กลวิธีการเขียนสารคดีแนวใหม่ในเรื่องเล่าของเยาวชนจากบ้านกาญจนาภิเษก
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์กลวิธีการเขียนสารคดีแนวใหม่ในเรื่องเล่าของเยาวชนจาก บ้านกาญจนาภิเษก จากหนังสือสารคดี 2 เล่ม ได้แก่ เรื่องเล่าจากบ้านกาญจนาภิเษกและก้าวที่พลาด รวม 30 เรื่อง โดยศึกษาตามกรอบแนวคิดสารคดีแนวใหม่ คือ การผสมผสานระหว่างงานวิชาการกับวรรณกรรม ได้แก่ การตั้งชื่อเรื่อง ความนำ การดำเนินเรื่อง ความจบ การใช้กระบวนความหรือโวหาร และการเสริมข้อมูลประกอบสารคดี โดยเสนอผลเชิงพรรณนาวิเคราะห์
ผลการศึกษาพบว่า 1.การตั้งชื่อเรื่องมี 5 กลวิธี ได้แก่ การตั้งชื่อแบบเรื่องสั้นและนวนิยาย การเล่นคำสัมผัสคล้องจองและการใช้โวหารความเปรียบ การใช้คำหลักนำหน้าตามด้วยข้อความที่เป็นส่วนขยาย การใช้ชื่อตรงไปตรงมา และการใช้คำหรือกลุ่มคำ 2.ความนำมี 4 กลวิธี ได้แก่ ความนำสนทนากับผู้อ่าน ความนำแบบเรื่องสั้น ความนำการอ้างคำพูดหรือวาทะบุคคล และความนำแบบบรรยาย 3. การดำเนินเรื่อง พบ การเล่าเรื่องโดยใช้ลีลาแบบเรื่องสั้นและนวนิยายผ่านตัวละครในรูปแบบบันทึก 4. ความจบมี 4 กลวิธี ได้แก่ การจบแบบคลี่คลายด้วยการแฝงข้อคิด การจบแบบทิ้งท้ายให้คิด การจบแบบทันทีทันใดและการจบด้วยการย้อนหลัง 5. การใช้กระบวนความหรือโวหารมี 3 กลวิธี การบรรยาย การพรรณนา และการอธิบายความ และ6. การเสริมข้อมูลประกอบสารคดี มี 2 กลวิธี ได้แก่ การอ้าง คำพูดและการแทรกบทสนทนา และการอ้างอิงจากข้อมูลเอกสารและภาคสนาม
Downloads
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กมล (นามปากกา). (2558). บทเรียนแห่งอารมณ์. ใน สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ (บ.ก.), ก้าวที่พลาด (พิมพ์ครั้งที่ 4). สารคดี.
กิตติ (นามปากกา). (2558). ครอบครัว คนรักและวันพลาดพลั้งของตั้ม. ใน สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ (บ.ก.), ก้าวที่พลาด. (พิมพ์ครั้งที่ 4). สารคดี.
ชูชัย (นามปากกา). (2558). บทลงโทษที่ผมไม่ได้ทำ. ใน สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ (บ.ก.), ก้าวที่พลาด (พิมพ์ครั้งที่ 4). สารคดี.
ณัฐพงศ์ (นามปากกา). (2559). มือสีขาวกับก้าวที่พลาด. ใน เยาวชนบ้านกาญจนาภิเษก. เรื่องเล่าจากบ้านกาญจนาภิเษก. มูลนิธิชนะใจ.
ณัฐวัฒน์ (นามปากกา). (2559). ชีวิตใหม่ในร่างเดิม. ใน เยาวชนบ้านกาญจนาภิเษก. เรื่องเล่าจากบ้านกาญจนาภิเษก.มูลนิธิชนะใจ.
เดช (นามปากกา). (2558). เส้นทางสู่พันธนาการ. ใน สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ (บ.ก.), ก้าวที่พลาด (พิมพ์ครั้งที่ 4). สารคดี.
ถวัลย์ มาศจรัส. (2545). การเขียนเชิงสร้างสรรค์เพื่อการศึกษาและอาชีพ. ธารอักษร.
ธง (นามปากกา). (2558). 40 เม็ดที่ปวดร้าว. ใน สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ (บ.ก.), ก้าวที่พลาด (พิมพ์ครั้งที่ 4). สารคดี.
ธัญญา สังขพันธานนท์. (2553). การเขียนสารคดีภาคปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่2). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ธีรภาพ โลหิตกุล. (2552). กว่าจะเป็นสารคดี (พิมพ์ครั้งที่ 5). อ่านเอาเรื่อง.
นพวรรณ งามรุ่งโรจน์. (2563). กลวิธีการเขียนสารคดีชีวประวัติ: กรณีศึกษาจากผลงานของนักศึกษาในวิชาการเขียนสารคดี. วารสารวรรณวิทัศน์. 20(2), 202–232. https://doi.org/10.14456/vannavidas.2020.15
ปราณี สุรสิทธิ์. (2549). การเขียนสร้างสรรค์เชิงวารสารศาสตร์. แสงดาว.
พิมาน แจ่มจรัส. (2550). การเขียน. แสงดาว.
ยุทธ์. (นามปากกา). (2558). บทเรียนชีวิต. ใน สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ (บ.ก.), ก้าวที่พลาด (พิมพ์ครั้งที่ 4). สารคดี.
เยาวชน บ้านกาญจนาภิเษก. (2559). เรื่องเล่าจากบ้านกาญจนาภิเษก. มูลนิธิชนะใจ.
รัฐพงศ์ (นามปากกา). (2559). อ้อมกอดแห่งรัก.ใน เยาวชนบ้านกาญจนาภิเษก. เรื่องเล่าจากบ้านกาญจนาภิเษก. มูลนิธิชนะใจ.
รัตน์ดา อาจวิชัย. (2547). วิเคราะห์สารคดีของธีรภาพ โลหิตกุล (พ.ศ. 2533-2545). [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม]. https://khoon.msu.ac.th/_dir/fulltext/full51/ratda4413/titlepage.pdf
ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.
วชิระ ดวงใจดี. (2550). การศึกษางานเขียนสารคดีของอรสม สุทธิสาคร. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ]. http://thesis.swu.ac.th/swuthesis/Tha/Vachira_D.pdf
ศุภฤกษ์ (นามปากกา). (2559). เส้นทางแห่งโอกาส. ใน เยาวชนบ้านกาญจนาภิเษก. เรื่องเล่าจากบ้านกาญจนาภิเษก. มูลนิธิชนะใจ.
ศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชนบ้านกาญจนาภิเษก. (2564). ประวัติและความเป็นมา. https://portal.djop.go.th/tr1036/navigations/ประวัติ-และ-ความเป็นมา
สารภี ขาวดี. (2562). งานเขียนแนว “สาระบันเทิง”: กรณีศึกษาสารคดีสำหรับเยาวชน เรื่อง “พวกเราแปลงร่างได้” ผลงานของร้อยเอกหญิงธิติมา ช้างพุม. วารสารไทยศึกษา, 15(2), 113-163. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/TSDJ/article/view/264079/
สิทธิพร (นามปากกา). (2559). แสงสว่างนำทางชีวิต. ใน เยาวชนบ้านกาญจนาภิเษก. เรื่องเล่าจากบ้านกาญจนาภิเษก. มูลนิธิชนะใจ.
สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ. (บ.ก.). (2558). ก้าวที่พลาด (พิมพ์ครั้งที่ 4). สารคดี.
อำนาจ. (นามปากกา). (2558). ทำดีแบบผิด ๆ. ใน สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ (บ.ก.), ก้าวที่พลาด (พิมพ์ครั้งที่ 4). สารคดี.