การศึกษากลวิธีการเป่าใบไม้กับกระบวนการสร้างอัตลักษณ์ชาติพันธุ์ญัฮกุร จังหวัดชัยภูมิ
คำสำคัญ:
เป่าใบไม้, ชาวญัฮกุร, อัตลักษณ์ชาติพันธุ์, การสร้างอัตลักษณ์, สัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลวิธีการเป่าใบไม้และกระบวนการสร้างอัตลักษณ์ชาติพันธุ์ผ่านการเป่าใบไม้ของชาวญัฮกุร จังหวัดชัยภูมิ ดำเนินการวิจัยตามกรอบการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ด้วยวิธีการชาติพันธุ์วรรณนา (Ethnography) เก็บข้อมูลด้วยการสังเกตอย่างมีส่วนร่วมและสัมภาษณ์เชิงลึก ผลการวิจัยพบว่า ชาวญัฮกุรนำการเป่าใบไม้มาเป็นสัญลักษณ์ทางชาติพันธุ์ เพื่อแสดงตัวตนว่าเป็นผู้ที่มีวิถีชีวิตผูกพันกับธรรมชาติ และเป็นกลุ่มชนพื้นเมืองที่อาศัยในจังหวัดชัยภูมิมาเป็นเวลานาน องค์ประกอบสำคัญสามสิ่งที่ชาวญัฮกุรคำนึงในการเป่าใบไม้ คือ การคัดเลือกใบไม้ วิธีการเป่าใบไม้ เสียงและความหมาย ลักษณะการเป่าใบไม้แบ่งออกเป็น 5 รูปแบบ คือ การเป่าใบไม้เลียนเสียงสัตว์ การเป่าใบไม้เตือนภัย การเป่าใบไม้เลียนคำภาษาญัฮกุร การเป่าใบไม้ประกอบเพลงป้ะเรเร และการเป่าใบไม้เลียนทำนองเพลงสมัยใหม่ กระบวนการสร้างอัตลักษณ์ชาติพันธุ์ผ่านการเป่าใบไม้ พบว่า การสร้างอัตลักษณ์ชาติพันธุ์ญัฮกุรมีความสอดคล้องกับบริบททางสังคมที่เปลี่ยนแปลง แบ่งออกเป็นสองยุค คือ ยุคที่ 1 อัตลักษณ์ชาติพันธุ์ญัฮกุรสังคมดั้งเดิม การเป่าใบไม้เป็นสัญลักษณ์แทนวิถีชีวิตแสดงถึงความเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติผ่านวิถีของ “พรานป่า” ยุคที่ 2 อัตลักษณ์ชาติพันธุ์ญัฮกุรสังคมร่วมสมัย เป็นช่วงเวลาชาวญัฮกุรรับอิทธิพลวัฒนธรรมภายนอก มีการฟื้นฟูวัฒนธรรมที่สำคัญของชุมชนจัดเป็นเทศกาลและงานประจำปีที่สอดรับกับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม การเป่าใบไม้มีการเปลี่ยนแปลงเชิงสัญลักษณ์ กลายเป็นเครื่องดนตรีประจำชาติพันธุ์
Downloads
เอกสารอ้างอิง
เฉลิมกิต เข่งแก้ว. (2548). เครื่องดนตรีชาวเขาเผ่าลีซอ: กรณีศึกษา “ซือบึ” บ้านเพชรดำ ตำบลเขาค้อ อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์. [ปริญญานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ณัฐปภัสร์ พิพิธกุล และ มาลินี อาชายุทธการ. (2567). การรำปะเรเรของชาวญัฮกุร จังหวัดชัยภูมิ. วารสารเซนต์จอห์น, 27(40), น. 1–15.
ศูนย์ศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น. (2565). กลุ่มชาติพันธุ์ในอีสาน. ศูนย์ศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น. https://cac.kku.ac.th.
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2559). คู่มือระบบเขียนภาษาอังกฤษอักษรไทย ฉบับราชบัณฑิตยสภา. สำนักงานราชบัณฑิตยสภา.
สุกสว่าง สีมานะ และ ไพรสิก เอลิซาเบธ (2003). การดำรงชีพของชาวเผ่ากำมุ. (พิมพ์ครั้งที่ 1). สถาบันค้นคว้าวัฒนธรรม กระทรวงแถลงข่าวและวัฒนธรรม.
Barth, F. (1969). Ethnic groups and boundaries: The social organization of culture difference. Little, Brown and Company.
Chonpairot, J. (1990). Lam Khon Sawan: A Vocal Genre of Southern Laos. [Doctoral dissertation]. Kent State University.
Ramnarine, T. (2009) Musical Performance. In J. P. E. Harper - Scott & J. Samson (Eds.), An introduction to music studies. Cambridge University Press.
Rice, T. (2014). Ethnomusicology: A Very Short Introduction. Oxford University Press.
Samson, J. (2009). Music History. In J. P. E. Harper - Scott & J. Samson (Eds.), An introduction to music studies (pp. 7 - 18). Cambridge University Press.
Seidenfaden, E. (1918). Further Notesabout the Chaubun. Journal of the Siam Society. Cambridge: Cambridge University Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
