การวิจัยสร้างสรรค์ศิลปะในเชิงทดลอง ประเด็นศึกษาสภาพแวดล้อมทางกายภาพ ในพุทธศาสนสถานที่สะท้อนความเป็นพื้นที่สัปปายะ

บทคัดย่อ

การวิจัยสร้างสรรค์ศิลปะในเชิงทดลอง ประเด็นศึกษาสภาพแวดล้อมทางกายภาพในพุทธศาสนสถานที่สะท้อนความเป็นพื้นที่สัปปายะ มีวัตถุประสงค์ของการวิจัยดังนี้ 1) เพื่อศึกษาสภาพแวดล้อมทางกายภาพในกลุ่มพื้นที่ศึกษาพุทธศาสนสถานในเขตอำเภอแม่ริม และอำเภอแม่แตงจังหวัดเชียงใหม่ ที่สะท้อนความเป็นพื้นที่สัปปายะ 2) เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลหาความเป็นไปได้ในการสร้างภาพอุดมคติภายใต้ความหมายของคำว่า “พื้นที่สัปปายะ” และ 3) เพื่อสังเคราะห์ข้อมูลจากการวิจัยสู่การสร้างสรรค์ศิลปะในเชิงทดลอง ที่มุ่งทำให้เกิดประสบการณ์ที่แตกต่างจากการเรียนรู้ที่คุ้นเคยในด้านความคิด คติ ความเชื่อ และปรัชญาทางพุทธศาสนา
ผลการวิจัยนำไปสู่การสังเคราะห์เป็นผลงานสร้างสรรค์ศิลปะเชิงทดลองจำนวน 2 ชุด คือ (1) ผลงานสร้างสรรค์ภาพเคลื่อนไหว “มโนทัศน์ของพื้นที่สัปปายะ” และ (2) ผลงานสร้างสรรค์สื่อผสม “พื้นที่ในอุดมคติ” การดำเนินงานวิจัยพบว่า แนวทางการศึกษาด้านกายภาพในพุทธศาสนสถานที่สะท้อนความเป็น “พื้นที่สัปปายะ” สร้างประสบการณ์ใหม่ในการเรียนรู้ และสื่อสารแนวคิดทางพุทธศาสนา ผ่านผลงานศิลปะเชิงทดลอง เป็นแนวทางหนึ่งที่ทำให้เกิดประสบการณ์ที่แตกต่างจากการเรียนรู้ที่คุ้นเคยในด้านความคิด คติ ความเชื่อ ปรัชญาทางพุทธศาสนา การวิจัยสร้างสรรค์ศิลปะเชิงทดลองเป็นความคิดริเริ่มบูรณาการด้านนวัตกรรมร่วมกันระหว่างทักษะด้านศิลปะแบบสื่อผสมร่วมกับเทคโนโลยี เช่น ปัญญาประดิษฐ์ การใช้โปรแกรมตกแต่งภาพ หรือสร้างภาพนิ่ง และภาพเคลื่อนไหว เป็นต้น แนวทางการสร้างสรรค์เรื่องราวความสงบของพุทธศาสนสถานที่สะท้อนความเป็น “พื้นที่สัปปายะ” แบบร่วมสมัยในลักษณะนี้อาจช่วยกระตุ้นให้เกิดการค้นคว้า และพัฒนาต่อยอดในวิชาการศิลปะต่อไป