อำนาจของโจโกวีและพรรคเงาเพื่อตระกูลการเมือง:

การศึกษาด้านสังคมและการเมืองในการเลือกตั้งประธานาธิบดีและรองประธานาธิบดีของอินโดนีเซีย

ผู้แต่ง

  • ฟิกรี กาลี เฟอร์นันโด โฮลกี คณะสังคมศาสตร์และรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมูฮัมหมัดดียะห์ มาลัง ประเทศอินโดนีเซีย
  • อาวัน เซเทีย ดาร์มาวัน คณะสังคมศาสตร์และรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมูฮัมหมัดดียะห์ มาลัง ประเทศอินโดนีเซีย

คำสำคัญ:

อำนาจทางการเมือง, พรรคเงา, ตระกูลการเมือง, การเลือกตั้ง

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้วิเคราะห์อำนาจทางการเมืองของประธานาธิบดีโจโกวีโดโด (โจโกวี) และบทบาทของพรรคเงาในการสร้างตระกูลการเมืองในระหว่างการเลือกตั้งประธานาธิบดีและรองประธานาธิบดีปี 2024 การศึกษานี้ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้แนวทางแบบปรากฏการณ์วิทยา ข้อมูลในการวิจัยแบ่งออกเป็นข้อมูลปฐมภูมิและทุติยภูมิ โดยข้อมูลปฐมภูมิได้จากการสัมภาษณ์และการสังเกตขณะที่ข้อมูลทุติยภูมิประกอบด้วยเอกสารทางกฎหมายและวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับหัวข้อการศึกษา การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ทฤษฎีพรรคเงาของจอร์จ โซรอส และข้อสรุปได้มาจากการใช้แนวคิดแบบอุปนัยผ่านการสรุปทั่วไปและการย่อความ ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า โจโกวีใช้อำนาจของตนอย่างมีกลยุทธ์เพื่อสนับสนุนลูกชายของเขา คือ กิบราน ในการเลือกตั้งปี 2024 โดยใช้อำนาจของตนในฐานะประธานาธิบดี (พ.ศ. 2557 - 2562 และ 2562 - 2567) ในการจัดตั้งพรรคเงาชื่อว่า ‘โปรโจ’ (Pro Jokowi) และสร้างแนวร่วมหลายพรรค ซึ่งเริ่มต้นจากแนวร่วมอินโดนีเซียก้าวหน้า (KIM) อิทธิพลของโจโกวีในฐานะประธานาธิบดีทำให้เขาได้รับการสนับสนุนจากผู้นำพรรคการเมืองหลัก เช่น พลเอกปราโบโว ซูเบียนโต หัวหน้าพรรคเกอรินดรา และแอร์ลังกา ฮาร์ตาโต หัวหน้าพรรคโกลการ์ ซึ่งทั้งสองดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีในคณะรัฐมนตรีของเขา ภาพลักษณ์ที่เรียบง่ายและเป็นที่นิยมของโจโกวีทำให้กิบรานถูกเชื่อมโยงในลักษณะเดียวกัน แนวร่วมดังกล่าวส่งผลให้เกิดประเด็นสำคัญสองประการ ได้แก่ การเกิดขึ้นของผู้นำเผด็จการที่มีเสน่ห์และความขัดแย้งภายในพรรคร่วม

เอกสารอ้างอิง

Agus, R. (2016). Hukum Partai Politik dan Hukum Pemilu di Indonesia: Pengaruhnya Terhadap Penyelenggaraan Pemilu Berkualitas dan Sistem Pemerintahan Presidensial Efektif. Thafa Media.

Amal, I. (1996). Teori-Teori Mutakhir Partai Politik (edisi revisi). Tiara Wacana Yogya.

Anam, K. (2023). Peta Koalisi Capres 2024 Terbaru: Anies Vs Prabowo Vs Ganjar. www.cnbcindonesia.com. https://www.cnbcindonesia.com/news/20230923171523-4-474957/peta-koalisi-capres-2024-terbaru-anies-vs-prabowo-vs-ganjar

Ardito Ramadhan, I. (2023). Projo Dukung Prabowo di Pilpres 2024. Kompas.Com.

Arniti, N. K. (2020). Partisipasi Politik Masyarakat Dalam Pemilihan Umum Legislatif Di Kota Denpasar. Jurnal Ilmiah Dinamika Sosial, 4(2), 329. https://doi.org/10.38043/jids.v4i2.2496

Busahwi, A. H. (2021). Problem Politik Kabinet Koalisi; Konflik Kepentingan Hingga Konflik Internal Partai Politik. Journal of Social Community, 6(14), 49-69.

David Horowitz, R. P. (2006). The Shadow Party: How George Soros, Hillary Clinton, and Sixties Radicals Seized Control of the Democratic Party. Nelson Communications, Inc.

Deni, H. E. (2020). Political Hegemony And Media : A Comparative Analysis Of Single-Party Governments In Turkey. February.

Dwi Andika, E. A. W. (2024). Awal Mula Jokowi Gabung ke PDIP hingga Hubungannya dengan Megawati Dikabarkan Retak. Tempo.Com. https://nasional.tempo.co/read/1819984/awal-mula-jokowi-gabung-ke-pdip-hingga-hubungannya-dengan-megawati-dikabarkan-retak

Efriza, E. (2018). Koalisi Dan Pengelolaan Koalisi, Pada Pemerintahan Joko Widodo-Jusuf Kalla. Jurnal Sosial Dan Humaniora, 3(6), 733-750. https://doi.org/10.47313/ppl.v3i6.470

Fadli, M. R. (2020). Pergumulan Partai Politik Islam Pada Masa Demokrasi Terpimpin: Masyumi Tumbang, NU Melenggang, PSII Bimbang. JUSPI (Jurnal Sejarah Peradaban Islam), 4(1), 34. https://doi.org/10.30829/juspi.v4i1.7927

Farisa, F. C. (2022). Empat Kali Wacana Presiden 3 Periode, Sikap Jokowi Dulu dan Kini. Kompas.Com. https://nasional.kompas.com/read/2022/08/29/10525661/empat-kali-wacana-presiden-3-periode-sikap-jokowi-dulu-dan-kini?page=2

Farisa, F. C. (2023). Jokowi Berpeluang Main Dua Kaki: Tunduk Dukung Ganjar, tapi Tak Lepaskan Prabowo. Kompas.Com. https://nasional.kompas.com/read/2023/07/07/12443721/jokowi-berpeluang-main-dua-kaki-tunduk-dukung-ganjar-tapi-tak-lepaskan-prabowo

Fatiha, A. S., Soeharjoto, & Santosa, W. (2022). Pemilihan Umum Sebagai Wujud Pelaksanaan Demokrasi di Indonesia. JPDSH, 1(3), 345-352.

Firdaus, D. R., Khairunnisa, K., Zohriah, A., & Fauzi, A. (2023). Analisis Model Kepemimpinan Kharismatik dan Visioner di Pondok Pesantren. Journal on Education, 5(4), 15038-15049. https://doi.org/10.31004/joe.v5i4.2588

Gabriel Abraham Almond, G. B. P. (1966). Comparative Politics: a Developmental Approach. Little Brown & Co.

Gunanto, D. (2020). Tinjauan Kritis Politik Dinasti di Indonesia. Sawala : Jurnal Administrasi Negara, 8(2), 177-191. https://doi.org/10.30656/sawala.v8i2.2844

Haliim, W. (2016). Demokrasi Deliberatif Indonesia : Konsep Partisipasi Masyarakat Dalam Membentuk Demokrasi dan Hukum yang Responsif. Jurnal Masyarakat Indonesia, 42(1), 20.

Hamdi, S. (2024). Gaya Politik Samsul di Panggung Pilpres 2024. Pulham Media.

Helbing, D., Mahajan, S., Fricker, R. H., Musso, A., Hausladen, C. I., Carissimo, C., Carpentras, D., Stockinger, E., Argota Sanchez-Vaquerizo, J., Yang, J. C., Ballandies, M. C., Korecki, M., Dubey, R. K., & Pournaras, E. (2023). Democracy by Design: Perspectives for Digitally Assisted, Participatory Upgrades of Society. Journal of Computational Science, 71(May), 102061. https://doi.org/10.1016/j.jocs.2023.102061

Hess, D. J. (2018). Energy democracy and social movements: A multi-coalition perspective on the politics of sustainability transitions. Energy Research and Social Science, 40(January), 177-189. https://doi.org/10.1016/j.erss.2018.01.003

Hidayat, T. (2023). Situasi Demokrasi Nasional Menuju Pemilu 2024 Elections in 2024 : National Democracy Situation. Edu Society: Jurnal Pendidikan, Ilmu Sosial, Dan Pengabdian Kepada Masyarakat, 3(1), 856-864.

Holqi, G., F., H, Ardiyansyah., Y., N, Kurnia., T., N, Wulandari., T., M,& Adiwangsa., M. (2024). Indonesian Trias Politica Analysis : A Study of Constitutional Court Decision Number 90 / PUU- XII / 2023 concerning the Age Limit for Presidential and Vice Presidential Candidates. Sultan Jurisprudence, 4(1), 105-122. http://dx.doi.org/10.51825/sjp.v4i1

Houssay-Holzschuch, M. (2019). Hegemony. International Encyclopedia of Human Geography, Second Edition, 6, 357-362. https://doi.org/10.1016/B978-0-08-102295-5.10825-X

Huda, Ni‟matul, dan Nasef, M. I. (2017). Penataan Demokrasi dan Pemilu Di Indonesia Pasca Reformasi. Kencana.

Jadidah, F. (2020). Perubahan Konstitusi Dalam Transisi Orde Baru Menuju Reformasi Di Indonesia. Jurnal Ilmiah Mandala Education, 6(1), 149-161. https://doi.org/10.58258/jime.v6i1.1120

Karen Orren, S. S. (2004). The Search for American Political Development. Cambridge University Press.

Khairazi, F. (2015). Implementasi Demokrasi dan Hak Asasi Manusia di Indonesia. Inovatif: Jurnal Ilmu Hukum, 8(1), 3. https://online-journal.unja.ac.id/jimih/article/view/2194

Lestari, M. (2022). Konstruksi Ideologi Dan Citra Politik Di Balik Naskah Pidato Kepresidenan Pertama Joko Widodo. Kongres Internasional Masyarakat Linguistik Indonesia, 209-214. https://doi.org/10.51817/kimli.vi.52

Mahadevan, M., & Shenoy, A. (2023). The political consequences of resource scarcity: Targeted spending in a water-stressed democracy. Journal of Public Economics, 220, 104842. https://doi.org/10.1016/j.jpubeco.2023.104842

Matravers, D., & Pike, J. (2003). Debates in Contemporary Political Philosophy: An Anthology. Routledge Taylor & Francis Group. https://doi.org/10.4159/harvard.9780674864443.c13

Meliana, R. (2023). Sejarah dan Profil Projo, Relawan Jokowi yang Jatuh Hati pada Prabowo. Suara.Com.

Mendoza, R. U., Beja, E. L., Venida, V. S., & Yap, D. B. (2016). Political dynasties and poverty: measurement and evidence of linkages in the Philippines. Oxford Development Studies, 44(2), 189-201. https://doi.org/10.1080/13600818.2016.1169264

Muliawati, A. (2023). Yusril Kritik Putusan MK: Cacat Hukum yang Serius. Detiknews.Com. https://news.detik.com/berita/d-6986748/yusril-kritik-putusan-mk-cacat-hukum-yang-serius

Muliawati, A. (2024). KPU Resmi Umumkan Prabowo-Gibran Pemenang Pilpres. Detiknews.Com. https://apps.detik.com/pemilu/d-7252739/kpu-resmi-umumkan-prabowo-gibran-pemenang-pilpres-2024

Nurdamarsah, T. (2018). Politik Masyumi Di Masa Demokrasi Parlementer 1950-1959. HERODOTUS: Jurnal Pendidikan IPS, 1(01), 21-28.

