ผีบุ้งเต้า: การจัดการความรู้วัฒนธรรมท้องถิ่นกับการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนหมู่บ้านไฮตาก ตำบลลาดค่าง อำเภอภูเรือ จังหวัดเลย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาการจัดการความรู้วัฒนธรรมผีบุ้งเต้ากับการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนหมู่บ้านไฮตาก ตำบลลาดค่าง อำเภอภูเรือ จังหวัดเลย ใช้การศึกษาเอกสาร และการลงพื้นที่เก็บรวบรวมข้อมูล พบว่า 1) การจัดการความรู้วัฒนธรรมผีบุ้งเต้า มี 3 ขั้นตอน ดังนี้ (1) ขั้นการแบ่งปันความรู้ที่อยู่ในตัวคน และเอกสาร ใช้วิธีการประชุม การสนทนากลุ่ม และการสัมภาษณ์ เน้นการเลกเปลี่ยนข้อมูลตามแนวทางสุนทรียสนทนา (2) ขั้นการสร้างความรู้ ใช้กระบวนการมีส่วนร่วมวิเคราะห์ สังเคราะห์ และตีความหมาย โดยร่วมกันสรุปเป็นชุดข้อมูลความรู้ และนำออกเผยแพร่ (3) ขั้นการนำความรู้ไปใช้ ด้วยการพัฒนาองค์ความรู้ให้เหมาะสมกับกิจกรรรม เช่น การสื่อความหมาย การพัฒนาผลิตภัณฑ์หน้ากากผีบุ้งเต้า และร่วมแห่ในขบวนพาเหรดผีบุ้งเต้าของจังหวัดเลย ส่วน 2) การจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชน พบว่า เป็นการดำเนินการรูปแบบมีส่วนร่วมโดยชุมชน ด้วยการนำองค์ความรู้วัฒนธรรมผีบุ้งเต้ามาขับเคลื่อน และพัฒนาการศักยภาพกลุ่มท่องเที่ยว พบว่า มี 4 ด้าน ดังนี้ (1) ด้านการบริหารจัดการ ได้แก่ การประสานงานนักท่องเที่ยว การจัดโปรแกรมท่องเที่ยว การดูแลความปลอดภัย การเป็นผู้สื่อความหมาย (2) ด้านทรัพยากรท่องเที่ยว ได้แก่ การพัฒนาและสร้างความรู้ตามเส้นทางท่องเที่ยว การสื่อสารอัตลักษณ์การท่องเที่ยว (3) ด้านกิจกรรมท่องเที่ยว ได้แก่ กิจกรรมการระบายสีหน้ากาก การนั่งรถอีแต๊กชมวิถีชุมชน การสรงน้ำพระพุทธนาวาบรรพต และ (4) ด้านการมีส่วนร่วมของชุมชน ได้แก่ การเป็นเจ้าบ้านที่ดี การร่วมจัดการท่องเที่ยว และร่วมจัดการทรัพยากรท่องเที่ยว ส่วนการนำองค์ความรู้วัฒนธรรมผีบุ้งเต้ามาใช้จัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม พบว่ามี 3 รูปแบบ ดังนี้ (1) รูปแบบการท่องเที่ยวชมวัฒนธรรมหมู่บ้านไฮตาก (2) รูปแบบการท่องเที่ยวชมและสัมผัสกับวิถีชีวิตหมู่บ้านไฮตาก และ (3) รูปแบบการท่องเที่ยวสัมผัสบรรยากาศธรรมชาติ โดยทุกรูปแบบการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนนั้นจะเน้นให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสกับประสบการณ์ทางวัฒนธรรมผีบุ้งเต้า ตามความเหมาะสมของเวลาที่เข้ามาท่องเที่ยว
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อมูลภาพ เสียง วิดีโอ และข้อความที่ปรากฎบนเว็บไซต์นี้ ผู้นำไปใช้จะถูกอนุญาตให้นำไปใช้ได้ โดยจะต้องอ้างอิงแหล่งที่มา จะต้องไม่นำไปใช้เพื่อการค้า และจะต้องไม่ดัดแปลง (CC-BY-NC-ND)
เอกสารอ้างอิง
กฤษณะ เนียมหอม และกัมปนาท วงษ์วัฒนพงษ์. (2564). การจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมโดยชุมชน. Journal of Roi Kaensarn Academi, 6(11), 350-363. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/250384
คณพศ ภูวบริรักษ์. (2568, กันยายน 10). การจัดการวัฒนธรรมเพื่อการท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์ท้องถิ่นของเมืองรอง. https://researchcafe.tsri.or.th/tourism-culture/
ณัฏฐพัชร มณีโรจน์. (2560). การจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชน. วารสารวิชาการท่องเที่ยวไทยนานาชาติ, 13(2), 25-45. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jitt/article/view/113060
ไทยโรจน์ พวงมณี, คชสีห์ เจริญสุข และ สุภาวดี สำราญ. (2565). อัตลักษณ์และสุนทรียภาพของหน้ากากผีบุ้งเต้าที่ส่งผลต่อการพัฒนาการท่องเที่ยวบ้านไฮตาก อำเภอภูเรือ จังหวัดเลย. มังรายสาร, 10(2), 67-81. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/mrsj/article/view/260436
ไทยโรจน์ พวงมณี, มาริษา ภิรมย์แทน เดอ เบลส์, คชสีห์ เจริญสุข, อรทัย จิตไธสง และพชรมณ ใจงามดี. (2567). สุนทรียศาสตร์การท่องเที่ยวบ้านพิพิธภัณฑ์ไทดำบ้านนาป่าหนาด ตำบลเขาแก้ว อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย. วารสารมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และนวัตกรรม มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 3(2), 163-179. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/hsi_01/article/view/271192
นัยนา อรรจนาทร. (2568). ผีบุ้งเต้า: ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่อยู่ในวิถีชีวิตชาวไทเลย. วารสารวิจัยสมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทย, 18(1), 69-83. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/tla_research/article/view/280119
บุญชู ศรีไตรภพ. (2567, กันยายน 8). ย้อนชมตำนานเรื่องเล่าของผีบุ้งเต้าสุดอลังการ 1 ใน 3 ผี ของจังหวัดเลย. https://www.topnews.co.th/news/1033617
รัก–ยม (นามแฝง), 2560, กันยายน 8). พระพุทธรูปนาวาบรรพต ศรัทธาสุดหนาวที่ภูเรือ. https://www.thairath.co.th/horoscope/interesting/1116684.
วารัชต์ มัธยมบุรุษ. (2562). โครงสร้างของระบบการท่องเที่ยว. วารสารการบริการและการท่องเที่ยวไทย, 14(1), 94-102. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/tourismtaat/article/view/175101
สำนักงานเกษตรภูเรือ. (2568, กันยายน 8). ประวัติความเป็นมาของอำเภอภูเรือ. http://phuruea.loei.doae.go.th/?page_id=108
สุวิมล สมไชย, พิกุล ภูมิแสน, สำเร็จ อาจธะขันธ์ และสนุก สิงห์มาตร. (2566). การจัดการวัฒนธรรมสู่แนวคิดการท่องเที่ยววัฒนธรรมเชิงสร้างสรรค์. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 3(6), 1035-1048. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/IARJ/article/view/272810
องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษ เพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน). (2567, กันยายน 10). อพท.เลย เข้าร่วมงานพิธีแห่สรงน้ำพระพุทธนาวาบรรพต ณ ยอดอุทยานแห่งชาติภูเรือ. https://www.dasta.or.th/th/article/3510
Albescu, F., Pugna, I. & Paraschiv, D. (2009). Cross-Cultural Knowledge Management. Informatica Economica, 13(4), 39-50. https://www.revistaie.ase.ro/content/52/05%20-%20Albescu,%20Pugna.pdf
Ebewo, P. & Sirayi, H. M. (2009). The Concept of Arts Cultural Management: A Critical Reflection. The Journal of Arts Management Law and Society, 38(4), 281-295. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.3200/JAML.38.4.281-295
Gracan, D., Zadel, Z. & Rudancic-Lugaric, A. (2010). Strategic Management of Cultural-Tourism Resources. Academica Turistica, 3(1-2), 16-25. https://www.hippocampus.si/ISSN/2335-4194/3_1-2_16-25.pdf
Intezari, A., Taskin, N. & Pauleen, D. J. (2017). Looking beyond Knowledge Sharing: an Integrative Approach to knowledge Management Culture. Journal of Knowledge Management, 21(2), 492-515. https://www.emerald.com/jkm/article-abstract/21/2/492/261252/Looking-beyond-knowledge-sharing-an-integrative?redirectedFrom=fulltext
Lak, A., Gheitasi, M. & Timothy, J. D. (2019). Urban Regeneration Through Heritage Tourism: Cultural Policies and Strategic Management. Journal of Tourism and Cultural Change, 18(4), 386-403. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14766825.2019.1668002
Panich, W., Maneenetr, T., Kunarucks, T., & Promsaka Na Sakolnakorn, T. (2017). The Management Strategy of Cultural Tourism: A Case Study of Sakon Nakhon Province Thailand. Asian Social Science, 10(15), 48-54. doi:10.5539/ass.v10n15p48
Wroblewski, L., Gaio, A. & Rosewall, E. (2019). Sustainable Cultural Management in the 21st Century. Sustainability, 11(17), 2-6. https://doi.org/10.3390/su11174665
