การวิเคราะห์สำนวนกลอนซออู้เพลงจระเข้หางยาว สามชั้น แนวทางการบรรเลงของวิทยาลัยนาฏศิลปสุโขทัย

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สำนวนกลอนซออู้เพลงจระเข้หางยาว สามชั้น วิทยาลัยนาฏศิลปสุโขทัย ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ทฤษฎีบันได 9 ขั้น ทางสุนทรียศาสตร์ และทฤษฎีฝึกหัดขัดเกลา ผลการวิจัยพบว่า สำนวนกลอนสอดคล้องตามเกณฑ์มาตรฐานดนตรีไทยที่มีคุณภาพเป็นมาตรฐาน ในการนำไปใช้สอนเพื่อพัฒนาทักษะการบรรเลงซออู้ เนื่องจากเป็นเพลงตระกูลลูกเท่า ใช้หน้าทับปรบไก่ ประกอบด้วย 3 ท่อน แต่ละท่อนมี 2 จังหวะหน้าทับ และใช้เสียงครบทั้ง 7 เสียง ในกลุ่มบันไดเสียงซอล สำนวนกลอนที่ปรากฏ ประกอบด้วย กลอนไต่ลวด กลอนผสมทางฆ้อง กลอนไต่ไม้ กลอนสับนก สำนวนกลอนที่บรรเลงมากที่สุด คือ กลอนไต่ลวด ทักษะที่เกิดจากการฝึกฝนสำนวนกลอนดังกล่าว ได้แก่ 1) ทักษะการใช้นิ้วกดสายที่แม่นเสียงจากกลอนไต่ลวด กลอนไต่ไม้ และกลอนผสมทางฆ้อง 2) ทักษะการสร้างคุณภาพเสียง โดยเฉพาะกลอนสับนกที่เน้นน้ำหนักเสียงสม่ำเสมอ และความกลมกลืนของการใช้คันชักและแรงกดสาย 3) ทักษะการจดจำทำนองเพลงได้อย่างแม่นยำ เนื่องจากโครงสร้างเพลงที่มีทำนองหลักคล้ายกันในแต่ละท่อน แต่มีการใช้สำนวนกลอนซออู้ที่หลากหลาย เพื่อสุนทรียะการฝึกฝนตามสำนวนกลอนข้างต้นจึงเป็นประโยชน์ต่อพัฒนาการบรรเลงซออู้ เพราะจะทำให้เกิดน้ำเสียงที่หนักแน่นมีคุณภาพ ทำให้เพลงจระเข้หางยาว สามชั้น เป็นเพลงสำหรับฝึกซออู้ขั้นพื้นฐานที่มีความสำคัญเพลงหนึ่ง