Social Cognition for the Prevention and Management of Cyberbullying among Primary School Students
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
This academic article aims to synthesize theoretical perspectives on social perception as core mechanism for preventing and coping with cyberbullying among primary school students. The discussion is organized into four key areas: (1) definitions and components of social perception, (2) an overview of cyberbullying issues and common patterns observed in Thai primary schools, (3) the relationship between students' levels of social perception and their ability to prevent or respond to cyberbullying, and (4) strategies for fostering social perception through curriculum integration, cooperative group activities, and child-centered counseling. The analysis is grounded in relevant theoretical frameworks including Social Cognitive Theory, Social Learning Theory, and the Empathic Cycle Model. These frameworks are translated into practical guidelines for schools to systematically plan, prevent, improve, and monitor cyberbullying issues at the primary level.
Downloads
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
The information on the website, including images, audio, video, and text, will be allowed to be shared by citing the source, will not be used for commercial purposes, and will not be modified. (CC-BY-NC-ND)
References
กิติรัตน์ สุวรรณรงค์. (2564). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการกลั่นแกล้งทางออนไลน์ของนักเรียนประถมศึกษา จังหวัดชลบุรี. [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา]. 51-57. https://digital_collect.lib.buu.ac.th/dcms/files/62910131.pdf
ขวัญชนก การิก, มณฑิรา ตารุเพ็ง, และพัชราภรณ์. (2565). กิจกรรมกลุ่มเสริมสมรรถนะทางสังคมในเด็ก ประถมศึกษา กรุงเทพมหานคร. วารสารพัฒนาการเด็ก, 10(2), 150–165. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/edj/article/view/258907
ปัญจรัตน์ ไล้สุวรรณชาติ, ธานินทร์ สุธีประเสริฐ, และสุภาพร บุญศิริลักษณ์. (2562). ปัจจัยทำนายการกลั่น แกล้งและถูกกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ของนักเรียนในภาคกลางของประเทศ, วารสารสุขภาพจิตแห่ง ประเทศไทย, 30(2), 100–113. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jmht/article/view/252315
ณรงค์ศักดิ์ นวภัทร. (2566). สถานศึกษาต้นแบบในการป้องกันการกลั่นแกล้ง ข่มเหง รังแกกันในโรงเรียน ของนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาและมัธยมศึกษา. วารสารกระบวนการยุติธรรม, 16(1), 35–68. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JTJS/article/view/260584
ธำรง เลิศรัตน์กุล, ธีรพร สุนทรลักษณ์, และศุภกร สุทธิกุล. (2565). Awareness, perception and perpetration of cyberbullying by high school students and undergraduates in Thailand. PLOS ONE, 17(4), e0267702.
https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0267702
นฤมลพรรณ กัลยาณวุฒิ. (2566). การพัฒนาชุดกิจกรรมละครสร้างสรรค์เพื่อป้องกันพฤติกรรมการกลั่นแกล้งรังแกผู้อื่นของเด็กในช่วงอายุ 9–10 ปี โรงเรียนวลีรัตน์วิทยา. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 7(8), 268–278. http://ir-ithesis.swu.ac.th/dspace/bitstream/123456789/2507/1/gs611130388.pdf
บุษราคัม ชัชวาลชาญชนกิจ, ธีระ กุลสวัสดิ์, และภัสนันท์ พ่วงเถื่อน. (2566). ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการกลั่นแกล้งบนโลกไซเบอร์: กรณีศึกษานิสิตมหาวิทยาลัยบูรพา. วารสารด้านการบริหารรัฐกิจ และการเมือง, 12(2). https://so03.tci-thaijo.org/index.php/papojournal/article/view/270975/181227
พงษ์สุดา ป้องสีดา. (2564). ความชุกของการรังแกกันและปัจจัยด้านครอบครัวที่เกี่ยวข้องในนักเรียน ระดับชั้นประถมศึกษาตอนปลายและมัธยมศึกษา จังหวัดน่าน. เชียงรายเวชสาร, 13(2), 102–119. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/crmjournal/article/view/249930/170275
พรพิมล เจริญอักษรกุล. (2567). การเสริมสร้างความเห็นอกเห็นใจของนักเรียนประถมศึกษาตอนปลายโดยใช้กิจกรรมแนะแนว. [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ]. https://so03.tcithaijo.org/index.php/JMND/article/view/283693/187278
พินวา แสนใหม่. (2563). การรังแกทางไซเบอร์ผ่านสื่อออนไลน์: สาเหตุและแนวทางการจัดการปัญหา. [วิทยานิพนธ์ปริญญานิเทศศาสตรมหาบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์]. https://libdcms.nida.ac.th/thesis6/2563/b210818e.pdf?utm_source=chatgpt.com
รักษ์ ห้วยเรไร. (2568). การพัฒนาการปรึกษากลุ่มแบบบูรณาการทฤษฎีการบำบัดความคิดพฤติกรรมต่อคติสมบูรณ์แบบของนักเรียนที่มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์. [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา]. https://buuir.buu.ac.th/handle/1234567890/6942
ลิขิต ใจดี. (2566). การวิจัยละครสร้างสรรค์ในประเทศไทย สู่แนวทางการพัฒนาโมเดล ละครสร้างสรรค์เพื่อส่งเสริมทักษะการจัดการความขัดแย้งของเยาวชน ในสถานพินิจคุ้มครองเด็กและเยาวชน. วารสารศิลปกรรมศาสตร์วิชาการ วิจัย และงานสร้างสรรค์, 10(1), 234-254.
https://so05.tci-thaijo.org/index.php/arts/article/view/266491
สุหทัย โตสังวาล. (2568). บทบาทพยาบาลจิตเวชและแนวปฏิบัติในการป้องกันการกลั่นแกล้งบนโลกออนไลน์ของวัยรุ่น. วารสารวิทยาการวิจัยและวิทยาการปัญญา, 39(2), 85-91. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/JPNMH/article/view/268269
สุจิตรา แก้วสีนวล, และฤทัยชนนี สิทธิชัย. (2564). การศึกษาความสามารถในการปรับตัวเชิงดิจิทัลต่อการกลั่นแกล้งทางไซเบอร์และประทุษวาจาออนไลน์ของนักเรียนประถมศึกษาเปรียบเทียบระหว่างจังหวัดเชียงใหม่–สงขลา. วารสารสารสนเทศศาสตร์, 39(4), 87–102.
https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jiskku/article/view/253747
หทัยชนก เผ่าวิริยะ. (2564). พฤติกรรมการรังแกผู้อื่นและการตกเป็นเหยื่อการรังแกผ่านโลกไซเบอร์ของ นิสิตพยาบาล. พยาบาลสาร, 48(1), 159–173.
อมรทิพย์ อมราภิบาล. (2559). เหยื่อการรังแกผ่านโลกไซเบอร์ในกลุ่มเยาวชน: ปัจจัยเสี่ยง ผลกระทบต่อ สุขภาพจิต และการปรึกษาบุคคลที่สาม. วารสารวิทยาการวิจัยและวิทยาการปัญญา, 14(1), 59–73. https://ojs.lib.buu.ac.th/index.php/search2/article/view/4395
อเนชา รัตนธรรมทอง. (2566). การพัฒนาโปรแกรมการยอมรับและพันธะสัญญาออนไลน์เพื่อเสริมสร้างการควบคุมยับยั้งการกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ในวัยรุ่น. วารสารวิจัยการแพทย์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 24(1). 80-91. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JRTAN/article/view/257018/177443
Corbett BA., Qualls LR., Valencia B., Fecteau SM., & Swain DM. (2018). Peer-mediated theatre‐based intervention improves social cognition in inclusive elementary classrooms. Frontiers in Psychiatry, 9, 234.
https://www.researchgate.net/publication/267743541_Peer-Mediated_Theatrical_Engagement_for_Improving_Reciprocal_Social_ Interaction_in_Autism_Spectrum_Disorder
Baron‐Cohen, S. (1988). Mindblindness: An essay on autism and theory of mind. MIT Press.
https://archive.org/details/mindblindnessess0000baro/page/n6/mode/1up
Bruner, J. S., & Tagiuri, R. (1954). The perception of people. In J. S. Bruner & E. G. Judd (Eds.), Person perception and interpersonal behavior. Stanford University Press, 41-66. https://archive.org/details/personperception0000tagi_c8e9/page/n1/mode/1up
Cantor, N., & Mischel, W. (1979). Prototypes in person perception. Advances in Experimental Social Psychology, 12, 3–52. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0065260108602580?via%3Dihub
Crick, N. R., & Dodge, K. A. (1994). A reformulation of social information‐processing mechanisms in children’s social adjustment. Psychological Bulletin, 115(1), 74–101. https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2F0033-2909.115.1.74
Epley, N., & Gilovich, T. (2016). The mechanics of motivated reasoning. Journal of Economic Perspectives, 30(3), 133–140.
https://pubs.aeaweb.org/doi/pdfplus/10.1257/jep.30.3.133
Fiske, S. T., & Taylor, S. E. (2013). Social cognition: From brains to culture (2nd ed.). Sage Publications. https://sk.sagepub.com/book/mono/preview/social-cognition-2e.pdf
Franzen, M., de Jong, P. J., Veling, W., & aan het Rot, M. (2021). Victims of bullying: Emotion recognition and understanding. Frontiers in Psychology, 12, Article 729835. https://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2021.729 835/full
Healy, M., Richard, A., & Kidia, K. (2022). How to reduce stigma and bias in clinical communication: A narrative review. Journal of General Internal Medicine, 37(10), 2533–2540. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9360372/
Heider, F. (1958). The psychology of interpersonal relations. Wiley. https://archive.org/details/psychologyofinte00heidrich/page /n4/mode/1up?utm_source=chatgpt.com
Kelley, H. H. (1973). The processes of causal attribution. American Psychologist, 28(2), 107–128. https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2Fh0034225
Leff, S. S., Waasdorp, T. E., Paskewich, B. S., Bevans, K. B., & Winston, F. K. (2020). The Free2B multi media bullying prevention experience: An exemplar of scientific edutainment. Frontiers in Psychiatry, 11, Article 679.
https://www.frontiersin.org/journals/psychiatry/articles/10.3389/fpsyt.2020.00679/full
Modecki, K. L., Low-Choy, S., Vasco, D., Vernon, L., & Uink, B. (2021). Commentary response: Smartphone use and parenting: Re-stratifying the multiverse for families of young children. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 62(12), 1497–1500. https://doi.org/10.1111/jcpp.13433
Osterhaus, C., & Koerber, S. (2021). The development of advanced theory of mind in middle childhood: A longitudinal study from age 5 to 10 years. Child Development, 92(5), 1872–1888. https://srcd.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/cdev.13627
Pérez, J., Castro, M., Awad, E., López, G., & Reneses, M. (2023). Virtual harassment, real understanding: Using a serious game and Bayesian Networks to study cyberbullying. SSRN. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4648587
Ratner, K. G. (2020). Social Cognition. Oxford Research Encyclopedia of Psychology.
https://spl.psych.ucsb.edu/publication/journal-article/social- cognition/Social%20Cognition.pdf
Ratnayaka, G., Atapattu, T., Herath, M., Zhang, G., & Falkner, K. (2020). Enhancing the identification of cyberbullying through participant roles. https://aclanthology.org/2020.alw-1.11.pdf
Russo Ponsaran, N., McKown, C., Karls, A., & Wu, I. (2021). Psychometric properties of Virtual Environment for Social Information Processing (VESIP), a social information processing simulation assessment for children. Social Development, 30(3), 615–640. https://eric.ed.gov/?id=ED613494
Saxe, R. (2006). Uniquely human social cognition. Current Opinion in Neurobiology, 16(2), 235–239. https://saxelab.mit.edu/wp-content/uploads/2018/11/Saxe-R.-2006.-Uniquely-Human-Social-Cognition-Current-Opinion-in-Neurobiology.pdf
Van Reemst, L., & Jongerling, J. (2021). Measuring and modeling exposure to external workplace aggression in three types of emergency responders. Journal of Interpersonal Violence, 36(17-18), 7978–8003. https://doi.org/10.1177/0886260519847780
