การศึกษาและพัฒนาการทำนุบำรุงส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นให้แก่ผู้สอนสังคมศึกษาในจังหวัดร้อยเอ็ดด้วยวิธีการทางประวัติศาสตร์ศิลปะ

ผู้แต่ง

  • เกศินี ศรีวงศ์ษา คณะครุศาสตร์และการพัฒนามนุษย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด

คำสำคัญ:

การทำนุบำรุง, ศิลปวัฒนธรรม, ผู้สอนสังคมศึกษา, จังหวัดร้อยเอ็ด, ประวัติศาสตร์ศิลปะ

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อศึกษางานศิลปกรรมในท้องถิ่นจังหวัดร้อยเอ็ดโดยสังเขปด้วยระเบียบวิธีวิจัยทางประวัติศาสตร์ศิลปะ 2) เพื่อศึกษาแนวทางการทำนุบำรุงส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นโดยสังเขป 3) เพื่อพัฒนาแนวทางการทำนุบำรุงส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นด้วยการสอนทักษะจัดทำทะเบียนโบราณวัตถุให้แก่ผู้สอนสังคมศึกษาในจังหวัดร้อยเอ็ด โดยมีวิธีการดำเนินการวิจัยเริ่มจากศึกษาแนวคิดทฤษฎี เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง แล้วสำรวจเก็บข้อมูลภาคสนาม จัดระเบียบข้อมูล และศึกษาวิเคราะห์ข้อมูล จากนั้นจัดอบรมเชิงปฏิบัติการเสริมสร้างทักษะจัดทำทะเบียนโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ ซึ่งมีกลุ่มเป้าหมายเลือกแบบเจาะจงคือ ผู้สอนสังคมศึกษาในจังหวัดร้อยเอ็ด จำนวน 10 คน พร้อมทั้งเก็บข้อมูลการเรียนรู้ทักษะจัดทำทะเบียนโบราณวัตถุศิลปวัตถุจากผู้สอนสังคมศึกษาในจังหวัดร้อยเอ็ด โดยใช้เครื่องมือคือแบบสอบถาม ต่อมาวิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสอบถาม สรุปผลและนำเสนอผลการศึกษาในรูปแบบพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า 1) หลักฐานงานศิลปกรรมที่ปรากฏในจังหวัดร้อยเอ็ดบ่งบอกถึงประวัติความเป็นมาอันเก่าแก่นับตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ ต่อเนื่องมาในสมัยประวัติศาสตร์ ได้แก่ สมัยทวารวดี สมัยขอมในดินแดนไทย และสมัยล้านช้าง - ไทย ตามลำดับ จึงเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ควรค่าแก่การธำรงรักษา 2) แนวทางการทำนุบำรุงรักษาในเชิงการปกป้องคุ้มครองที่สำคัญคือ การจัดทำทะเบียนโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ เพราะ ถ้าเกิดการสูญหายก็อาจจะติดตามนำกลับคืนมาได้จากรายละเอียดของข้อมูลต่าง ๆ ในบัญชีทะเบียน 3) การอบรมเชิงปฏิบัติการจัดทำทะเบียนโบราณวัตถุศิลปวัตถุให้กับผู้สอนสังคมศึกษา พบว่าผู้สอนสังคมศึกษาสามารถเรียนรู้การจัดทำทะเบียนโบราณวัตถุศิลปวัตถุโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ซึ่งจะเป็นการธำรงรักษาศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นให้คงอยู่สืบต่อไปได้อย่างยั่งยืน

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

เกศินี ศรีวงค์ษา. (2552). เจดีย์ทรงปราสาทยอดในศิลปะล้านช้าง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย : กรณีศึกษา กลุ่มพระธาตุบังพวน [ปริญญานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

เกศินี ศรีวงค์ษา. (2562). การศึกษาความสำคัญของพระธาตุพนมผ่านการจำลองแบบ [ปริญญานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

เกศินี ศรีวงค์ษา. (2567). การกำหนดอายุผ้าผะเหวดโบราณวัดป่าสักดาราม จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารดำรงวิชาการ, 23(2), 101-127. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/damrong/article/view/274177/178705

ชนิกานต์ ผลเจริญ, รุ้งนภา ยรรยงเกษมสุข และ สกฤติ อิสริยานนท์. (2565). เศรษฐศาสตร์การเมืองของมรดกโลกในประเทศไทย: ศึกษาเปรียบเทียบกรณีอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาและอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย และ เมืองบริวาร. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 11(1), 17-35. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/NBJ/article/view/257841

เติม วิภาคย์พจนกิจ. (2546). ประวัติศาสตร์อีสาน (พิมพ์ครั้งที่ 4). สำนักงานพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ทศพร ศรีสมาน. (2552). จารึกพระเจ้าจิตรเสน บนฐานรูปเคารพหินทรายที่พบจากแหล่งโบราณคดีดอนขุมเงิน. วารสารศิลปากร, 52(3), 44-47.

นิคม มูสิกะคามะ. (2542). แนวทางการทำนุบำรุงรักษามรดกทางวัฒนธรรมท้องถิ่นขององค์การบริหารส่วนตำบล (อบ.ต.) องค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบ.จ.) เทศบาล (ทศ) เขตปกครองพิเศษ. บริษัท ประชาชน.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สำนักพิมพ์สุวีริยาสาส์น.

บุญมี คำบุศย์. (2543). วัดกลางมิ่งเมือง. ใน อดีตระลึก (น. 20). สำนักพิมพ์นำอักษรการพิมพ์.

ประภัสสร ชูวิเชียร. (2557). ศิลปะลาว. สำนักพิมพ์มติชน.

พระมหานิพนธ์ เกินสกุล. (2560). บทบาทของเจ้าอาวาสกับการอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรมทางพระพุทธศาสนาในจังหวัดปทุมธานี. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 1(3), 127-138.

พระมหามงคลกานต์ ฐิตธมฺโม, จารุพร อมรพงศ์ชัย และ อาภรณ์รัตน์ เลิศไผ่รอด. (2564). การบริหารจัดการ โบราณสถานในวัดเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน. วารสาร มจร. อุบลปริทรรศน์, 6(1), 651-662. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/mcjou/article/view/248112/168475

พัชรีพร วรจักร, สฎายุ ธีระวณิชตระกูล, สมพงษ์ ปั้นหุ่น และ บุญเดิม พันรอบ. (2560). รูปแบบการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมชุมชนของสถาบันอุดมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 13(1), 131-140.

รุ่งโรจน์ ธรรมรุ่งเรือง และ ศานติ ภักดีคำ. (2557). ศิลปะเขมร. สำนักพิมพ์มติชน.

รุ่งโรจน์ ธรรมรุ่งเรือง. (2561). หลักหิน-ใบเสมา ในวัฒนธรรมทวารวดีภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย. สำนักพิมพ์มิตร 41.

ศักดิ์ชัย สายสิงห์. (2547). ศิลปะทวารวดี : วัฒนธรรมพุทธศาสนายุคแรกเริ่มในดินแดนไทย. สำนักพิมพ์เมืองโบราณ.

สุกัญญา เบาเนิด. (2553). โบราณคดีในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้. สำนักพิมพ์ หจก.ศิริธรรมออฟเซ็ท.

สุจิตต์ วงษ์เทศ. (2553). ร้อยเอ็ดมาจากไหน?. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร กระทรวงศึกษาธิการ. (2541). เมืองร้อยเอ็ด. บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน).

สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม. (2551). คู่มือการจัดทำทะเบียนโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ. สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม.

หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่นจังหวัดร้อยเอ็ด. (2543). สิมที่มีรูปแต้มจังหวัดร้อยเอ็ด. สำนักพิมพ์ประสานการพิมพ์.

Museum Thailand. (2567). พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ร้อยเอ็ด. https://www.museumthailand.com/th/museum/Roi-Et-National-Museum

Tonporkung. (2563). พระพุทธมิ่งเมืองมงคล พระพุทธรูปประจำจังหวัดร้อยเอ็ด. https://board.postjung.com/1220496

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-24

รูปแบบการอ้างอิง

ศรีวงศ์ษา เ. (2026). การศึกษาและพัฒนาการทำนุบำรุงส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นให้แก่ผู้สอนสังคมศึกษาในจังหวัดร้อยเอ็ดด้วยวิธีการทางประวัติศาสตร์ศิลปะ. วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 27(2), 69–83. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jica/article/view/280525

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย