“ใหม่กับเก่า” ในจิตรกรรมฝาผนังพระพุทธรัตนสถาน : เอกลักษณ์แห่งการผสมผสานของศิลปกรรมสมัยรัชกาลที่ 9 จากการอุปถัมภ์ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

บทคัดย่อ

บทความนี้ศึกษาถึงแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตรในการอุปถัมภ์ศิลปินให้บูรณะและจัดสร้างจิตรกรรมฝาผนังพระพุทธรัตนสถาน ภายในพระบรมมหาราชวังขึ้นใหม่ใน พ. ศ. 2542 และศึกษาถึงรูปแบบของงานจิตรกรรมครั้งนี้ว่ามีลักษณะเช่นไร ผลการศึกษาพบว่า พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ทรงมีพระราชศรัทธาและทรงผูกพันกับพระพุทธรัตนสถานเป็นอย่างมาก ทรงมีพระราชประสงค์ให้จิตรกรรมฝาผนังพระพุทธรัตนสถานนำเสนอเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับอาคารพระพุทธรัตนสถานและเหตุการณ์บ้านเมืองตั้งแต่รัชสมัยของรัชกาลที่ 4 – 9 เพื่อให้อนุชนรุ่นหลังได้ใช้ศึกษาประวัติศาสตร์ความเป็นมาที่ถูกต้อง ความถูกต้องของข้อมูลได้เป็นปัจจัยสำคัญที่ทรงมีพระราชดำริให้นำ “สิ่งใหม่” คือ รูปแบบและแนวทางศิลปะหลักวิชาของตะวันตกมาผสมผสานเข้ากับ “สิ่งเก่า” คือ จิตรกรรมไทยประเพณีดั้งเดิม ส่งผลให้รูปแบบที่ปรากฏในจิตรกรรมฝาผนังนี้ถูกถ่ายทอดออกมาในแบบเหมือนจริง เน้นรายละเอียดที่ถูกต้อง ทั้งยังผสมผสานเข้ากับรูปแบบของจิตรกรรมไทยประเพณีที่มีอยู่เดิมได้อย่างลงตัว ในอีกทางหนึ่งถือเป็นพัฒนาการที่สำคัญของงานจิตรกรรมไทยร่วมสมัยและถือเป็นการอนุรักษ์ต่อยอดงานศิลปกรรมของไทยให้พัฒนาสืบไปด้วย