การพัฒนารูปแบบห่วงโซ่คุณค่าผลิตภัณฑ์น้ำพริกปลาแห้ง เพื่อเพิ่มมูลค่าและ ศักยภาพการแข่งขันของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์ วิถีโคกหนองนา ในอำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ
คำสำคัญ:
การเพิ่มมูลค่า, น้ำพริกปลาแห้ง, ศักยภาพการแข่งขัน, ห่วงโซ่คุณค่าบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบห่วงโซ่คุณค่าผลิตภัณฑ์น้ำพริกปลาแห้ง เพื่อเพิ่มมูลค่าและศักยภาพการแข่งขันของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์ วิถีโคกหนองนา อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ 2) ศึกษาผลการเพิ่มมูลค่าและศักยภาพการแข่งขันของผลิตภัณฑ์น้ำพริกปลาแห้ง ภายหลังการใช้รูปแบบที่พัฒนาขึ้น ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ สมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนและผู้นำชุมชนจำนวน 30 คน ซึ่งได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์ แบบบันทึก แบบประเมิน และแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที (Paired-sample t-test) ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า รูปแบบห่วงโซ่คุณค่าผลิตภัณฑ์น้ำพริกปลาแห้ง เพื่อเพิ่มมูลค่าและศักยภาพการแข่งขัน ประกอบด้วย 3 กิจกรรมหลัก ได้แก่ 1) กิจกรรมต้นน้ำ มุ่งเน้นการจัดการระบบโลจิสติกส์ โดยการเพิ่มจำนวนคู่ค้าและสร้างเครือข่ายเกษตรกรในชุมชน 2) กิจกรรมกลางน้ำ มุ่งเน้นการยกระดับมาตรฐานผลิตภัณฑ์ การพัฒนาตราสินค้าและบรรจุภัณฑ์ และ 3) กิจกรรมปลายน้ำ มุ่งเน้นการพัฒนาศักยภาพด้านการตลาดออนไลน์และการบัญชี ผลการประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า รูปแบบห่วงโซ่คุณค่ามีความเป็นไปได้และความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด ผลจากการเพิ่มมูลค่าและศักยภาพการแข่งขันของผลิตภัณฑ์น้ำพริกปลาแห้งทำให้วิสาหกิจชุมชนมีต้นแบบผลิตภัณฑ์น้ำพริกปลาแห้งที่ผ่านการรับรองมาตรฐาน GMP และมาตรฐานอาหารและยา (อย.) รวมถึงมีตราสินค้าและบรรจุภัณฑ์ที่สะท้อนอัตลักษณ์อาหารพื้นถิ่น นอกจากนี้ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนยังมีศักยภาพด้านการตลาดออนไลน์และการบัญชีเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ส่งผลต่อการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและมีช่องทางการตลาดเพิ่มขึ้น
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Apinan, P. (2024). Graphic design on packaging and promotional media for “Ratchaphruek community riceberry” product, Ra-oi Subdistrict, Phichai District, Uttaradit Province. Design Echo Journal, 5(1), 1–11.
Atcharawan, S., & Warunee, C. (2022). Product development to add value to food based on Mon wisdom and cultural capital in Pathum Thani Province. Valaya Alongkorn Review (Humanities and Social Sciences), 12(3), 128–141.
Benrisa, T. (2024). Development of Digital Marketing Channel of Kaosaen Community Enterprise, Bang Pla, Bang Phli District, Samut Prakan Province. Srinakharinwirot Business Journal, 15(1), 30-47.
Chanthima, P., & Kanokkan, V. (2021). Cost Focus Strategy Using Value Chain and Market Planning Capability Affecting Operational Efficiency of Small and Medium-sized Enterprises in Thailand. Parichart . Journal Thaksin University. 34(1),90-102.
Chompunuch, S., Piyada, M., Sasadee, K., Waysarat, K. (2021). Developing the Value Chain of a Prototype Snack (Tongmuan-Tongpup) Community Enterprise in Yala Province. Christian University Journal, 27(1), 24–40.
