ข้อโต้แย้งที่มีต่อการสร้างรูปเคารพบูชาในพระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

บทความนี้เสนอข้อโต้แย้งการสร้างรูปเคารพในพุทธศาสนาของกลุ่มชาวพุทธที่ไม่ยอมรับการสร้างรูปเคารพ ต่อกลุ่มชาวพุทธที่สนับสนุนให้มีการสร้างรูปเคารพ มีวัตถุประสงค์ คือ ๑) นำเสนอข้อโต้แย้งเรื่องการสร้างรูปเคารพในพุทธศาสนาและ ๒) ควรสร้างหรือไม่ควรสร้างรูปเคารพในพระพุทธศาสนา เรื่องดังกล่าวพบว่า มีหลายทรรศนะเกี่ยวกับการสร้างรูป เคารพ เช่น ๑) สร้างในฐานะเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ๒) สร้างเพื่อเป็นเครื่องเตือนใจให้ระลึกถึงพุทธคุณ และ ๓) สร้างขึ้นเพราะเป็นศิลปกรรมประเพณีอันทรงคุณค่าของพระพุทธศาสนาผู้เขียนเห็นว่า การสร้างพระพุทธรูปไม่เหมือนการสร้างรูปเคารพอย่างพวกศาสนาวิญญาณนิยม(Animism)กระทำกัน พระพุทธเจ้าทรงห้ามยึดติดกับบุคคล วัตถุ สิ่งของ เพื่อกราบไหว้ขอพรหวังผลดลบันดาลเพราะจะทำให้ติดข้องอยู่ในสิ่งเหล่านี้ และให้ปฏิบัติตามหลัก “ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน” แต่ก็ยกเว้นในกรณีสร้างขึ้นเพื่อบูชาคุณงามความดีของบุคคล เช่นพระพุทธเจ้า พระอรหันต์ บิดามารดา ดังนั้น “การปฏิบัติตามหลักทางสายกลาง” จึงเป็นแนวทางที่สำคัญ