จิตรกรรมวัดเสม็ด: แนวคิด รูปแบบและค่านิยม ที่สัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงของยุคสมัย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
จิตรกรรมวัดเสม็ด: แนวคิด รูปแบบ ค่านิยมที่สัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงของยุคสมัย เป็นงานวิจัยที่ศึกษาวิเคราะห์งานจิตรกรรมด้านแนวคิด คติ และรูปแบบการวาดที่มีความสัมพันธ์กับค่านิยม การสะท้อนความเปลี่ยนแปลงทางสังคมโดยเชื่อมโยงเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ วิถีชีวิตชุมชนท้องถิ่นบริเวณอ่างศิลา จังหวัดชลบุรีและบริบทพื้นที่ใกล้เคียง โดยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาวิเคราะห์ ลักษณะรูปแบบ โครงสร้าง เทคนิค การใช้สี ที่ปรากฏในจิตรกรรมฝาผนังในวัดเสม็ดที่แสดงถึงความแตกต่างจากจิตรกรรมไทยประเพณีแบบดั้งเดิม.2) เพื่อศึกษาวิเคราะห์วิถีชีวิตชุมชนอ่างศิลาและตำบลเสม็ดและสภาพท้องถิ่นในสมัยรัชกาลที่ 5 และเรื่องราวที่ปรากฏในจิตรกรรม ฝาผนังในวัดเสม็ดผ่านองค์ประกอบในงานจิตรกรรมฝาผนัง และ 3) สังเคราะห์แนวคิด คติความเชื่อและค่านิยมของผู้คนร่วมสมัย ที่สะท้อนความเปลี่ยนแปลงทางสังคมของช่วงรัชสมัยรัชกาลที่ 4-5 จากงานจิตรกรรมวัดเสม็ด
จากการวิจัย พบว่าโครงสร้างงานจิตรกรรมฝาผนังวัดเสม็ดแตกต่างไปจากแบบแผนประเพณีเดิมที่สืบทอดมาในสมัยอยุธยาและสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น.ช่างเขียนภาพมีแนวคิดอิสระในการนำเสนอเรื่องราวและจัดวาง องค์ประกอบบางส่วนใหม่ ผนังด้านหลังพระประธานยังคงเขียนคติไตรภูมิ ผนังด้านหน้าเขียนเรื่องการนมัสการรอยพระพุทธบาท และผนังด้านข้างเขียนเทพชุมนุมและภาพปลงอสุภกรรมฐานของพระภิกษุ ซึ่งเป็นรูปแบบที่พบน้อยมากในงานจิตรกรรม ลักษณะและเทคนิคได้รับอิทธิพลตามแบบตะวันตก โครงสร้างและการใช้สีมีการผสมผสานหลักทัศนียภาพวิทยา บรรยากาศของภาพสะท้อนทัศนียภาพริมฝั่งทะเลในอดีตและวิถีชุมชน ประมงและการค้า รวมทั้งภาพสถาปัตยกรรมตามแบบตะวันตกซึ่งเป็นความนิยมของยุคสมัย ด้วยรูปทรงของโถง อาคารที่มาจากงานจิตรกรรมเสมือนบันทึกเหตุการณ์ร่วมสมัยให้คนรุ่นหลังได้เข้าใจอดีตจากมุมมองศิลปะ นับเป็นช่วงของพัฒนาการทางงานจิตรกรรมฝาผนังแบบแผนประเพณีไทย ที่ผสมผสานกันระหว่างคติเก่าและใหม่ มีนัยยะของการเปลี่ยนผ่านจากยุคดั้งเดิมสู่การแสดงออกทางความคิดสู่สังคมสยามยุคใหม่
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Bradley, D B. (2011). Phrarātchaphongsāwadān krung thonburī phǣndin somdet phra bǭrom rāchā thī sī (somdet phračhao tāk Sin mahārāt) [The Chronicles of Thonburi during the reign of King Borommarach IV (King Taksin the Great)] (4th ed.). Bangkok: Kosit.
Buddhacharn (Asaphamahathera, A.) et al. (2004). Khamphī wi Sutthi Mak lēm nưng phāk Samathi parichētha thī hok ʻasup kammatthān nithēt [wi Sutthi Mak, Volume 1, Section on Meditation, Chapter 6, Asupha Kammatthanidet] (6th Ed.). Bangkok: Thana Press.
Chulalongkorn. (1940). Phra rātchahatthalēkhā ratchakān thī hā rư̄ang raya thāng sadet praphāt mư̄ang čhanthaburī ra. sǭ. kāosiphā [Royal letter of King Rama V on Sadet Praphat Chanthaburi R.S.95, collected by Chon Buri, early part]. Phra Nakhon: Mahamakut Buddhist University Press.
Mahakhan, P. (2009). Prawatsāt phūmphāk tawanʻǭk [History of the Eastern Region]. (Mimeographed document from teaching materials of the Thai Studies Program, Faculty of Humanities and Social Sciences, Burapha University).
No Na Paknam, N. (1982). čhitkam samai rattanakōsin [Paintings in the Rattanakosin period]. Bangkok: Muangboran.
Simatrang, S. (1979). čhitkam fā phanang sakun chāng rattanakōsin [Mural paintings by Rattanakosin period artists]. Bangkok: Amarin Printing.
Thaothong, S. (2005). čhitkam fā phanang rim fang thalē phāk tawanʻǭk khǭng thai [Wall paintings along the coast of the eastern sea in Thailand] [Research Report]. Burapha University.
Yangrot, W. (1997). Kānsưksā phāpphūmjakrawal čhāk phāpčhitākamfāphanang samai Rattanakǭsin [A study of the landscape images from mural paintings in the Rattanakosin period] [Unpublished Master’s thesis]. Silpakorn University.