Duangnapa, L., & Patra, K. (2020). Development of logistics management in the production process of processed agricultural products in community enterprises. Retrieved December 5, 2025, from https://shorturl.asia/jpIl6
Food Division. (2023). GMP: Food production system standards. Retrieved December 6, 2025, from https://food.fda.moph.go.th/gmp-head/standard
Hathaikan, T., & Anchalee, C. (2022). Analysis of production costs and profits of hot–cold insulated bags made from handwoven fabric of Ban Non Chan, Chatturat District, Chaiyaphum Province. In Proceedings of the National Academic Conference, Faculty of Liberal Arts and Science: Science and U2T towards Social Innovation to Overcome the COVID-19 Crisis (Chaiyaphum Province).
Hentschke, H. & Stuttgen, M. C. (2011). Computation of measures of effect size for neuroscience data sets. European Journal of Neuroscience, 34, 1887-1894.
Jantiraporn, S. (2019). Accounting skill development and managerial decision-making in community enterprises. Journal of Community Business Development, 11(2), 45–60.
Kanthkanok, P., Sopan, Y., & Eawadee, P. (2023). Study of the value chain of Namwa bananas in Phetchaburi Province under the COVID-19 pandemic. Kaen Kaset Journal, 51(2), 271–287.
Kim, H. Y. (2003). Statistical notes for clinical researchers: Assessing normal distribution (2) using skewness and kurtosis. Restorative Dentistry & Endodontics, 38(1), 52–54.
Kirana, P. (2022). The role of accounting systems in enhancing competitiveness of community enterprises. Asian Journal of Accounting and Finance, 6(1), 23–38.
Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing Management (15th ed.). Pearson Education.
Liu, S., Jin, Y., & Zheng, F. (2024). Did product certification and e-commerce benefit agricultural producers in China? Food Policy, 127, Article 102687, Retrieved December 15, 2025 From https://doi.org/10.1016/j.foodpol.2024.102687
Monthira, S., Uangfa, K., Methawat P., Uthorn, K., & Siwaporn, N. (2024). Developing Value Chain Capabilities for Traditional Thai Homemade Dessert Products: A Case Study of Dok Jok Snacks in ChangKlang District, Nakhon Si Thammarat Province. Nakkhabut Parltat Journal. 16(2), 13-25.
Nareerat, S. (2024). Development of the chili paste to value added community products of Namkham sub-district, Mueang Sisaket district, Sisaket province. Journal of MCU Ubon Review, 9(1), 489-500.
Natpadchara, S., Panida, N., & Cholpassorn, S. (2025). Digital Competency Development and Work Performance Efficiency. Journal of Social Science Panyapat, 7(3), 503-518.
Nattaya, I., & Piyankun, T. (2025). Brand and packaging development for OTOP product “Kaefarang” reflecting the identity of Aranyaprathet School, Sa Kaeo Province. Journal of Social Sciences and Culture, 9(4), 55–67.
Natthakanya, T., & Wanphen, N. (2024). Participatory action research in developing Pla Krabok Chili Paste of the Ban Tha Ranae Community Tourism Enterprise. Mueang Trat District, Trat Province, to certify the Thai FDA standards. Retrieved December 6, 2025, from https://trathospital.go.th/KM/TempDoc/temp_5131.pdf
Nirunkiat, L. (2022). The Value Chain Management of Deep South Processed Agricultural Product Community Enterprise. Journal of Yala Rajabhat University,17(1), 136-146.
Nopphorn, B., & Kritchaow, N. (2019). Marketing mix factors influencing health dietary supplement purchasing behavior of consumers in Rayong Province. Silpakorn University Journal, 39(6), 72–84.
Panyada, C. (2025). Development of the potential of community-based agro-tourism entrepreneurs affecting online sales strategies. Setthawit Paritas Journal, 5(2), 1207–1217
Payungsak, M., Kamonwan, M., & Niorn, C. (2020). Development of Traditional Chili Paste for Health Food. Journal of Innovation Technology Research, 4(2), 50–59.
