ศิลปะสาธารณะภายใต้บริบทของสังคมพหุวัฒนธรรมสามจังหวัดชายแดนภาคใต้

บทคัดย่อ

          การวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์ 1. ศึกษาทัศนคติ แนวความคิด วัตถุประสงค์ และประสบการณ์ของบุคคลที่เกี่ยวข้อง หรือมีบทบาทต่อศิลปะสาธารณะในสามจังหวัดชายแดนใต้ 2. ศึกษาปัจจัยสำคัญที่ควรคำนึงในกระบวนการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะสาธารณะ รวมถึงผลกระทบของศิลปะสาธารณะที่เกิดขึ้นในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้ และ3. นำผลสรุปจากประเด็นที่ศึกษาข้างต้นมาเปรียบเทียบกับพื้นที่สังคมพหุวัฒนธรรมอื่นๆ ได้แก่ กรุงเทพมหานคร และ จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อนำแนวปฏิบัติที่ดีมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนากระบวนการสร้างสรรค์ศิลปะสาธารณะในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ การวิจัยนี้ใช้การวิเคราะห์จากการสัมภาษณ์เชิงลึก การสัมภาษณ์กลุ่ม การสังเกตการณ์ในพื้นที่กรณีศึกษา และการศึกษาหลักทฤษฎีจากเอกสาร โดยได้ผลสรุปการวิจัยดังนี้ 1.วัตถุประสงค์ในการสร้างศิลปะสาธารณะ ทุกกลุ่มตัวอย่างได้ให้ข้อคิดเห็นไปในทางเดียวกันว่า ศิลปะสาธารณะที่สร้างขึ้นในปัจจุบันมีวัตถุประสงค์เพื่อชุมชนและสังคมเป็นลำดับแรก โดยในพื้นสามจังหวัดชายแดนภาคใต้มีเป้าหมายเน้นที่การท่องเที่ยวและกระตุ้นเศรษฐกิจของชุมชน 2. ปัจจัยที่สำคัญและผลกระทบในการสร้างศิลปะสาธารณะ ปัจจัยที่สำคัญในการสร้างศิลปะสาธารณะประกอบไปด้วย 2 ปัจจัย ได้แก่  (1) กระบวนการสร้างศิลปะสาธารณะ มีกระบวนการสนับสนุนเป็นกระบวนการที่สำคัญเป็นลำดับแรก อาทิ การมีส่วนร่วมจากหน่วยงานและศาสตร์ต่างๆ การสนับสนุนด้านงบประมาณทั้งจากภาครัฐและเอกชน (2) สิ่งที่ต้องเรียนรู้เกี่ยวกับการสร้างศิลปะสาธารณะ พบว่า ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับรูปแบบของศิลปะสาธารณะที่มีอยู่ทั้งในอดีตและปัจจุบัน คือสิ่งสำคัญที่ควรศึกษาเรียนรู้เป็นลำดับแรกก่อนที่จะเริ่มสร้างผลงานศิลปะในพื้นที่สาธารณะ สำหรับผลกระทบจากการสร้างศิลปะสาธารณะที่ส่งผลต่อชุมชนและสังคม พบว่า ส่งผลกระทบในด้านดีเป็นส่วนใหญ่ (ร้อยละ 72.73) โดยทุกกลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาให้ข้อคิดเห็นไปในทิศทางเดียวกันว่า ศิลปะสาธารณะและศิลปะแขนงต่างๆ มีส่วนสำคัญในการช่วยดึงดูดนักท่องเที่ยวเข้ามาในพื้นที่ชุมชน มีนักท่องเที่ยวเข้ามาถ่ายรูป เยี่ยมชมผลงานศิลปะ ซึ่งก่อให้เกิดโอกาสในการกระตุ้นเศรษฐกิจแก่ชุมชนได้อีกทางหนึ่งด้วย โดยผลจากการศึกษาข้างต้นจะเป็นประโยชน์ทั้งทางด้านวิชาการ และด้านการบริหารจัดการศิลปะต่อไป