The Inner Communities around Muang Phitsanulok from the Ancient Map in the Pichaisongkhram Textbook of the Ayutthaya Period

Main Article Content

ธีระวัฒน์ แสนคำ

Abstract

This article aims to study the present location of the inner ancient communities of Muang Phitsanulok as shown on the ancient map in the Pichaisongkhram textbook of the Ayutthaya period. From the study, it was found that the ancient map in the Pichaisongkhram textbook of the Ayutthaya period indicated the names, directions, and distances of 26 inner communities around Muang Phitsanulok. In this study, it was possible to study surveys and search the locations of such ancient communities from the present information of 17 places. These communities were built or restored since the midperiod of Ayutthaya but were abandoned after Ayutthaya has fallen. Some communities had ancient site appearances, such as Ban Tapakeaohay ancient kiln site, Samorkreang mountain ancient site, west Tharong temple, and Paikhom Rutthanaram temple and can develop into learning site and historical tourism site that raise communities’ income, including build on studies of history, archeology and art history in the future.

Article Details

Section
Academic Articles

References

คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ. (2544). วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์ และภูมิปัญญาจังหวัดพิษณุโลก. กรุงเทพฯ: คุรุสภาลาดพร้าว.

จิรวัฒน์ พิระสันต์. (2547). ศิลปกรรมท้องถิ่นจังหวัดพิษณุโลก. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จิราภรณ์ สถาปนะวรรธนะ. (2554). รายงานการดำเนินงานโครงการสืบค้นวัฒนธรรมลุ่มน้ำน่าน จังหวัดพิษณุโลก. พิษณุโลก: รัตนสุวรรณการพิมพ์ 3.

จิราภรณ์ สถาปนะวรรธนะ. (2552). ประวัติศาสตร์เมืองชุมทาง กรณีศึกษาเมืองพิษณุโลก. ใน วารสารสมาคมประวัติศาสตร์ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ฉบับที่ 31: พุทธศักราช 2552, (หน้า 52-82). กรุงเทพฯ: สมาคมประวัติศาสตร์ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี.

ตำราพิไชยสงคราม ฉบับรัชกาลที่ 1. (2545). กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.

ธีระวัฒน์ แสนคำ. (2553). หัวรอ: ประวัติศาสตร์ภูมินามวิทยาของชุมชนโบราณในเมืองพิษณุโลก. ใน นพดล อินทับทิม และธีระวัฒน์ แสนคำ (บรรณาธิการ). โพธิญาณธรรมานุสรณ์: รวมเรื่องประวัติศาสตร์วัดโพธิญาณ ตำบลหัวรอ อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก. (หน้า 77-82). พิษณุโลก: รัตนสุวรรณการพิมพ์.

ธีระวัฒน์ แสนคำ. (2554). เมืองพิษณุโลก : ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของหัวเมืองใหญ่ภายใต้โครงสร้างอำนาจรัฐแบบจารีต. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

นริศรานุวัดติวงศ์, สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระยา. (2506). จดหมายระยะทางไปพิษณุโลก. พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์.

นิธิ เอียวศรีวงศ์ (บรรณาธิการ). (2527). ศรีรามเทพนคร: รวมความเรียงว่าด้วยประวัติศาสตร์อยุธยาตอนต้น. กรุงเทพฯ: ศิลปวัฒนธรรม.

บริษัท นอร์ทเทิร์นซัน (1935). (2546). รายงานเบื้องต้นการสำรวจและการขุดค้นแหล่งโบราณคดีในพื้นที่โครงการเขื่อนแควน้อยอันเนื่องมาจากพระราชดำริ อำเภอวัดโบสถ์ จังหวัดพิษณุโลก ปีงบประมาณ 2546. กรุงเทพฯ: สำนักโบราณคดี กรมศิลปากร.

ประชุมจารึกวัดพระเชตุพน. (2510). พระนคร: ผ่านฟ้าพิทยา.

ประชุมพงศาวดารฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม 1. (2542). กรุงเทพฯ: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.

ประชุมพงศาวดารฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม 3. (2542). กรุงเทพฯ: กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.

ประโชติ สังขนุกิจ. (2531). การขุดค้นเตาบ้านเตาไห. ศิลปากร. 32(5), 34-41.

ปราณี แจ่มขุนเทียน. (2536). แนวทางอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมเมืองพิษณุโลก. เชียงใหม่: ส.ทรัพย์การพิมพ์.

พระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา (ภาคจบ). (2505). พระนคร: โอเดียนสโตร์.

ไพโรจน์ เกษแม่นกิจ (แปล). (2512). บันทึกเรื่องสัมพันธไมตรีระหว่างประเทศไทยกับนานาประเทศในศตวรรษที่ 17 เล่ม 1. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.

มุฑิตา ณรงค์ชัย. (2542). เขาสมอแครง เขาศักดิ์สิทธิ์ในจังหวัดพิษณุโลก. เมืองโบราณ. 25(3), 42-48.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2542. กรุงเทพฯ:

นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.

ศรีศักร วัลลิโภดม. (2552). เมืองโบราณในอาณาจักรสุโขทัย. กรุงเทพฯ: เมืองโบราณ.

ศรีศักร วัลลิโภดม. (2546). ลุ่มน้ำน่าน ประวัติศาสตร์โบราณคดีของพิษณุโลก “เมืองอกแตก”. กรุงเทพฯ: มติชน.

ศศิภาภรณ์ พัชราภา. (2551). ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นตำบลปากโทก. พิษณุโลก: สาขาวิชา ประวัติศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร.

หลวงพ่อขาว วัดท่าโรงตะวันตก พระพุทธรูปโบราณที่พบในท้องที่บ้านท่าโรง. (2554). [ภาพถ่าย]. พิษณุโลก: ธีระวัฒน์ แสนคำ.

หลวงพ่อโต วัดไผ่ค่อมรัตนาราม พระพุทธรูปโบราณที่พบในท้องที่บ้านไผ่ค่อม. (2554). [ภาพถ่าย]. พิษณุโลก: ธีระวัฒน์ แสนคำ.

แหล่งเตาตาปะขาวหาย. (2564). [ภาพถ่าย]. พิษณุโลก: เบญจพร บุญศิริรุ่งเรือง.

หวน พินธุพันธ์. (2514). พิษณุโลกของเรา. กรุงเทพฯ: กรุงสยามการพิมพ์.