ลักษณะการใช้ภาษาไทยของเด็กกลุ่มชาติพันธุ์ลาว ภูไทและเขมร: กรณีศึกษาจังหวัดร้อยเอ็ด

ผู้แต่ง

  • หนึ่งฤทัย ม่วงเย็น หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง
  • ขนิษฐา ใจมโน คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง
  • บุญชู ภูศรี คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
  • ทรงภพ ขุนมธุรส คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

คำสำคัญ:

ภาษาไทยในฐานะภาษาที่สอง, เด็กกลุ่มชาติพันธุ์, จังหวัดร้อยเอ็ด

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง ลักษณะการใช้ภาษาไทยของเด็กกลุ่มชาติพันธุ์ลาว ภูไทและเขมร: กรณีศึกษาจังหวัดร้อยเอ็ด เป็นการวิจัยทั้งเชิงปริมาณ (Quantitative) และเชิงคุณภาพ (Qualitative)  มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบการออกเสียงและการใช้คำภาษาไทยของเด็กกลุ่มชาติพันธุ์ในจังหวัดร้อยเอ็ด กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 ที่เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ลาว ภูไท และเขมร กลุ่มละ 5 คน รวม 15 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ  การซักข้อมูลรายบุคคลโดยใช้ภาพเล่าเรื่อง วิเคราะห์ข้อมูลการออกเสียงด้วยสัทอักษรสากล (IPA) วิเคราะห์คลังคำศัพท์ และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยค่าความถี่และร้อยละ

ผลการวิจัยพบว่า ลักษณะการใช้ภาษาไทยสะท้อนภาวะการธำรงรักษาภาษาแม่ที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ กลุ่มชาติพันธุ์ลาวมีภาวะธำรงภาษาที่เข้มแข็ง โดยพบการแปรภาษาจากภาษาแม่ในการออกเสียงภาษาไทยมากที่สุด ทั้งด้านหน่วยเสียงพยัญชนะ สระ และวรรณยุกต์ และมี  คลังคำศัพท์ภาษาไทยและใช้คำภาษาชาติพันธุ์ปะปนมากที่สุด ในทางตรงกันข้าม กลุ่มชาติพันธุ์เขมรอยู่ในภาวะวิกฤตใกล้สูญ เนื่องจากมีคลังคำศัพท์น้อยที่สุดและไม่พบการใช้คำภาษาเขมรเลยส่วนกลุ่มชาติพันธุ์ภูไทอยู่ในภาวะเปลี่ยนผ่านโดยพบการใช้คำทับศัพท์ภาษาอังกฤษในการสื่อสาร

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ, สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). รายงานผลการทดสอบทางการศึกษา ระดับชาติขั้นพื้นฐาน ปีการศึกษา 2564 : บทสรุปและข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย. โรงพิมพ์อักษรไทย.

พิณทิพย์ ทวยเจริญ. (2547). ภาพรวมของการศึกษาสัทศาสตร์และภาษาศาสตร์. (พิมพ์ครั้งที่ 3). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ศักดิ์นรินทร์ พิมพ์วันคำ, และยุทธพร นาคสุข. (2567). สำเนียงภาษาลาวอีสาน : การจัดกลุ่มภาษาลาวอีสานด้วยวรรณยุกต์. วารสารมนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 41(3), 48-79.

ศาสตรา บุญวิจิตร. (2563). ภาษาแม่ ภาษาเรา ภาษาโลก. วารสารเสียงชนเผ่า สื่อแนวราบจากชุมชนบนพื้นที่สูง, 11(11), 5-8.

สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (ม.ป.ป.). (ร่าง) แผนยุทธศาสตร์ตามนโยบายภาษาแห่งชาติ พ.ศ.2561- 2564. สำนักงานราชบัณฑิตยสภา.

สุวิไล เปรมศรีรัตน์. (2549). สถานการณ์ทางภาษาในสังคมไทยกับความหลากหลายทางชาติพันธุ์. วารสารภาษาและวัฒนธรรม, 25(2), 5-17.

Chomsky, N. (1959). “Review: Verbal behavior by skinner.” Language, 35(1), 26-58.

Gedney, W. J. (1972). A checklist for determining tones in Tai dialects. In M. Estellie Smith (Ed.), Studies in linguistics in honor of George L. Trager (pp. 423-437). Mouton.

Lado, R. (1964). Linguistics across cultures. University of Michigan Press.

Skinner, B. (1975). Verbal behavior. Appleton-Century-Crofts.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-05

รูปแบบการอ้างอิง

ม่วงเย็น ห., ใจมโน ข. ., ภูศรี บ. ., & ขุนมธุรส ท. (2026). ลักษณะการใช้ภาษาไทยของเด็กกลุ่มชาติพันธุ์ลาว ภูไทและเขมร: กรณีศึกษาจังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารอักษราพิบูล, 7(1), 205–219. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/APBJ/article/view/283644

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย