แนวทางการรวบรวมพยานหลักฐานในคดีจราจรทางบก: กรณีศึกษาพนักงานสอบสวน สังกัดกองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดสมุทรปราการ

ผู้แต่ง

  • อัญชลี ปุจฉาการ คณะนิติวิทยาศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ
  • ภิญโญ มีเปี่ยม คณะนิติวิทยาศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ

คำสำคัญ:

การรวบรวมพยานหลักฐาน, คดีจราจรทางบก, พนักงานสอบสวน, นิติวิทยาศาสตร์, ความต้องการจำเป็น

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็นของกระบวนการรวบรวมพยานหลักฐานในคดีจราจรทางบก และ 2) ทราบแนวทางการรวบรวมพยานหลักฐานในคดีจราจรทางบกของพนักงานสอบสวนสังกัดกองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดสมุทรปราการ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (mixed methods research) วิจัยเชิงปริมาณเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างพนักงานสอบสวน โดยใช้แบบประเมินความต้องการจำเป็น (needs assessment) และวิจัยเชิงคุณภาพเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้เชี่ยวชาญ การวิเคราะห์ค่าดัชนี PNI Modified จะแสดงถึงลำดับความสำคัญเร่งด่วนของปัญหา ซึ่งช่วยให้สามารถจำแนกปัญหาที่จำเป็นต้องได้รับการแก้ไขในลำดับแรกได้อย่างชัดเจน ผลการวิจัยพบว่าพนักงานสอบสวนมีความต้องการจำเป็นในขั้นตอนการรวบรวมพยานหลักฐานสูงที่สุด (PNI Modified=0.471) โดยเฉพาะประเด็นการรักษาสถานที่เกิดเหตุห้ามเคลื่อนย้ายวัตถุใด ๆ จนกว่าการเก็บหลักฐานจะเสร็จสิ้น สำหรับปัจจัยด้านทรัพยากรการบริหาร (4M) พบว่าด้านงบประมาณ (money) และวัสดุอุปกรณ์ (materials) มีความต้องการจำเป็นสูงสุดเนื่องจากการจัดสรรงบประมาณจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์ไม่เพียงพอต่อการปฏิบัติงานจริง ทั้งด้านอุปกรณ์สำนักงาน และอุปกรณ์เก็บรวบรวมพยานหลักฐาน แนวทางแก้ไขที่สำคัญคือการเปลี่ยนวิธีการจัดสรรงบประมาณ จัดหาอุปกรณ์เทคโนโลยีรวบรวมพยานหลักฐานที่ทันสมัย ปรับเปลี่ยนสู่ระบบดิจิทัล (digital transformation) และการจัดทำมาตรฐานการปฏิบัติงาน (SOPs) ที่ชัดเจนเพื่อรักษาสภาพพยานหลักฐานตามหลักห่วงโซ่แห่งการครอบครอง

เอกสารอ้างอิง

กนกพร แสนแก้ว. (2561). การศึกษาความรู้ความเข้าใจด้านการตรวจสถานที่เกิดเหตุของพนักงานสอบสวนในเขตพื้นที่ตำรวจภูธรจังหวัดนครปฐม. วารสารวิจัยและนวัตกรรมท้องถิ่น, 14(2), หน้า 121-136.

โกสินทร์ หินเธาว์ และศุภชัย ศุภลักษณ์นารี. (2562). วิธีคิดในการแสวงหาพยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์คดีจราจร. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 39(2), หน้า 140-160.

ตรองหทัย ยศประสิทธิ์. (2561). ความรู้ ความคิดเห็นในการเก็บรวบรวมพยานหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์ของพนักงานสอบสวน กองบังคับการตำรวจนครบาล 8 [วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

เทวฤทธิ์ อุทธา. (2555). การศึกษากระบวนการรักษาสถานที่เกิดเหตุและรักษาวัตถุพยานของเจ้าหน้าที่มูลนิธิต่าง ๆ ในเขตจังหวัดชลบุรี [วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

พิมลพัชร ประเสริฐกิตสิริ. (2560). ข้อจํากัดทางกฎหมายเกี่ยวกับการตรวจสถานที่เกิดเหตุทางอาญา. วารสารมหาวิทยาลัยพายัพ, 27(1), หน้า 103-115.

สวพ.FM91. (2567, 3 ธันวาคม). สลด ชายวัย 24 ปี ถูกรถไม่ทราบชนิดเฉี่ยวชนแล้วทับซ้ำจนเสียชีวิต กลางถนนเทพรัตน กม.18. สวพ. FM91. https://fm91bkk.com/newsarticle/63088

สำนักอำนวยความปลอดภัย กรมทางหลวง. (2568). รายงานอุบัติเหตุบนทางหลวงทั่วประเทศไทย ประจำปี 2564-2567. http://bhs.doh.go.th/download/accident

สุวิมล ว่องวาณิช. (2550). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น (พิมพ์ครั้งที่ 2). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Best, J. W. (1981). Research in education (4th ed.). Prentice-Hall.

Hayden, B. & Baldwin, B.S. (2017). Crime Scene Contamination Issues. https://www.crime-scene-investigator.net/crime-scenecontaminationissues.html

Peterson, J.L., Hickman, M.J., Strom, K.J., & Johnson, D.J. (2013). Effect of Forensic Evidence on Criminal Justice Case Processing. Journal of Forensic Science, 58(Suppl 1), pp. S78-S90.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

10-08-2026

รูปแบบการอ้างอิง

ปุจฉาการ อ., & มีเปี่ยม ภ. (2026). แนวทางการรวบรวมพยานหลักฐานในคดีจราจรทางบก: กรณีศึกษาพนักงานสอบสวน สังกัดกองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดสมุทรปราการ. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 9(2), A26-A40. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/human_dru/article/view/287372

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย