สถานภาพการศึกษาวัจนกรรมในงานวิชาการของไทยในรอบ 33 ปี (พ.ศ. 2536–2568)
คำสำคัญ:
สถานภาพ, วัจนกรรม, งานวิชาการบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์สถานภาพการศึกษาวัจนกรรมจากการรวบรวมบทคัดย่อในงานวิชาการของไทยในรอบ 33 ปี (พ.ศ. 2536–2568) จำนวน 180 เรื่อง โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงเอกสาร รวบรวมข้อมูลจากฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์มหาวิทยาลัยต่าง ๆ ในประเทศไทย และฐานข้อมูลออนไลน์ 3 ข้อมูล ได้แก่ Thai Journals Online (TCI-ThaiJo), Google Scholar และกูเกิล (Google) ผลการสังเคราะห์ข้อมูลสามารถจำแนกองค์ความรู้ได้เป็น 5 ประเด็น ดังนี้ 1) ช่วงเวลาที่มีการศึกษาวัจนกรรม แบ่งได้เป็น 4 ช่วง ได้แก่ช่วงบุกเบิก (พ.ศ. 2536–2545) ช่วงขยายแนวคิด (พ.ศ. 2546–2555) ช่วงเติบโตพร้อมยุคดิจิทัล (พ.ศ. 2556–2565) และช่วงร่วมสมัย (พ.ศ. 2566–2568) 2) แนวคิดทฤษฎีที่ใช้ศึกษางานวิจัยวัจนกรรม แบ่งได้เป็น 5 กลุ่ม แนวคิดที่พบมากสุดคือ กลุ่มแนวคิดวัจนกรรมและทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง 3) ประเด็นที่ศึกษาวัจนกรรม แบ่งได้เป็น 8 กลุ่ม ประเด็นที่พบมากสุดคือ การศึกษาการแสดงและจำแนกวัจนกรรม 4) ประเภทของวัจนกรรมที่ศึกษา แบ่งได้เป็น 7 ประเภท ประเภทที่พบมากสุดคือ การศึกษาวัจนกรรมแบบภาพรวม และ 5) บริบทที่ใช้ในการวิเคราะห์ แบ่งได้เป็น 7 ประเภท ประเภทที่พบมากสุดคือ การสื่อสารในชีวิตประจำวัน ทั้งนี้ ผลการศึกษาทำให้มองเห็นช่องว่างและแนวโน้มในการพัฒนางานวิจัยวัจนกรรมในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
กมลวรรณ ลิ้มเจษฎาพงษ์. (2563). วัจนกรรมการให้คําปรึกษาปัญหาชีวิตในคอลัมน์ธรรมะเดลี่ นิตยสารซีเคร็ต [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยทักษิณ.
กิตติพร บุญญานุภาพพงศ์. (2564). การสร้างชุมชนปฏิบัติในกลุ่มไลน์ผ่านวาทกรรมของการสื่อสารโดยใช้คอมพิวเตอร์เป็นสื่อกลาง [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ชมภูนุช ชมภูทิพย์ และปฐม หงษ์สุวรรณ. (2564). กลวิธีการนำเสนอคำปรึกษาปัญหาวัยรุ่นในนวนิยายชุดวัยแสบสาแหรกขาด. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 8(4), หน้า 146-159.
ชาญวิทย์ เยาวฤทธา. (2561). วัจนกรรมการแสดงความไม่พอใจของนักศึกษาต่อผู้ปกครองและปัจจัยที่ผู้พูดคำนึงถึง. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 12(2), หน้า 96–126.
ชาญวิทย์ เยาวฤทธา. (2565). “ศักดิ์ศรี” กับการสื่อสารจากมุมมองวัจนปฏิบัติศาสตร์: กรณีศึกษานักศึกษาและนักเรียนชายไทย. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 7(2), หน้า 1-19.
ทรงธรรม อินทจักร. (2550). แนวคิดพื้นฐานด้านวัจนปฏิบัติศาสตร์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ทัศนีย์ เมฆถาวรวัฒนา. (2541). วัจนกรรมการขอโทษในภาษาไทย [วิทยานิพนธ์อักษรศาสตร มหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปณยา สุไลมาน. (2549). แนวทางการแปลนวนิยายเรื่อง A Connecticut Yankee in King Arthur's Court ของ Mark Twain [วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปนันดา เลอเลิศยุติธรรม. (2549). การศึกษาความสุภาพในการขอร้องและการปฏิเสธในการติดต่อธุรกิจทางจดหมายในภาษาไทยตามแนววัจนปฏิบัติศาสตร์ [วิทยานิพนธ์อักษรศาสตร มหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ประภาศรี เจตทรงกุล. (2560). การแปลนวนิยายเรื่อง Beloved: ปัญหาและแนวทางการแก้ไข [วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ภรณี ภูศรี. (2555). การศึกษาการแปลวัจนกรรมการแสดงความไม่พอใจในภาพยนตร์ไทย [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหิดล.
มัลลิกา มาภา, ดวงเด่น บุญปก และวาสนา นามพงศ์ (2554). การสวดสรภัญญะของจังหวัดนครพนม: ศึกษาตามแนวชาติพันธุ์วรรณนาแห่งการสื่อสาร. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 3(6), หน้า 51–61.
ราตรี แจ่มนิยม, พีระวิศว์ พูลเขตรวิทย์ และพรสวรรค์ เจริญหงษ์ษา (2566). การวิเคราะห์วัจนกรรมการประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ภาคตะวันตกของไทยที่ปรากฏในสื่อออนไลน์.
วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี, 14(1), หน้า 127-142.
โรเบิร์ต ทรอยเยอร์. (2550). บทสนทนาในวรรณกรรมนานาชาติภาษาอังกฤษ : การเปรียบเทียบการสนทนาระหว่างพ่อแม่กับลูกในเรื่องสั้นในสามวิธภาษาของภาษาอังกฤษ [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมฤดี เดชอมร. (2540). หน้าที่ทางปริจเฉทของอนุภาค LE ในภาษาม้งเขียว [วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สินี วณิชชานนท์. (2541). วัจนกรรมการสัญญาของเด็กไทย: การศึกษาเชิงอภิวัจนปฏิบัติศาสตร์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุทธิดา จันทร์ดวง. (2565). กลวิธีทางภาษาในการตั้งกระทู้เพจยำเผ็ด กระทู้เด็ดโซเชียล. วิวิธวรรณสาร วารสารด้านภาษาและวัฒนธรรม, 6(1), หน้า 113–126.
อรวรรณ ปิลันธน์โอวาท. (2546). รายงานการวิจัยเรื่อง กรอบวาทกรรมวิเคราะห์กับกรณีศึกษาไทย. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อังค์วรา อรินหมะพันธ์. (2551). การแปลนวนิยายแนวเสียดสี เรื่อง Catch-22 [วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อุมาภรณ์ สังขมาน. (2559). กลวิธีทางภาษาในวัจนกรรมเสียดสีเพื่อสร้างความตลกขบขันของไทย. วารสารมนุษยศาสตร์วิชาการ, 23(1), หน้า 154-178.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
- บทความในวารสารวิชาการมนุษย์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี เป็นความคิดเห็นของผู้นิพนธ์ ไม่ใช่ความคิดเห็นของกองบรรณาธิการ และไม่ใช่ความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการและ/หรือของคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
- กองบรรณาธิการไม่สงวนสิทธิ์ในการคัดลอก แต่ให้อ้างอิงแสดงที่มา
- บทความที่ได้รับตีพิมพ์จะมีการตรวจความถูกต้องเหมาะสมจากกองบรรณาธิการและผู้ทรงคุณวุฒิในสาขาที่เกี่ยวข้อง (peer review) จำนวน 3 คน โดยผู้ทรงคุณวุฒิจะไม่ทราบผู้นิพนธ์ และผู้นิพนธ์ไม่ทราบชื่อผู้ทรงคุณวุฒิ (double-blind peer review)