Patricia, F., & Yapin, C. (2019). Penguatan Mekanisme Penyelenggaraan Pemilihan Umum Melalui Rekonstruksi Kesadaran Penyelenggara Pemilihan Umum. Binamulia Hukum, 8(2), 155-172. https://doi.org/10.37893/jbh.v8i2.62

Peturun, P. (2021). Masa Depan Konstitusi Demokrasi Indonesia: Post Democracy. Muhammadiyah Law Review, 5(2), 97.

Pich, C., & Dean, D. (2015). Political branding: a sense of identity or identity crisis? An investigation of the transfer potential of the brand identity prism to the UK Conservative Party. Journal of Marketing Management, 31(11-12), 1353-1378. https://doi.org/10.1080/0267257X.2015.1018307

Prasisko, Y. G. (2019). Demokrasi Indonesia Dalam Masyarakat Multikultural. WASKITA: Jurnal Pendidikan Nilai Dan Pembangunan Karakter, 3(1), 1-12. https://doi.org/10.21776/ub.waskita.2019.003.01.1

Purnamawati, E. (2020). Perjalanan Demokrasi Di Indonesia. Solusi, 18(2), 251-264. https://doi.org/10.36546/solusi.v18i2.290

Putri, A. S. (2022). Demokrasi Indonesia Masa Revolusi Kemerdekaan (1945-1949). www.Kompas.Com. https://www.kompas.com/skola/read/2020/02/12/163000669/demokrasi-indonesia-masa-revolusi-kemerdekaan-1945-1949?page=all.

Regilme, S. S. F. (2021). Contested spaces of illiberal and authoritarian politics: Human rights and democracy in crisis. Political Geography, 89(May), 102427. https://doi.org/10.1016/j.polgeo.2021.102427

Ridwan, M. F., Priyatna, A., & Meilinawati, L. (2020). The Image of President Candidate Joko Widodo in Campaign Advertisement in the President Election 2019. Capture : Jurnal Seni Media Rekam, 11(2), 2541. https://doi.org/10.33153/capture.v11i2.2706

Riley, D. J. (2011). Hegemony, Democracy, and Passive Revolution in Gramsci’s Prison Notebooks. California Italian Studies, 2(2). https://doi.org/10.5070/c322008962

Romli, L. (2018). Koalisi dan Konflik Internal Partai Politik pada Era Reformasi. Jurnal Politica Dinamika Masalah Politik Dalam Negeri Dan Hubungan Internasional, 8(2), 95-118. https://doi.org/10.22212/jp.v8i2.1138

Ruud, A. E., & Islam, M. M. (2016). Political Dynasty Formation in Bangladesh. South Asia: Journal of South Asia Studies, 39(2), 401-414. https://doi.org/10.1080/00856401.2016.1164107

Samsu. (2017). Metode Penelitian: Teori dan Aplikasi Penelitian Kualitatif, Kuantitatif, Mixed Methods, serta Research & Development. In Pusaka Jambi (Vol. 160). Pusat Studi Agama dan Kemasyarakatan (PUSAKA). https://doi.org/10.1016/S0140-6736(01)42777-2

Sawir, M. (2020). Birokrasi Pelayanan Publik Konsep, Teori, Dan Aplikasi. Deepublish.

Sitoningrum, N. D. (2023). Profil Gibran Rakabuming Raka, Anak Jokowi yang Jadi Cawapres Prabowo. Detiknews.Com. https://www.detik.com/sulsel/berita/d-6999920/profil-gibran-rakabuming-raka-anak-jokowi-yang-jadi-cawapres-prabowo

Smith, B. (2013). Understanding Third World Politics Theories of Political Change and Development. Palgrave Macmillan.

Soebakir, D. R., Pratama, B. I., & Hair, A. (2020). Pemetaan Meme Politik Pasca Pemilihan Umum Presiden Indonesia 2019. Kanal: Jurnal Ilmu Komunikasi, 8(2), 58-66. https://doi.org/10.21070/kanal.v8i2.220

Suprayitno, A., & Wahyudi, W. (2020). Pendidikan karakter di era milenial. Deepublish.

Supriyadi, H. (2018). Gaya Kepemimpinan Presiden Indonesia. Jurnal Agregasi: Aksi Reformasi Government Dalam Demokrasi, 6(2). https://doi.org/10.34010/agregasi.v6i2.1136

Suseno, F. M. (2003). Dalam Bayangan Lenin, Enam Pemikir Marxisme dari Lenin sampai Tan Malaka. Gramedia.

Susila, I., Dean, D., Yusof, R. N. R., Setyawan, A. A., & Wajdi, F. (2020). Symbolic Political Communication, and Trust: A Young Voters’ Perspective of the Indonesian Presidential Election. Journal of Political Marketing, 19(1-2), 153-175. https://doi.org/10.1080/15377857.2019.1652224

Syanur, A. D. M, Ida Bagus Shantih A.W.,& Afrilia, L. (2023). Politik Dinasti Di Indonesia: Tinjauan Kritis Terhadap Penerapan Demokrasi Di Era Kepemimpinan Presiden Jokowi. Kultura: Jurnal Ilmu Hukum, Sosial, Dan Humaniora, 1(3), 17-26.

Syarif, Z., Mughni, S. A., & Hannan, A. (2020). Post-truth and Islamophobia in the contestation of contemporary Indonesian politics. Indonesian Journal of Islam and Muslim Societies, 10(2), 199-225. https://doi.org/10.18326/IJIMS.V10I2.199-225

Thananithichot, S., & Satidporn, W. (2016). Political Dynasties in Thailand: The Recent Picture after the 2011 General Election. Asian Studies Review, 40(3), 340-359. https://doi.org/10.1080/10357823.2016.1193473

Vitorio Mantalean, S. A. (2023). Jokowi Dinilai Main Dua Kaki Soal Capres, Projo: Dia Kaki Seribu. Kompas.Com. https://nasional.kompas.com/read/2023/05/25/17032431/jokowi-dinilai-main-dua-kaki-soal-capres-projo-dia-kaki-seribu

Wardani, S. B. E., & Subekti, V. S. (2021). Political Dynasties and Women Candidates in Indonesia’s 2019 Election. Journal of Current Southeast Asian Affairs, 40(1), 28-49. https://doi.org/10.1177/1868103421991144

William, D. (2013). International Development and Global Politics: History, Theory and Practice. Routledge.

Yunus, N. R. (2015). Aktualisasi Demokrasi Pancasila dalam Kehidupan Berbangsa dan Bernegara. SOSIO DIDAKTIKA: Social Science Education Journal, 2(2), 156-166. https://doi.org/10.15408/sd.v2i2.2815

Zulfikar, M. (2022). Survei: Tingkat kepercayaan publik pada Presiden Jokowi terus naik. Antaranews.Com.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-09-22

รูปแบบการอ้างอิง

เฟอร์นันโด โฮลกี ฟ. ก. ., & ดาร์มาวัน อ. เ. . (2025). อำนาจของโจโกวีและพรรคเงาเพื่อตระกูลการเมือง:: การศึกษาด้านสังคมและการเมืองในการเลือกตั้งประธานาธิบดีและรองประธานาธิบดีของอินโดนีเซีย. FOYER: The Journal of Humanities, Social Sciences, and Education, 8(2), 187–226. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/lajournal/article/view/274116