i11/T0NUMTQ5ODk=.pdf

Berk, L. E. (2006). Child development (7th ed.). Boston, MA: Allyn & Bacon.

Dabakoğlu, F. N. (2014). Examining the impact of pre-school education on self-concept. European Journal of

Social Sciences Education and Research, 1(2), 212-219. doi:10.26417/ejser.v2i1

Illinois Early Learning Project. (2012). Illinois early learning guidelines for children birth to age three.

Springfield, IL: Illinois State Board of Education. Retrieved from https://illinoisearlylearning.org/ielg/

Marshall, H. (1989). The development of self-concept. Young Children, 44(5), 44-51.

Marshall, H. (2001). Cultural influences on the development of self-concept: Updating our thinking. Young

Children, 56(6), 19-24.

Myers-Walls, J. A., Hinkley, K. R., & Reid, W. H. (2015). Encouraging positive self-concept in children. West

Lafayette, IN: Purdue Extension. Retrieved from https://docs.lib.purdue.edu/agext/1043

Pappert, A.-T., Williams, A., & Moore, C. (2017). The influence of competition on resource allocation in

preschool children. Social Development, 26(2), 367-381. doi:10.1111/sode.12202

Silvernail, D. L. (1986). Developing positive student self-concept (4th ed.). Washington, DC: National

Education Association.

Virginia's Early Childhood Development Alignment Project. (2013). Milestones of child development: A guide

to young children's learning and development from birth to kindergarten. Richmond, VA: Virginia Department of Education. Retrieved from https://va.gapitc.org/wp-content/uploads/2014/03/Milestones_Revised2014.pdf

World Health Organization. (2020). Life skills education school handbook: Prevention of noncommunicable

diseases. Geneva, Switzerland: Author.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-04-10

รูปแบบการอ้างอิง

แก้วมาลัยรัตน์ ป., & จารุชัยนิวัฒน์ ป. (2025). วิธีปฏิบัติของครูในการส่งเสริมความคิดเกี่ยวกับตนเองของเด็กวัยอนุบาลในกรุงเทพมหานคร. วารสารการจัดการทางการศึกษาปฐมวัย, 7(1), 27–40. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/ECEM/article/view/284564

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย