สังคมวิทยาดิจิทัลและรูปแบบการประยุกต์ใช้เพื่อการพัฒนาสังคม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
สังคมวิทยาดิจิทัลเป็นศาสตร์ที่สำคัญอย่างยิ่งในการศึกษาสังคมในปัจจุบัน เพราะเทคโนโลยีดิจิทัลได้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในการดำรงชีวิตของมนุษย์ทุกด้าน การนำความรู้และแนวคิดจากสังคมวิทยาดิจิทัลมาประยุกต์ใช้อย่างเหมาะสม ย่อมสามารถสร้างสังคมเข้มแข็ง มั่นคงและยั่งยืนตลอดไป ดังนั้น บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดสำคัญของสังคมวิทยาดิจิทัล 2) เพื่อศึกษาหลักการสำคัญของสังคมวิทยาดิจิทัล 3) เพื่อศึกษารูปแบบการประยุกต์ใช้สังคมวิทยาดิจิทัลในการพัฒนาสังคม โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร เช่น หนังสือ รายงานการวิจัย วิทยานิพนธ์ บทความวิชาการ และบทความวิจัย ผลการศึกษา พบว่า 1) แนวคิดสำคัญของสังคมวิทยาดิจิทัล ประกอบด้วย การสร้างและการใช้เทคโนโลยี การแลกเปลี่ยนข้อมูลและการสื่อสาร การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม การสร้างสังคมออนไลน์ ความสัมพันธ์ระหว่างเทคโนโลยีและสังคม และการกำกับดูแลและจริยธรรมดิจิทัล 2) หลักการสำคัญของสังคมวิทยาดิจิทัล ประกอบด้วย การเข้าใจและวิเคราะห์ผลกระทบของเทคโนโลยี การพัฒนานโยบายและกฎหมาย การสร้างสังคมที่ยั่งยืนและเป็นประโยชน์ การแก้ไขปัญหาทางสังคม และการสร้างการเข้าถึงและความเสมอภาค 3) รูปแบบการประยุกต์ใช้สังคมวิทยาดิจิทัลในการพัฒนาสังคม ครอบคลุมหลายมิติ ทั้งมิติทางสังคมและวัฒนธรรม เศรษฐกิจ การเมือง สิ่งแวดล้อม นวัตกรรม การเรียนรู้ สุขภาพ และการสร้างเมืองอัจฉริยะ การศึกษานี้มีความสำคัญต่อการสร้างความเข้าใจเชิงลึกเกี่ยวกับบทบาทของเทคโนโลยีดิจิทัลต่อสังคม โดยเฉพาะในบริบทของประเทศไทยที่กำลังขับเคลื่อนการพัฒนาด้วยนโยบายดิจิทัลเพื่อสังคม ช่วยสนับสนุนการกำหนดแนวทางเชิงนโยบายและกลยุทธ์เพื่อส่งเสริมความเท่าเทียมและความยั่งยืนของสังคมในยุคดิจิทัล
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อมูลภาพ เสียง วิดีโอ และข้อความที่ปรากฎบนเว็บไซต์นี้ ผู้นำไปใช้จะถูกอนุญาตให้นำไปใช้ได้ โดยจะต้องอ้างอิงแหล่งที่มา จะต้องไม่นำไปใช้เพื่อการค้า และจะต้องไม่ดัดแปลง (CC-BY-NC-ND)
เอกสารอ้างอิง
ณวิญ เสริฐผล. (2564). สังคมวิทยาเบื้องต้น. โอ. เอส. พริ้นติ้ง เฮ้าส์.
ทวีสุข ธรรมศักดิ์ (2564). The Great Reset ปฏิวัติระเบียบโลกใหม่. บุ๊ค ด็อท คอม.
สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ [สดช]. (2562). นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (พ.ศ. 2561–2580). กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. https://ict.moph.go.th/upload_file/files/daa49779bd3cd0c06774529009f03f1e.PDF
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) [DGA]. (2566). แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัล พ.ศ. 2566–2570. ราชกิจจานุเบกษา. https://shorturl.asia/P9GJI
สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล [DEPA]. (2565). แผนแม่บทการส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2566–2570). สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล. https://shorturl.asia/daz9W
Anderson, T. & Dron, J. (2020). Teaching Crowds: Learning and Social Media. Athabasca University Press.
Anyuor, N. (2021). Social media research methodology: Conducting qualitative, quantitative and mixed approaches. In Chukwuere, J. E., Adom, D. & Chukwuere, P. C. (Eds.). A-Z of social media research methods (pp. 90-101). Johannesburg, South Africa: Jozac Publishers.
Ayhan, B. (Ed.). (2017). Digitalization and Society. In Ayhan, B. (Ed.), Digitalization and Society (pp. 29-47). Peter Lang.
Bernholz, L., Landemore, H. & Reich, R. (Eds.). (2021). Digital Technology and Democratic Theory. Chicago: University of Chicago Press.
Bhat, S. (2024). Impact of Social Media on Society. International Research Journal on Advanced Engineering Hub (IRJAEH), 2(3), 473-480. https://irjaeh.com/index.php/journal/article/view/84/79
Boualou, E. & Zahi, F. (2023). Sociology & digital technology: The mutation of sociological research. In Proceedings of the International Conference in Innovation on Statistical Models Applied on Management, Humanity and Social Sciences (ICISMAMH2S 2023). SHS Web of Conferences, 175, 01054. Les Ulis, France: EDP Sciences. https://doi.org/10.1051/shsconf/202317501054
Boyd, D. (2014). It's Complicated: The Social Lives of Networked Teens. New Haven: Yale University Press.
Boyd, D. M. & Ellison, N. B. (2007). Social Network Sites: Definition, History, and Scholarship. Journal of Computer-Mediated Communication, 13(1), 210-230. http://dx.doi.org/10.1111/j.1083-6101.2007.00393.x
Chadwick, A. (2018). The Hybrid Media System: Politics and Power. (2nd ed.). Oxford University Press.
Couldry, N. & Mejias, U. A. (2019). The Costs of Connection: How Data Is Colonizing Human Life and Appropriating It for Capitalism. Stanford: Stanford University Press.
Eke, D. & Stahl, B. (2024). Ethics in the Governance of Data and Digital Technology: An Analysis of European Data Regulations and Policies. Digital Society, 3(1), 11. https://doi.org/10.1007/s44206-024-00101-6
Fuchs, C. (2020). Communication and Capitalism: A Critical Theory. London: University of Westminster Press.
Fussey, P. & Roth, S. (2020). Digitizing Sociology: Continuity and Change in the Internet Era. Sociology, 54(4), 659-674. https://doi.org/10.1177/0038038520918562
Hinduja, S. & Patchin, J. W. (2008). Social networking and identity construction: Personal information of adolescents on the Internet: A quantitative content analysis of My Space. Journal of Adolescence, 31(1), 125-146. https://shorturl.asia/lfDQe
Hollands, R. G. (2020). Will the real smart city please stand up?: Intelligent, progressive or entrepreneurial?. In The Routledge companion to smart cities (pp. 179-199). Routledge. https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781315178387-13/real-smart-city-please-stand-robert-hollands
Hanisch, M., Goldsby, C., Fabian, N. & Oehmichen, J. (2023). Digital Governance: A Conceptual Framework and Research Agenda. Journal of Business Research, 162(C), Article 113777. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2023.113777
Hosseini, M., Wieczorek, M. & Gordijn, B. (2022). Ethical issues in social science research employing Big Data. Science and Engineering Ethics, 28(29). https://doi.org/10.1007/s11948-022-00380-7
Katz, J., Rice, R. E. & Aspden, P. (2001). The Internet, 1995-2000: Access, Civic Involvement, and Social Interaction. American Behavioral Scientis, 45(3), 405-419. https://doi.org/10.1177/0002764201045003004
Kitchin, R. (2018). The Real-Time City? Big Data and Smart Urbanism. GeoJournal, 79(1), 1-14. DOI:10.1007/s10708-013-9516-8
Leiner, B.M., et al. (1997). "The Past and Future History of the Internet." Communications of the ACM, 40(2), 102-108. https://dl.acm.org/doi/10.1145/253671.253741
Lupton, D. (2012). Digital sociology: An introduction. University of Sydney. https://doi.org/10.2139/ssrn.2273418
Lupton, D. (2015a). Digital sociology. Routledge.
Lupton, D. (2015b). Health promotion in the digital era: A critical commentary. Health Promotion International, 30(1), 174-183. https://doi.org/10.1093/heapro/dau091
Lupton, D. (2018). Digital Health: Critical and Cross‑Disciplinary Perspectives. Abingdon & New York: Routledge.
Nair, M. & Patil, A. D. Y. (2023). “Impact Of Social Media On Digital Society”. Journal of Namibian Studies, 33(3), 4101-4111. https://www.namibian-studies.com/index.php/JNS/article/view/3414/2367
Mondal, S. (2024). Using digital platforms to empower small businesses and local communities in the USA. International Journal of Innovative Research in Technology, 11(7), 1984-1985. https://ijirt.org/publishedpaper/IJIRT171022_PAPER.pdf
Oxford University Press. (n.d.). Digital. In Oxford Learner’s Dictionary online. https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/digital
Rogers, R. (2019). Doing Digital Methods. London: SAGE Publications.
Serpa, S. (2021). Digital Society and Digital Sociology One Thing Leads to the Other. Science Insights, 38(3), 314-316. https://bonoi.org/index.php/si/article/view/472
Selwyn, N. (2019). "Digital Sociology in Everyday Life." In Orton-Johnson, K., and Prior, N. (Eds.), Digital Sociology: Critical Perspectives. Palgrave Macmillan.
Shelton, T. & Lodato, T. (2019). Actually existing smart citizens. City, 23(1), 35-52. https://doi.org/10.1080/13604813.2019.1575115
Skopek, J. (2023). Introduction and overview to the Research Handbook on Digital Sociology. In J. Skopek (Ed.), Research handbook on digital sociology (pp. 1–22). Cheltenham: Edward Elgar Publishing. https://doi.org/10.4337/9781789906769
Stahl, B. C. (2025). The Ethics of Data and Its Governance: A Discourse Theoretical Approach. Information, 16(6), 497. P. 1-29. https://doi.org/10.3390/info16060497
Uludağ, A. & İleri, Y. Y. (2017). Digital Health. In B. Ayhan (Ed.), Digitalization and Society (pp. 115-131). Peter Lang.
Van Dijck, J., Poell, T. & de Waal, M. (2018). The Platform Society: Public Values in a Connective World. Oxford: Oxford University Press.
Vousinas, G. (2012). The history of Internet & the birth of InfoCom industry: IT & economic performance. LAP Lambert Academic Publishing.
Winthereik, B. R. (2017). Review of the book Digital sociology: The reinvention of social research, by N. Marres. Science & Technology Studies, 30(3), 54-55. https://shorturl.asia/iEuno
Wu, M. Y. (2025). Examining the impacts of information and communication technology (ICT) on national development and wellbeing: A global perspective. Journal of Economy and Technology, 3, 190-201. https://shorturl.asia/iPuTJ
Wynn, J. R. (2009). Digital sociology: Emergent technologies in the field and the classroom. Sociological Forum, 24(2), 448-456. https://doi.org/10.1111/j.1573-7861.2009.01109.x
Zajko, M. (2022). Artificial intelligence, algorithms, and social inequality: Sociological contributions to contemporary debates. Sociology Compass. 2022; 16:e12962. 1-12. https://doi.org/10.1111/soc4.12962
Zhao, Y. & Wang, M. (2023). Digital sociology: origin, development, and prospects from a global perspective. The Journal of Chinese Sociology, 10(19), 1-21. https://doi.org/10.1186/s40711-023-00198-1
Zhou, C. (2024). Artificial intelligence in sociology: A critical review and future directions. FILOSOFIJA. SOCIOLOGIJA, 35(4), 456-466. https://doi.org/10.6001/fil-soc.2024.35.4.8
Zuboff, S. (2019). The Age of Surveillance Capitalism: The Fight for a Human Future at the New Frontier of Power. New York: PublicAffairs. https://www.hbs.edu/faculty/Pages/item.aspx?num=56791
