การศึกษาองค์ความรู้ทางวัฒนธรรมของประเทศอาเซียน ผ่านวรรณกรรมเด็กที่มีซินเดอเรลล่าเป็นฐาน

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งศึกษาการสร้างองค์ความรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมของประเทศในกลุ่มอาเซียนผ่านการวิเคราะห์เนื้อหาวรรณกรรมสำหรับเด็กที่มีโครงเรื่องได้รับอิทธิพลจากนิทานพื้นบ้านเรื่อง ซินเดอเรลล่า โดยวิเคราะห์วรรณกรรมเด็กจาก 6 ประเทศ ได้แก่ ไทย เวียดนาม ลาว กัมพูชา อินโดนีเซีย กัมพูชา และฟิลิปปินส์ ซึ่งล้วนมีลักษณะของโครงสร้างเรื่องที่คล้ายคลึงกับซินเดอเรลล่า การวิเคราะห์ใช้กรอบแนวคิดของ Vladimir Propp (1968) ว่าด้วย Morphology of the Folktale เพื่อจำแนกบทบาทของตัวละครและลำดับฟังก์ชันในเรื่องเล่า ควบคู่กับกรอบแนวคิดการวิเคราะห์วัฒนธรรมเพื่อพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างโครงเรื่องกับบริบททางสังคมในแต่ละประเทศ โดยผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าวรรณกรรมแต่ละเรื่องมีโครงสร้างเรื่องเล่าที่สอดคล้องกับแบบแผนโครงสร้างนิทานพื้นบ้านตัวละครเอกมักเผชิญกับการกดขี่จากแม่เลี้ยงและลูกสาวของแม่เลี้ยง แต่สามารถเอาชนะอุปสรรคและมีความสุขในท้ายที่สุด ขณะที่ตัวร้ายได้รับผลกรรม อย่างไรก็ตาม วรรณกรรมเหล่านี้ยังสะท้อนบริบทวัฒนธรรมเฉพาะถิ่นผ่านการปรับเปลี่ยนรายละเอียดของเนื้อหา บทบาทของตัวละคร และค่านิยมที่เน้นย้ำในเรื่องเล่า จึงทำให้การศึกษาวรรณกรรมลักษณะนี้เป็นแนวทางสำคัญในการวิเคราะห์และทำความเข้าใจ ความเหมือนและความต่างของวัฒนธรรมอาเซียนผ่านโครงสร้างเรื่องเล่าในวรรณกรรมสำหรับเด็ก