Petchara, B. (2021). The Development Of Distribution Channels Using Digital Marketing to enhance the Competitiveness of community Enterprise Products of Tha Khun Ram, Mueang Kamphaeng Phet District. Journal of Marketing and Management, 8(2), 48-59.
Phairoj, P. (2020). Conducting the Accountsof the Food Processing Community Enterprisesin Phetchabun Province. Phetchabun Rajabhat Journal, 22(2), 9-18.
Picha, W., & Sisiporn, I. (2019). The Production Value Chain and Marketing of Commercial Fish Processing Products in Nakhon Sawan Province. Journal of Logistics and Supply Chain College. 5(2), 89-99.
Pichyada, P. & Mananchaya,. T. (2025). The Development of a Causal Model for Value Chain Management and Marketing Strategies Affects Business Performance of SMEs in Ubon Ratchathani Province. Songklanakarin Journal of Management Sciences, 42(1), 1-30.
Porter, M.E. (1985) Competitive Advantage. Creating and Sustaining Superior Performance. Free Press, New York.
Prakrit, K. (2024). Local Chili Paste to Ready-to-Eat Meals, Exported Far and Wide. Retrieved November 12, 2025, from https://shorturl.asia/UcauH
Rujikarn, S. (2024). Digital Marketing Communications That Affect Customer Response of Mushroom Farming Community Enterprises Nakhon Nayok Province. Journal of Faculty of Humanities and Social Sciences Thepsatri Rajabhat University, 15(2), 37-50.
Saowaluk, J., Arunee, H., Mullika, J., & Walaiporn, P. (2023). Community Product Value Chain Affecting Creative Economy Developmentin Aspect of Local Culture in Kalasin Province. NEU Academic and Research Journal. 13(3), 97-113.
Sawang, P., Kannika, M., Piyakit K., Parita, P., Watchara, C., Massakul, P., Phornpan, J., & Som Song, N., & Buraporn, K. (2018). Competitiveness of the Thai food industry through Good Manufacturing Practice (GMP) standards. Pacific Institute of Management Academic Journal, 4(2), 159–163.
Supaporn, P., Rabhas, S., Jariya, S., & Phobphison, P. (2024). Community-based participatory development of chili paste products in Bang Phueng sub-district, Ban Mi district, Lop Buri province. Journal of Social Science and Cultural, 8(7), 254-266.
Suwannee, R., Nareerut, S., & Benchamas, Y. (2023). Development of Marketing Communication through Online Media of Community Enterprise in Rayong Province. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(8), 263–277.
Taksaya, S. (2024). Development of Value Chain Capacity to Professionalism for Sustainability for Pattani Community Enterprises. Journal of MCU Buddhapanya. 9(1), 171-188.
Teerachai, A. (2025). Management Accounting and Cost Management. Bangkok: Thammasat University Press.
Wisan, P., Onnitcha, T., & Sirinthorn, E. (2025). The Influence of Online Marketing Strategies on Consumer Purchase Decisions in the Digital Era. Journal of Nakhonratchasima College (Humanities and Social Sciences),19(2), 63-81.
Wichit, A., Chawee, S., Kannyarut C.,Waraporn, S., Watcharin, A., Yuttana, P., & Alisa, P. (2024). A Study of Problems, Obstacles, and Guidelines for Development of Accounting Community Enterprise in Mueang Chanthaburi District,Chanthaburi Province. ARU Research Journal, 11(3), 124–139.
Williams, J. R., Haka, S. F., Better, M. S., & Carcello, J. V. (2018). Financial & Managerial Accounting: The Basis for Business Decisions (18th ed.). McGraw-Hill Education.
Wingwon, B., Uthongsap, K., Wingworn, B., Ratchusanti, J., et al. (2024). Digital capability, digital marketing influence as mediators of digital entrepreneurship and online entrepreneur performance. International Journal of Business and Management, 20(4), 93-105.
Yanyong, S. (2011). Value chain management in business organizations. Thammasat University Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการบัญชีและการจัดการ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารการบัญชีและการจัดการ
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยมหาสารคาม และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
