เมื่อมงกุฎมีเสียง : การสื่อสารอัตลักษณ์ท้องถิ่น ผ่านการประกวดธิดาปราสาทผึ้งสกลนคร
คำสำคัญ:
ธิดาปราสาทผึ้งสกลนคร, การสื่อสารอัตลักษณ์ท้องถิ่น, อัตลักษณ์วัฒนธรรม, การประกวดนางงาม, จังหวัดสกลนครบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการและกลวิธีการสื่อสารอัตลักษณ์ท้องถิ่นผ่านการประกวดธิดาปราสาทผึ้งสกลนคร ดำเนินการวิจัยโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 30 คน จาก 5 กลุ่ม ประกอบด้วย 1) คณะกรรมการจัดการประกวด 2) ผู้เข้าประกวด 3) หน่วยงานที่รับผิดชอบ 4) ผู้สนับสนุน และ 5) ผู้ชมการประกวด ร่วมกับการวิเคราะห์เทปบันทึกภาพการประกวดปี พ.ศ. 2566-2567 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า อัตลักษณ์ท้องถิ่นสกลนครที่สื่อสารผ่านการประกวดมี 5 มิติ ได้แก่ 1) อัตลักษณ์ด้านประเพณี 2) อัตลักษณ์ด้านการแต่งกาย 3) อัตลักษณ์ด้านธรรมชาติและสถานที่ท่องเที่ยว 4) อัตลักษณ์ด้านชาติพันธุ์ และ 5) อัตลักษณ์ด้านผลิตภัณฑ์ชุมชน ทั้งนี้ มีการสื่อสารผ่าน 7 วิธีการหลัก คือ 1) การแต่งกาย 2) รูปแบบการประกวด 3) การแสดง 4) วีดิทัศน์และกราฟิกฉากหลัง 5) การสื่อสารผ่านสื่อสังคมออนไลน์ 6) เพลงประจำการประกวด และ 7) มงกุฎ โดยกระบวนการสื่อสารดังกล่าวมีลักษณะเป็นระบบที่เชื่อมโยงหลายมิติ ครอบคลุมผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกกลุ่ม ตั้งแต่ผู้จัดการประกวดผู้เข้าประกวดไปจนถึงผู้ชมการประกวด ส่งผลให้เกิดการมีส่วนร่วมของชุมชนและสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อเศรษฐกิจท้องถิ่นของจังหวัดสกลนคร
เอกสารอ้างอิง
กาญจนากร หรีมหนก, และวรพงศ์ ไชยฤกษ์. (2568). นางสาวไทยกับการสื่อสารอัตลักษณ์ความเป็นไทยผ่านกลวิธีทางภาษา. วารสารนวัตกรรมสังคมศาสตร์, 2(2). 21-32.
ปริศญา คูหามุข. (2562). การสื่อสารอัตลักษณ์ความเป็นไทยผ่านการเป็นเจ้าภาพการประกวดมิสยูนิเวิร์ส 2018 ประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. https://digital.car.chula.ac.th/cgi/viewcontent.cgi?article=10261&context=chulaetd
ปริศนา กัมพูสิริ, พฤทธิ์ ศุภเศรษฐศิริ, และกิตติกรณ์ นพอุดมพันธุ์. (2565). บทบาทนางงามในสังคมไทย. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 7(8). 55-65. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JSBA/article/download/260457/176667
เพจเฟซบุ๊กนาคเล่นน้ำ. (2568). บรรยากาศการแสดงของทีมเยาวชน “นาคเล่นน้ำ” [Facebook page]. Facebook. สืบค้น 15 ตุลาคม 2568, จาก https://www.facebook.com/naklennam
เพจเฟซบุ๊กธิดาปราสาทผึ้งสกลนคร. (2568). บรรยากาศการประกวดในรอบ Keywords [Facebook page]. Facebook. สืบค้น 15 ตุลาคม 2568, จาก https://www.facebook.com/profile.php?id=100095217529169
เพจเฟซบุ๊กธิดาปราสาทผึ้งสกลนคร. (2568). มงกุฎธิดาปราสาทผึ้งสกลนคร ปี พ.ศ. 2566 – 2567 [Facebook page]. Facebook. สืบค้น 15 ตุลาคม 2568, จาก https://www.facebook.com/profile.php?id=100095217529169
เพจเฟซบุ๊กมหัศจรรย์สกลนคร. (2568). ตัวอย่างชุดผ้าครามที่ใช้ในการประกวดธิดาปราสาทผึ้งสกลนคร [Facebook page]. Facebook. สืบค้น 15 ตุลาคม 2568, จาก https://www.facebook.com/mahatsachansakon
เพจเฟซบุ๊กมหัศจรรย์สกลนคร. (2568). ปราสาทผึ้งที่ใช้ในประเพณีแห่ปราสาทผึ้งจังหวัดสกลนคร [Facebook page]. Facebook. สืบค้น 15 ตุลาคม 2568, จาก https://www.facebook.com/mahatsachansakon
รุ้งนภา ยรรยงเกษมสุข, และสุมิต อินทวงศ์. (2557). การประกวดนางงามกับระบบชายเป็นใหญ่ในพื้นที่สาธารณะ. วารสารเศรษฐศาสตร์การเมืองบูรพา, 3(1). 83-105. https://opac1.lib.buu.ac.th/medias3/bpe3n1p83-105.pdf
วรพงศ์ ปลอดมูสิก. (2561). การสื่อสารอัตลักษณ์ความงามผ่านกิจกรรมการประกวดมิสแกรนด์ไทยแลนด์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์]. https://libdoc.dpu.ac.th/thesis/Worapong.Plo.pdf
ศุภวัฒน์ นามปัญญา, และปัทมาวดี ชาญสุวรรณ. (2562). พัฒนาการและการประกอบสร้างขบวนแห่ปราสาทผึ้งจังหวัดสกลนคร. วารสารช่อพะยอม, 30(2). 195-204. https://dspace.spu.ac.th/server/api/core/bitstreams/074733d0-3c99-497d-a4b9-f09d8257410b/content
อานนท์ สังวรดี. (2558). อัตลักษณ์อีสานสู่งานศิลปกรรมร่วมสมัย. คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
Denzin, N. (1978). Sociological methods: A Sourcebook. McGraw Hill.
Hall, S. (1996). Introduction: Who needs identity?. In S. Hall & P. du Gay (Eds), Questions of cultural identity 3-4. Sage.
Mayes, W. (2010). Queens in the regime of beauty: Women and the post-socialist public sphere in Laos. Journal of Social Sciences, Chiang Mai University, 22(1), 277-309. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jss/article/view/172916
Nastasi, K., & Schensul, L. (2005). Contributions of qualitative research to the validity of intervention research. Journal of School Psychology, 43(3), 177-195.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
บทความหรือข้อคิดใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารอักษราพิบูลที่เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน บรรณาธิการ หรือ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
